IV SA/Wa 1391/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-17

Skład orzekający: Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została już prawomocnie zwolniona od kosztów sądowych, ponowne rozpoznawanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest celowe, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne rozpoznawanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest niecelowe, jeśli strona została już prawomocnie zwolniona od tych kosztów, a nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W takiej sytuacji, wcześniejsze postanowienie o zwolnieniu od kosztów pozostaje w mocy do prawomocnego zakończenia sprawy. Jednocześnie, sąd uwzględnił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną strony.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Wcześniej został już prawomocnie zwolniony od kosztów sądowych. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na wcześniejsze prawomocne postanowienie. Skarżący wniósł sprzeciw od tej części postanowienia. Sąd rozpoznał ponownie sprawę w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
1). ustanowiono dla K. G. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2). oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1). ustanowić dla K. G. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2). oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt IVSA/Wa 1391/11, skarżący K. G. został zwolniony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Po wydaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. wyroku oddalającego jego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], skarżący złożył na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o ustanowienie adwokata z urzędu oraz ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący, jak wynika z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia 7 listopada 2011 r., jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Aktualnie nie otrzymuje żadnych dochodów, nie posiada kont i lokat bakowych. Wnioskodawca nie ma wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych. Według oświadczeń zawartych we wniosku K. G. został pozbawiony własności działki oraz usytuowanych na niej budynków i oczekuje na ich zwrot. Do czasu uregulowania kwestii związanych z własnością, nie może prowadzić działalności rolniczej. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych informując skarżącego, iż w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt IVSA/Wa 1391/11, został on już zwolniony z całości kosztów sądowych, w tym również kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.. W sprzeciwie z dnia 6 marca 2012 r. wniesionym od powyższego postanowienia, skarżący wniósł o uchylenie pkt 2 zaskarżonego postanowienia dotyczącego oddalenia wniosku o zwolnienie go od kosztów sądowych. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a ) wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając ponownie sprawę, zważył co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 P.p.s.a.). Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarżący w dniu 21 września 2011 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to w dniu 25 października 2011 r. uzyskało przymiot prawomocności. Należy zatem stwierdzić, że pozostaje ono w mocy, a możliwość jego uchylenia lub zmiany przez Sąd mogłaby zajść jedynie w przypadku wyznaczonym dyspozycją normy zawartej w art. 165 P.p.s.a., tj. wskutek zmiany okoliczności sprawy. W rozważanym przypadku sytuacja taka nie zachodzi. Powyższe oznacza, że od dnia wydania postanowienia przyznającego wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżący nie ma obowiązku uiszczania żadnych kosztów sądowych, aż do prawomocnego zakończenia sprawy, czyli również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sytuacji wcześniejszego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych na mocy prawomocnego orzeczenia referendarza sądowego, nie jest on zobowiązany do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, jeżeli ma zamiar dokonać w postępowaniu czynności podlegającej opłacie. Konkludując należy stwierdzić, iż w rozpoznawanym przypadku skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem merytoryczne rozpoznawanie kolejnego wniosku w tym samym zakresie, poprzez dokonywanie oceny oświadczeń skarżącego odnoszących się do jego sytuacji majątkowej byłoby niecelowe. Rozpoznając natomiast wniosek K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, należy uznać, iż zasługuje on na uwzględnienie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia okoliczność, iż skarżący w związku ze śmiercią matki – H. G. w dniu 2 września 2011 r. został pozbawiony jedynego źródła dochodu jaki posiadał w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu opieki nad chorą matką. Aktualnie wnioskodawca jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje żadnych dochodów. Ze względu na okoliczności życiowe w jakich skarżący się znalazł oraz fakt, iż nie dysponuje on żadnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego uznano, iż złożony przez niego wniosek w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło