IV SA/Wa 1392/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia[...]maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, iż postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].05.2005 r., nr [...]Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...].03.2005 r., orzekającej o wymeldowaniu M. S. wraz z trójką małoletnich dzieci z pobytu stałego w lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w W., zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewoda [...] zaznaczył, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego została M. S. doręczona w dniu 29.03.2005 r., jak wynika z pokwitowania przez nią odbioru. Zawierała ona pouczenie o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od jej doręczenia. Zatem Wojewoda przyjął, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 12.04.2005 r. (w sobotę), a więc odwołanie nadane w urzędzie pocztowym w dniu 14.04.2005 r. (w poniedziałek) nastąpiło po upływie tego terminu. W skardze do Sądu Administracyjnego, podobnie jak w odwołaniu M. S. zarzuciła organom meldunkowym naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych kwestionując fakt dobrowolnego opuszczenia przedmiotowego lokalu. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dodatkowo zaznaczyła, że mimo licznych monitów mieszkańców Spółdzielnia SDH "[...]" nie podejmowała żadnych remontów mających doprowadzić do możliwości normalnego mieszkania w przedmiotowym budynku. Przeprowadzenie generalnego remontu nakazane zostało przez Konserwatora Zabytków, jako że budynek jest wpisany do rejestru zabytków, remont taki nigdy przez Spółdzielnię nie został przeprowadzony. Wraz ze skargą do Sądu złożyła wniosek o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania, zaznaczając, iż nie mogła go dochować z uwagi na chorobę najmłodszego syna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i zaznaczył, iż nie będzie ustosunkowywał się do zarzutów skarżącej podniesionych wobec decyzji o wymeldowaniu, z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie jest ostateczne i zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. Z art. 57 § 4 Kpa wynika, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Trzeba przy tym nadmienić, że ustawa z dnia 18.01.1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. nr 4, poz. 28 ze zm.) wymienia te dni i do ich liczby nie zalicza sobót. Jednakże należy odnotować, że jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego, a więc powstaniem dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, Sąd Najwyższy rozpoznający wówczas rewizje nadzwyczajne od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego dwukrotnie w 2000 oraz 2001 r. opowiedział się za zastosowaniem interpretacji funkcjonalnej art. 57 § 4 Kpa, tak by uwzględniał konstytucyjne gwarancje prawa do sądu, wynikające z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (por. postanowienie SN z dnia 3.02.2000, sygn. akt III RN 195/99, OSNP 2000/24/884 oraz postanowienie SN z dnia 22.02.2001 r. , sygn. akt III RN 78/00, OSNP 2001/14/457). Interpretacja przyjęta przez Sąd Najwyższy wychodzi z założenia, że art. 57 § 4 Kpa ma służyć nie tylko zdyscyplinowaniu strony do przestrzegania ustawowo określonego terminu do wniesienia skargi, ale równocześnie nakazuje tak liczyć ostatni dzień tego terminu, aby – obiektywnie rzecz ujmując - strona miała zapewnione normalne warunki dla skorzystania z prawa do wniesienia skargi także w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia. Urzędy pocztowe będące jednostkami organizacyjnymi państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska", zobowiązane są do zapewnienia prowadzenia w sposób ciągły działalności gospodarczej w zakresie usług pocztowych "w celu bieżącego i nieprzerwanego zaspakajania potrzeb ludności, organów państwowych, samorządu terytorialnego oraz gospodarki narodowej"- art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30.07.1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska". Wiadomo jednak, że w soboty urzędy pocztowe są czynne tylko w ograniczonym zakresie, podobnie zresztą jak i w dni wolne od pracy. Mając to na względzie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22.02.2001 r. , sygn. akt III RN 78/00 sformułował tezę, iż sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 Kpa. Stanowisko to w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Należy bowiem wskazać, że podobnie jak uchybienie terminowi do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zamyka stronie możliwość skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu , tak i wniesienie odwołania w poniedziałek, a nie najpóźniej w sobotę, uznaną za ostatni dzień 14 dniowego terminu przewidzianego na jego wniesienie – pozbawia stronę gwarancji prawa do sądu wynikającej z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przyjęcie bowiem przez organ, iż odwołanie zostało wniesione po terminie i zarazem brak złożonego w stosownym czasie wniosku strony o przywrócenie tego terminu (sądzącej, że składając odwołanie w poniedziałek, a nie w poprzedzającą go sobotę terminowi temu nie uchybiła) de facto zamyka stronie możliwość skorzystania z prawa do sądu, z uwagi na niemożność wyczerpania toku instancji. Mając to na względzie skład orzekający staje na stanowisku, że jedynie funkcjonalna, a nie literalna i formalna zarazem interpretacja użytego w art. 57 § 4 Kpa zwrotu "dzień ustawowo wolny od pracy", pozwala na zastosowanie tego przepisu w sposób zgodny z konstytucyjnymi gwarancjami prawa do sądu wynikającymi z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania wniesiony przez skarżącą bezpośrednio do WSA w dniu 29.09.2005 r. należało uznać za bezprzedmiotowy i z tego względu nie przesłano go do Wojewody [...] jako organu właściwego do jego rozpoznania. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.