IV SA/Wa 1392/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-14
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Dąbrowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w okolicznościach sprawy, w których skarżący prowadził sklep z alkoholem w Iraku i został on zdemolowany podczas zamieszek na tle religijnym, a także w związku z jego zamiarami zmiany wyznania, istnieją uzasadnione obawy prześladowania, które uzasadniałyby nadanie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy prześladowania w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Incydent zdemolowania sklepu z alkoholem, prowadzonym przez skarżącego (który jest Irakijczykiem), a nie chrześcijaninem, został uznany za wynik zamieszek na tle religijnym, a nie indywidualny akt prześladowania skierowany przeciwko skarżącemu z powodu jego wyznania. Deklaracja zamiaru zmiany wyznania na chrześcijaństwo nie stanowiła podstawy do przyznania ochrony. Sąd podzielił ocenę organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej ani zgody na pobyt tolerowany.Stan faktyczny
Skarżący, Y. Z., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, wskazując na zdemolowanie i podpalenie prowadzonego przez niego sklepu z alkoholem w Iraku przez bojówki muzułmańskie oraz obawy przed prześladowaniem ze względu na zamiar zmiany wyznania na chrześcijaństwo. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, a Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony międzynarodowej oraz przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi. Przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Y. Z. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] marca 2012 r. odmówił nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej bowiem Y. Z. nie uwiarygodnił, by rzeczywiście był narażony w kraju pochodzenia na poważne trudności, które nosiłyby znamiona prześladowania. Organ I instancji odmówił także udzielenia ochrony uzupełniającej, ponieważ jego zdaniem Wnioskodawca nie wykazał, że jest narażony na doznanie poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, że po powrocie do I. zostanie zatrzymany i będzie poddawany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu, jak również przypadkowa przemoc, charakteryzująca obecny konflikt w Iraku, nie osiągnęła tak wysokiego poziomu, aby osoba odesłana do kraju pochodzenia, byłaby narażona na niebezpieczeństwo. Nie występują także okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany, w związku z czym organ I instancji postanowił o wydaleniu Wnioskodawcy z terytorium RP.
Wskutek odwołania wniesionego przez Wnioskodawcę Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] maja 2012r. utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i wskazała, co następuje.
W toku postępowania przed organem II instancji Wnioskodawca złożył pisemne wyjaśnienie, iż w związku z jego kontaktami z chrześcijanami był poszukiwany po wyjeździe z kraju pochodzenia przez członków A., którzy wypytywali o obecne miejsce zamieszkania Wnioskodawcy. Informacji tych nie podał wcześniej, gdyż obawiał się o swoje bezpieczeństwo. Zamierza bowiem zmienić wyznanie i zostać chrześcijaninem. Obawia się, że zmiana wyznania narazi go na prześladowania ze strony [...] mieszkających w Polsce.
W pierwszej kolejności - rozważając sprawę - organ odniósł się do aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia wnioskodawcy, tj. w I.
Stwierdzono, że po wycofaniu wojsk [...] sytuacja w tym kraju charakteryzuje się wysokim stopniem niestabilności. Na nowo odżyły dawne spory pomiędzy [...]. Krajem wstrząsają kolejne krwawe zamachy, a bojówki [...] powiększają swoje szeregi. [...] w I. coraz dobitniej żądają utworzenia państwa opartego na zasadach [...]. Powoduje to narastającą falę nastrojów antychrześcijańskich i przemocy skierowanej przeciw chrześcijanom. W wielu częściach kraju chrześcijan zmusza się, by respektowali [...] zwyczaje, największą plagą są porwania. I. rząd twierdzi, że przeprowadzone ostatnio zamachy samobójcze i ataki na cywilów są dziełem odradzającej się A. Dodatkowo sytuację komplikują napięcia między społecznością [...], której przedstawiciele stoją na czele rządu, a ludnością [...], która ma poczucie marginalizacji.
Najbardziej niestabilnym okresem pod względem bezpieczeństwa była połowa 2007r. Od tego czasu sytuacja ulegała poprawie, jednak nadal pozostaje napięta. Wskutek aktów przemocy, do których dochodziło w prowincji, miasto było zarówno celem migracji, jak i generowało fale migrantów. Ataki wymierzone w ludność chrześcijańską zmusiły ok. 12 tys. chrześcijan do opuszczenia miasta M. w 2008r. Większość z tych osób powróciła później do swoich domów. Pod koniec lutego 2010r. kolejna fala ataków wymierzonych w chrześcijańską ludność M. (poniosło w nich śmierć 12 osób) spowodowała dalszy odpływ chrześcijan. [...] można zaobserwować narastanie przemocy. Pod koniec 2011r. miała miejsce w M. najbardziej zacięta od 2003 r. kampania przeciwko chrześcijanom.
Organ analizując sytuację w kraju pochodzenia stwierdził, że [...] lutego 2012 r. doszło do serii zamachów w różnych miejscach w kraju - także w M. Doniesienia o tych incydentach przemocy nie zawierają informacji o atakach wymierzonych w chrześcijan, a fala przemocy wiąże się przede wszystkim ze wzrostem napięcia między [...], jednakże nasilenie spięć między dwiema głównymi grupami wyznaniowymi nie mogłoby pozostać bez wpływu na sytuację mniejszości chrześcijańskiej.
W dalszej kolejności organ stwierdził, że należy ustalić czy Wnioskodawca wykazał w należyty sposób, że jego zindywidualizowana sytuacja prowadzi do spełnienia przez niego przesłanek przyznania statusu uchodźcy.
Jako główny powód ubiegania się o status uchodźcy Y. Z. podał we wniosku o nadanie statusu uchodźcy okoliczność gróźb od [...] i podpalenie sklepu z alkoholem, który był prowadzony przez skarżącego wraz z osobą wyznania [...]. We wniosku o nadanie statusu uchodźcy podał ponadto, że jest [...], a w kraju pochodzenia był prześladowany, był poddawany przemocy fizycznej oraz psychicznej. Jednocześnie nie uczestniczył w konflikcie zbrojnym oraz nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był nigdy aresztowany bądź zatrzymany, nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe ani administracyjne, nie był także skazany wyrokiem sądu, nie zadeklarował przynależności do organizacji politycznych, religijnych, czy też społecznych.
Przesłuchany przez organ w sprawie przyczyn i okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia, podał, że jego problemy zaczęły się z chwilą otwarcia razem z kolegą wyznania [...] sklepu alkoholowego w 2008 roku. Podał, że [...] grudnia 2011r. w miejscowości Z. rozpoczęła się "rewolucja [...]" – [...] zaczęli atakować sklepy alkoholowe. Tego samego dnia zdemolowano i spalono sklep alkoholowy Wnioskodawcy w M. Wnioskodawca od tego czasu ukrywał się, a w dniu [...] grudnia 2011r. wraz z kolegą, z którym prowadził sklep, wyjechał z I. w obawie o własne życie.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472) cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przy czym prześladowanie musi ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka (pkt 1) lub być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszanie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowanie, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).
Wnioskodawca nie udowodnił, aby władze kraju pochodzenia lub podmioty określone w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podejmowały lub mogłyby podejmować wobec Strony krzywdzące działania z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Organ twierdzi, że od powstania w 2008r. do dnia spalenia, jeśli w ogóle miało to miejsce, a sklep istniał w rzeczywistości, nie było zakłóceń w jego funkcjonowaniu.
Wnioskodawca powołał się na fakt rozpoczęcia się "rewolucji [...]" w miejscowości Z., gdzie na wezwanie [...] mieszkańcy zaczęli niszczyć sklepy alkoholowe. Według dostępnych informacji zamieszki dotknęły nie tylko sklepy alkoholowe, ale także hotele i salony fryzjerskie. Rozciągnęły się na szereg miast na północy I. Objęły także M. Stąd rzekome spalenie sklepu Wnioskodawcy nie należy postrzegać jako ataku na niego jako chrześcijanina. Wnioskodawca powołuje się na zasady [...], traktujące handel alkoholem (ale także spożycie) jako grzech. Sam będąc wyznania [...], miał pełną świadomość, że otwierając sklep alkoholowy wchodzi w potencjalny konflikt z wyznawcami islamu i powinien się liczyć z konsekwencjami, które mogą także dotknąć jego najbliższą rodzinę.
W ocenie organu Y. Z. nie spełnia przesłanek, niezbędnych do nadania mu statusu uchodźcy na terytorium RP. Brak jest takich elementów, które pozwalałyby uznać go za osobę, wobec której władze irackie bądź inne podmioty wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miałyby zamiar podjąć działania o charakterze prześladowania z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej.
W przypadku Wnioskodawcy nie zachodzą także przesłanki uzasadniające przyznanie ochrony uzupełniającej w rozumieniu art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, który stanowi, że cudzoziemcowi nie spełniającemu warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej w przypadku, gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez zaistnienie jednej z trzech przesłanek: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji; tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie; poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego.
Y. Z. nie spełnia także przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, gdyż w sprawie Wnioskodawcy nie można mówić o sytuacji, w której jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, bądź naruszałoby prawo do życia rodzinnego.
Zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, że Wnioskodawca nie spełnia żadnej z przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu na to, że w Iraku władze państwowe lub inne podmioty podejmowały działania krzywdzące wobec niego lub osób mu najbliższych, które miałyby związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Z analizy całokształtu sprawy nie wynika również, aby wydalenie z terytorium RP mogło spowodować naruszenie prawa do życia rodzinnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zważywszy, że Wnioskodawca jest kawalerem.
Sytuacja w kraju pochodzenia jest wprawdzie wysoce niestabilna, ale nie istnieją realne przesłanki skłaniające do twierdzenia, że może to dotknąć Stronę. Brak jest zatem przesłanki rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń opisanych w przepisie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie.
W skardze do sądu wojewódzkiego oraz piśmie uzupełniającym skarżący podnosi naruszenie przez Radę do Spraw Uchodźców przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 2012 r. przepisów, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia:
art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej w postaci nadania mu statusu uchodźcy;
art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej w postaci ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i mało wnikliwe zebranie, rozpatrzenie i ocenienie materiału dowodowego w niniejszej sprawie.
Skarga wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, a nieopłaconej.
W uzasadnieniu wskazano, że przyczyną prześladowania skarżącego był zarówno rodzaj prowadzonej przez niego działalności tj. prowadzenie sklepu monopolowego jak i fakt, prowadzenia go wraz z chrześcijaninem. Z tego względu skarżący był traktowany przez bojówki muzułmańskie dokonujące ataków na skarżącego oraz prowadzony przez niego sklep jako "niewierny". Skarżący ma również zamiar przyjąć chrześcijaństwo, co po powrocie do kraju pochodzenia tym bardziej będzie przesądzało o jego prześladowaniu. W przypadku powrotu skarżącego do kraju pochodzenia istnieje wysokie prawdopodobieństwo, graniczące z pewnością, że znowu stanie się obiektem prześladowań, a jego życie będzie zagrożone. Zachodząca po stronie skarżącego obawa przed prześladowaniem jest uzasadniona nie tylko prześladowaniami, które dotknęły jego samego, przed opuszczeniem I., lecz również potwierdza je dodatkowo obecna sytuacja rodziny skarżącego, która musiała opuścić M. w obawie przed prześladowaniami ze strony [...].
Odnośnie naruszenia art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy skarżący podnosi, że okoliczności wskazane powyżej przemawiają za przyjęciem, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia będzie się wiązał dla niego z rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy, a jego prawo do życia będzie zagrożone. Zagrożenie dla skarżącego pochodzi nie tylko ze strony bojówek islamskich, lecz również i władz państwowych, które tolerują prześladowania wobec [...].
W kwestii naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a skarżący twierdzi, że organ w niewystarczającym stopniu zajął się wyjaśnieniem okoliczności przedstawionych przez skarżącego, a związanych z prześladowaniem go w kraju jego pochodzenia tj. I. W szczególności Rada do Spraw Uchodźców nie podjęła działań zmierzających do wyjaśnienia sytuacji, w jakiej znalazła się rodzina skarżącego po opuszczeniu przez niego I. tj. prześladowaniu rodziny skarżącego. Tymczasem okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Ponadto przesłuchanie skarżącego nie zostało przeprowadzone wystarczająco starannie i wnikliwie. Ponadto zeznania złożone przez skarżącego zostały zbyt pochopnie ocenione przez organ jako niewiarygodne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 680, dalej: ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony) cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie o którym mowa w art. 13 ust. 1 wymienionej ustawy musi po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.(Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995 r. Nr 36, poz. 175,176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962, z 2002 r. Nr 127, poz. 1084 oraz z 2003 r. Nr 42, poz. 364), po drugie być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony).
Wymienione przesłanki uznania cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.
Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe. Organy działające w sprawie należycie przeanalizowały tenże materiał faktyczny, wyciągnęły logiczne wnioski i orzekły zgodnie z obowiązującym prawem. Na materiał dowodowy w sprawie składają się przede wszystkim wypowiedzi skarżącego, zawarte we wniosku o udzielenie statusu uchodźcy z [...] stycznia 2012 r. i jego uzasadnieniu oraz w protokole przesłuchania cudzoziemca z dnia [...] lutego 2012 r. Uzupełnieniem tych wypowiedzi są materiały dotyczące kraju pochodzenia oraz sytuacji w I. szczegółowo wymienione w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji, przyjęte do rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego akceptującego i potwierdzającego ustalenie pierwszego postępowania.
Z informacji zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz przekazanych w trakcie przesłuchania statusowego wynika, że jedyną przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia było zdemolowanie i podpalenie sklepu z alkoholem, który wnioskodawca prowadził ze wspólnikiem wyznania chrześcijańskiego, w ramach fali przemocy na tle wyznaniowym. Przy czym owo podpalenie nastąpiło na kanwie rozruchów inspirowanych przez [...] duchownych i skierowanych przeciwko chrześcijanom. Jak trafnie stwierdził organ skarżący jest [...], czego on sam nie neguje i trudno uznać, aby przeciwko niemu indywidualnie został skierowany ten akt agresji. Tego rodzaju działanie charakteryzuje bezwolne i stadne działanie, które nie opiera się na racjonalnym rozeznaniu sytuacji, lecz na emocjonalnym zachowaniu pod dyktando prowodyrów. Z tego względu agresja została skierowana nie tyle przeciwko konkretnie skarżącemu, lecz prowadzonej przez niego działalności gospodarczej zwalczanej przez współwyznawców. Trudno zatem zakwalifikować to incydentalne zdarzenie jako przejaw prześladowań z powodu wyznawanej przez skarżącego religii, czy też jako krzywda wyrządzona mu indywidualnie.
Ponadto – jak wskazał organ – prowadzenie sklepu stanowiło źródło utrzymania. Jeżeli zatem matka skarżącego była adresatem gróźb z powodu prowadzenia sklepu przez syna, nie było powodu, aby tenże zaprzestał prowadzenia takiej ryzykowanej działalności gospodarczej. Jak wskazał wnioskodawca prześladowania ze strony współwyznawców upatruje w tym jednym incydencie, bowiem wcześniej tego rodzaju zdarzenia nie miały miejsca.
Wola przejścia skarżącego na chrześcijaństwo nie może zmienić oceny stanu faktycznego z punktu widzenia tych zdarzeń, które miały miejsce w Iraku i które skarżący próbuje zakwalifikować jako usprawiedliwiające przyznanie mu statusu uchodźcy. W chwili bowiem rzekomych prześladowań pozostawał [...] i tym samym agresja nie mogła być skierowana przeciwko niemu z powodu wyznawanej religii.
Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie.
Trafnie stwierdziły, że brak jest podstaw do przyjęcia, że w I. toczy się obecnie lub może toczyć się w przyszłości postępowanie przygotowawcze wobec skarżącego w związku z jego działalnością przed wyjazdem z kraju pochodzenia, które mogłoby doprowadzić do skazania go na karę śmierci. Organy zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie oraz, że na terytorium I. nie występują wydarzenia, które można by uznać za konflikt zbrojny.
Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy wskazały, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu powyższej Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r., Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, iż skarżący nie uwiarygodnił, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do Iraku narażony na naruszenia tych praw.
W kwestii podnoszonej w skardze, że skarżący zamierza przejść na wyznanie chrześcijańskie i w tym upatruje źródła przyszłego prześladowania w kraju pochodzenia Sąd stwierdza, że sama deklaracja w tym zakresie nie może decydować o przyznaniu mu ochrony zarówno uzupełniającej, jak i zgody na pobyt tolerowany.
Skarżący twierdzi, że z kontaktów z [...] wynikły jego problemy w kraju pochodzenia (pismo z dnia [...] kwietnia 2012r.). W ocenie Sądu twierdzenie powyższe nie znajduje usprawiedliwienia zarówno w materiale dowodowym, jak i regułach logicznego rozumowania. Owe problemy wynikły bowiem nie z kontaktów z osobami tego wyznania, lecz rodzaju prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a przede wszystkim ogólnej sytuacji w kraju objawiającej się licznymi rozruchami i niepokojami na tle społeczno-religijnym.
Dalej twierdzenia, że był po opuszczeniu kraju poszukiwany przez członków A. należy potraktować jako gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. Nie jest także wiadome w jaki sposób pozyskał takie informacje będąc na terytorium RP. Te same uwagi dotyczą kwestii prześladowań jego rodziny.
Na brak wiarygodności twierdzeń skarżącego oraz jako próbę komplikowania i przedłużania postępowania administracyjnego – w ocenie Sądu - wskazuje także oświadczenie zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2012r. Twierdzi w nim mianowicie, że podał fałszywe dane ze względu na własne bezpieczeństwo. Tymczasem posiadane przez niego dokumenty, z których wywodzi swoją tożsamość, operują pierwotnie podanymi danymi. Oznaczałoby to, że od samego początku chciał wprowadzić w błąd organy państwa, u którego poszukuje ochrony prawnej.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji panującej w kraju pochodzenia.
W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Analizując prowadzone w wyniku złożenia w sprawie odwołania przez Radę do Spraw Uchodźców postępowanie odwoławcze, stwierdzić również należy, iż dokonana na jego podstawie ponowna ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest trafna.
Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Z uwagi na to, iż w sprawie skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło