IV SA/Wa 1398/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi G. A. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na zasadzie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", stwierdził wniesienie przez p. G. A. - obywatelkę R. – odwołania od decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2014 r., o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uchybieniem terminu. Uzasadniając orzeczenie, organ administracji przywołał następujące uwarunkowania prawne i faktyczne: - Wojewoda [...] orzekł o udzielaniu Cudzoziemce zezwolenia z terminem ważności do 6 kwietnia 2014 r., - 27 marca 2014 r. Pełnomocnik cudzoziemki – adwokat - p. M. Z. – złożyła, za pośrednictwem Poczty Polskiej, odwołanie od powyższej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, - jak wynika z art. 42 § 1 K.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy; zgodnie z art. 41 K.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu; w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny, - zgodnie z art. 11a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), w sprawach uregulowanych w ustawie pisma doręcza się osobom fizycznym pod wskazanym przez nie adresem lub w każdym miejscu, gdzie zastanie się adresata; w przypadku nieobecności adresata stosuje się art. 43 i 44 K.p.a., - zgodnie z art. 57 § 5 K.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (pkt 2), - stosownie do art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie; natomiast stosownie do art. 134 Kodeksu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m. in. uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne, - jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, decyzja Wojewody [...] została odebrana osobiście, przez ówczesnego pełnomocnika strony – p. J. S., 10 marca 2014 r., - w decyzji Wojewody [...] znajdowało się pouczenie o możliwości wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, za pośrednictwem organu I. instancji, w terminie 14 dni od jej doręczenia, - w związku z tym, że decyzja została skutecznie doręczona Pełnomocnikowi strony 10 marca 2014 r., termin do wniesienia odwołania przez Cudzoziemca lub jego pełnomocnika upłynął 24 marca 2014 r., natomiast przedmiotowe odwołanie zostało nadane dopiero 27 marca 2014 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, - wobec tego Pełnomocnik cudzoziemki uchybił terminowi do wniesienia odwołania. W skardze Cudzoziemiec sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania: - art. 7 K.p.a. poprzez pominięcie w toku rozpoznawania sprawy, okoliczności dotyczących braku winy w uchybieniu wniesienia odwołania w terminie, - art. 156 i 157 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, w której decyzja organu I. instancji rażąco naruszała prawo. W uzasadnieniu skargi wskazano: - organ administracji rażąco naruszył przepisy postępowania, gdyż z uzasadnienia skarżonego postanowienia wynika, że organ nie podjął się merytorycznej analizy odwołania, wniesionego przez Pełnomocnika cudzoziemki, i nie rozważył czy nie zachodzą okoliczności do stwierdzenia nieważności decyzji organu I. instancji z uwagi na rażące naruszenie prawa, - orzeczenie takie organ administracji mógł - na zasadzie art. 157 § 2 K.p.a. - wydać z urzędu bez względu na zaistnienie lub nie, okoliczności uchybienia terminowi wniesienia przez Skarżącą odwołania, - w skardze wskazano, z jakich przyczyn - w ocenie pełnomocnika cudzoziemki - decyzja organu I. instancji była dotknięta kwalifikowaną wadliwością, - podniesiono również, że, organ odwoławczy nie uwzględnił braku winy cudzoziemki w uchybieniu terminowi wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...]; decyzja ta została Skarżącej doręczona 14 marca 2014 r. przez jej byłego pełnomocnika p. J. S.; Cudzoziemka nie miała wiedzy, co do rzeczywistej daty odbioru decyzji i przekazała swojemu obecnemu Pełnomocnikowi informację, że decyzja została odebrana przez nią 14 marca 2014 r.; wobec tego Pełnomocnik skarżącej, wnosząc odwołanie, opierał się na twierdzeniach cudzoziemki, co do daty odbioru decyzji; zatem - na dzień wniesienia odwołania - zgodnie z jego wiedzą - pozostawał on w terminie do jego wniesienia; organ winien był rozważyć wszelkie okoliczności faktyczne dotyczące sprawy, - z uzasadnienia skarżonego postanowienia wynika, że pomimo przedłożenia przez Pełnomocnika skarżącej oświadczenia p. J. S., co do okoliczności faktycznych, związanych z przekazanie Skarżącej decyzji, organ nie odniósł się do nich naruszając tym samym art. 7 K.p.a.; z zasady prawdy obiektywnej, będącej naczelną i zasadą postępowania administracyjnego, wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji; w niniejszej sprawie organ, nie uwzględnił materiału dowodowego, znajdującego się w aktach sprawy, wskazującego na okoliczność, że ewentualne uchybienie terminowi wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez winy skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Trafnie organ skonstatował, że w sprawie doszło do uchybienia terminu wniesienia odwołania, co obligowało go do wydania postanowienia, w myśl art. 134 K.p.a. W sprawie generalnie niesporne są fakty (termin, gdy ówczesny Pełnomocnik skarżącej odebrał decyzje organu I. instancji oraz gdy wniesiono odwołanie). Organ administracji przytoczył stosowne regulacje normatywne, dokonując trafnej ich wykładani. Z uwagi na uprzednie szczegółowe zreferowanie stanowiska organu administracji, jego ponowne powtarzanie nie byłoby zasadne. Odnosząc się do zarzutów skargi wypada jedynie wskazać, co następuje: - mylnie w skardze zdarzenie, jakim było przekazanie korespondencji do Cudzoziemki przez jej byłego Pełnomocnika, określono mianem "doręczenia" pisma; pojęcie to - w rozumieniu art. 39 K.p.a. - opisuje w danym przypadku moment odebrania decyzji przez skutecznie ustanowionego Pełnomocnika; późniejszy obrót dokumentem nie ma skutków prawnych z punktu widzenia ustalenia terminu do wniesienia odwołania; skoro organ administracji prawidłowo ustalił datę doręczenia słuszna jest konstatacja o przekroczeniu 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, - kwestia winy aktualnego Pełnomocnika cudzoziemki za uchybienie terminu, wobec podjęcia czynności procesowych na podstawie informacji przekazanej przez Stronę (kiedy doręczono jej decyzję), wykracza poza granice niniejszej sprawy; może być ona rozważana natomiast wobec wniesienia, już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w myśl art. 58 § 1 K.p.a. (patrz pisma z 2 i 21 maja 2014 r. w aktach administracyjnych, o ile wniosek ten został wniesiony skutecznie (np. z zachowaniem terminu dla tej czynności); w razie przywrócenia terminu, postanowienie o jego uchybieniu upada, - poza granicami niniejszej sprawy pozostaje, czy trafnie organ odwoławczy nie wszczął z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji organu I. instancji; zasadność podejmowania postępowań z urzędu przez organy administracji pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych; sądy nie kontrolują, bowiem legalności działania administracji publicznej z urzędu, lecz jedynie na zasadzie skargowości; strony mogą z kolei kwestionować bezczynność organu (czy przewlekłość postępowania) tylko, gdy chodzi o postępowania administracyjne, co do których mogą skutecznie zadąć ich wszczęcia; w rozpoznawanej sprawie Cudzoziemka jest uprawniona wystąpić ze stosownym wnioskiem do organu administracji, co obligować go będzie do dokonania oceny czy stosowne orzeczenie jest istotnie dotknięte wadą kwalifikowaną; z treści odwołania, sporządzonego przez profesjonalnego Pełnomocnika (adwokata), nie wynikało natomiast, aby stanowiło ono żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji; wobec wskazanych uwarunkowań chybiony jest zarzut naruszenia art. 157 § 2 K.p.a., - kwestia, czy decyzja Wojewody [...] w przedmiocie zezwolenia jest dotknięta kwalifikowaną wadliwością wykracza poza granice niniejszej sprawy; w tym kontekście chybione są zarzuty naruszania art. 156 K.p.a., - bez znaczenia pozostają, podnoszone okoliczności, co wynika ze stosownego oświadczenia uprzedniego Pełnomocnika cudzoziemki (w kwestii terminu otrzymania pisma), w szczególności dlatego, że zostało ono przełożone po dniu wydaniu skarżonego postanowienia; kwestie te mogłyby być rozważane przez organ, o ile złożono by wniosek o przywrócenie terminu przed tą datą; informacja, co do uchybienia terminu, wynikała z pisma przewodniego organu I. instancji, znajdującego się w aktach administracyjnych, doręczonego zresztą Pełnomocnikowi (datowane 2 kwietnia 2014 r.); wobec nie złożenia stosownego wniosku przez profesjonalnego Pełnomocnika, reprezentującego Cudzoziemkę jeszcze przed wydaniem skarżonego postanowienia, organ II. instancji nie był uprawniony niejako z urzędu prowadzić postępowania, co do istnienia przesłanek i możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; w tym kontekście nie byłoby zasadne także zawieranie stosownych rozważań w tym zakresie w treści uzasadnienia postanowienia, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania; w tej sytuacji chybiony jest zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.