IV SA/Wa 1399/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 18 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Z., Z. A., E. A., S. U., A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2008 r., nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia postanawia zwolnić S. U. od kosztów sądowych. We wniosku z dnia 24 lipca 2008 r. S. U. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1173 zł brutto, które to świadczenie, jak wskazała, wystarcza jej na przeżycie. Wnioskodawczyni podała ponadto, że jest właścicielką 47-metrowego mieszkania oraz współwłaścicielką nieruchomości rolnej (udział - 533,25 m). Obecnie jej stan konta wynosi 800 zł. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest osobą samotną, a zły stan zdrowia sprawia, że wymaga ciągłej opieki lekarskiej. Otrzymywane świadczenie emerytalne w większości przeznacza na leki. Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozpoznawany wniosek zawiera żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w tym zakresie jest zaś wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W ocenie referendarza sądowego, w takiej sytuacji znajduje się S. U. Zasadność udzielenia jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wynika z oceny aktualnej kondycji finansowej skarżącej, dokonanej na tle wysokości kosztów postępowania w sprawie, której dotyczy wniesiona skarga. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, chorą, która utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1173 zł i nie posiada żadnego majątku, który mógłby być źródłem dodatkowego dochodu. Jakkolwiek w złożonym wniosku nie wskazała wysokości kosztów niezbędnych do utrzymania się, to – uwzględniając aktualny poziom cen i opłat za dobra (w tym leki) i usługi – należało przyjąć, że jej wyjaśnienia, z których wynika, że otrzymywana emerytura wystarcza zaledwie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, zapewne przy bardzo oszczędnym gospodarowaniu posiadanymi środkami finansowymi, są zgodne z prawdą. W tych okolicznościach uzasadnione jest twierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez ryzyka niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych jest wysokość tych kosztów w sprawie, której dotyczy złożona skarga. Na obecnym etapie postępowania na koszty te składa się wpis stosunkowy od skargi w wysokości przekraczającej 2600 zł. Zestawiając wysokość tej opłaty z wysokością środków finansowych, którymi skarżąca dysponuje należało uznać, że nie tylko nie posiada ona zdolności do ponoszenia pełnych kosztów postępowania, ale nawet zdolności do partycypowania w kosztach w jakimkolwiek zakresie. Z powołanych względów należało uznać, ze skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazała bowiem, że jej stan majątkowy i zdolności płatnicze nie pozwalają na partycypowanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, w kosztach postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.