IV SA/Wa 1399/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Z., Z. A., E. A., S. U., A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2008 r., nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia postanawia zwolnić E. A. od kosztów sądowych. We wniosku z dnia 24 lipca 2008 r. E.A. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Wskazał, że jest inwalidą 2 grupy, nie pracuje, jego czteroosobowa rodzina (żona i dwie córki - jedna niewidoma) utrzymuje się ze świadczeń rentowych w łącznej wysokości 2120 zł brutto. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 58 m2 oraz jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej (533,25 m). Zgromadził oszczędności w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł: "wszystko co mamy pokrywa opieka socjalna". Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozpoznawany wniosek zawiera żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w takim zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem tej instytucji jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Zasadność przyznania prawa pomocy, co jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, musi zatem wynikać z oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania oraz jej aktualnej kondycji finansowej. Zestawienie wysokości dochodu (2120 zł), którym skarżącym dysponuje na zaspokojenie potrzeb życiowych czteroosobowej rodziny, w skład której wchodzą osoby chore i wymagające stałej opieki lekarskiej (inwalida 2 grupy oraz osoba niewidoma) z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby i wielkością przeciętnych potrzeb życiowych jednej osoby prowadzi do wniosku, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów postępowania sądowego jest wysokość kosztów sądowych w sprawie, na które na obecnym etapie postępowania składa się wpis stosunkowy od skargi w wysokości przekraczającej 2600 zł. Mając zatem na uwadze kwotę wpisu, wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz jego sytuację rodzinną, należy stwierdzić, że nie tylko nie posiada on zdolności do ponoszenia pełnych kosztów postępowania, ale nawet zdolności do partycypowania w kosztach w jakimkolwiek zakresie. Nałożenie na wnioskodawcę obowiązku partycypowania w kosztach sądowych, nawet w ułamkowym zakresie, doprowadziłoby do naruszenia przepisów regulujących zasady przyznawania prawa pomocy i pozbawiłaby skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z powołanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.