IV SA/Wa 1399/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Z., Z. A., E. A., S. U., A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2008 r., nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia postanawia zwolnić Z. A. od kosztów sądowych. We wniosku z dnia 23 lipca 2008 r. Z. A. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Wnioskodawca wskazał, że jest emerytem, po udarze mózgu, mieszka z żoną chorą na raka i cukrzycę. Wyjaśnił, że razem z żoną utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w wysokości 2107 zł brutto, żona dostaje dodatek pielęgnacyjny na leczenie. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 74 m2. Podał, że jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej (533,25 m), nie posiada oszczędności. Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozpoznawany wniosek zawiera żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest zaś wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Zasadność przyznania prawa pomocy, które jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, musi zatem wynikać z oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania oraz jej aktualnej kondycji finansowej. Skarżący jest emerytem, po udarze mózgu, mieszka z żoną chorą na raka i cukrzycę. Małżonkowie utrzymują się z emerytury w łącznej wysokości 2107 zł brutto, nie posiadają żadnych oszczędności. Uwzględnienie tych okoliczności prowadzi do stwierdzenia, że aczkolwiek skarżący posiada stałe źródło dochodów, to z kwoty tej ponosi wydatki, których nie może ograniczyć czy wyeliminować bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zestawienie wysokości dochodu, którym skarżący dysponuje na zaspokojenie potrzeb życiowych, z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby (w tym leków) i wielkością przeciętnych potrzeb życiowych jednej osoby prowadzi do wniosku, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów postępowania sądowego jest wysokość kosztów sądowych w sprawie, na które na obecnym etapie postępowania składa się wpis stosunkowy od skargi w wysokości przekraczającej 2600 zł. Mając zatem na uwadze wymaganą kwotę wpisu, wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz jego sytuację rodzinną i finansową, należy stwierdzić, że nie tylko nie posiada on zdolności do ponoszenia pełnych kosztów postępowania, ale nawet zdolności do partycypowania w kosztach w jakimkolwiek zakresie. W tych okolicznościach należało uznać, że strona wykazała, iż zabezpieczenie przez nią środków finansowych na potrzeby wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego jest obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie skarżącego z obowiązku opłacenia wpisu od skargi oraz ponoszenia innych kosztów sądowych zapewni mu dostęp do sądu i umożliwi merytoryczne rozpoznanie jego sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.