IV SA/Wa 140/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi H. z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] sierpnia2012 r., którą wymierzono H. w D. administracyjną karę pieniężną w wysokości 16334 zł za wprowadzanie w okresie od 12 marca 2009 r. do 31 grudnia 2009 ścieków z do rzeki R. z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty P. z dnia [...] marca 2003 r. Jednocześnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył H. w D. administracyjną karę pieniężną w wysokości 16334 zł za wprowadzanie w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. ścieków do rzeki R. z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty P. z dnia [...] marca 2003 r. W uzasadnieniu Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że zgodnie z art. 305 ust.4 p.o.ś. karę wymierza się za rok kalendarzowy i dlatego decyzję organu I instancji należało uchylić w całości. Podtrzymał natomiast ustalenia organu I instancji co do wymiaru kary i przyczyn jej wymierzenia. Rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że H. w D. decyzją Starosty P. z dnia [...] marca 2003 uzyskała pozwolenie wodnoprawne. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 299 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Zgodnie zaś z art. 305 ust.1 i ust. 4 powyższej ustawy wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji; spełnione są warunki określone w art. 147a. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, uwzględniając zmiany stawek opłat i kar, o których mowa w art. 304, w okresie objętym karą (art.305 ust. 4 p.o.ś.). Zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2a powyższej ustawy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone o 80 %. Konsekwencją tak sformułowanego przepisu jest uznanie, że jakość odprowadzanych ścieków nie odpowiadała warunkom ustalonym w pozwoleniu. W myśl art. 147 ust. 1 p.o.ś., prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani do okresowych pomiarów wielkości emisji i pomiarów ilości pobieranej wody. Natomiast art. 149 ust. 1 p.o.ś. nakłada na prowadzącego instalację obowiązek przedstawiania organowi ochrony środowiska oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska wyników pomiarów, o których mowa w art. 147 ust. 1, 2 i 4, jeżeli pomiary te mają szczególne znaczenie ze względu na potrzebę zapewnienia systematycznej kontroli wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska. Jeżeli organ – stosownie do treści art. 299 ust.1 pkt 2 p.o.ś. - stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów, o stwierdzeniu przekroczenia lub naruszenia na podstawie kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska, w terminie 21 dni od wykonania pomiarów, zawiadamia podmiot korzystający ze środowiska, przekazując mu wyniki pomiarów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2012 r. złożyła H. w D., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 305 a p.o.ś. i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.12.2005 w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi; naruszenie art. 86 Konstytucji RP i art. 1 dyrektywy 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21.04.2004 w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu w zw. z art. 91 ust.3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie; naruszenie art. 2 Konstytucji, zawierającego klauzulę państwa prawnego oraz art. 31 ust.3 Konstytucji, z którego należy wywodzić zasadę proporcjonalności. Nadto w skardze zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy uwzględniającego słuszny interes strony, czego konsekwencją było wydanie wadliwych decyzji oraz art. 138 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji, a w konsekwencji pozostawienie jej brzmienia w całości, podczas gdy podjęte rozstrzygnięcie nie ma oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach prawa; tym samym organ naruszył granice art. 138 § 1 k.p.a. przez błędnie sformułowaną sentencję decyzji. Ponadto - zdaniem skarżącej - organ naruszył zasadę praworządności z art. 6 k.p.a. oraz zasadę pogłębiania zaufania z art. 8 k.p.a. Uzasadniając skargę, skarżący szczegółowo rozwinął zarzuty, podkreślając w szczególności, że organ nie udowodnił zanieczyszczenia środowiska przez odprowadzenie ścieków do rzeki, gdyż do takiego zanieczyszczenia nie doszło. Ustawodawca- według skarżącego- nie unormował sytuacji, w której podmiot korzystający ze środowiska wykonał zbyt małą liczbę pomiarów: czym innym jest brak danych, czym innym zbyt mała liczba pobranych prób, a czym innym przekroczenie parametrów w badanej próbie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie przepisem, przewidującym obowiązek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie określonych w pozwoleniu wodnoprawnym warunków, jest art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm., dalej jako p.o.ś.). Wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie na podstawie pomiarów, prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów (art. 299 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Natomiast art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a) p.o.ś. stanowi, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone o 80 % - w przypadku składu ścieków. Zgodnie z art. 147 ust. 1 p.o.ś., prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani do okresowych pomiarów wielkości emisji i pomiarów ilości pobieranej wody. Natomiast zgodnie z art. 149 ust. 1 p.o.ś. wyniki pomiarów, o których mowa w art. 147 ust. 1, 2 i 4 p.o.ś., prowadzący instalację i użytkownik urządzenia przedstawiają organowi ochrony środowiska oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska, jeżeli pomiary te mają szczególne znaczenie ze względu na potrzebę zapewnienia systematycznej kontroli wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska. W przedmiotowej sprawie zostało wykazane, że w rozliczeniu za 2009 rok stwierdzono brak wykonywania części analiz ściekowych, do których skarżący został zobowiązany pozwoleniem wodnoprawnym. W oparciu o art. 305 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo ochrony środowiska pozwoliło to organom na stwierdzenie przekroczenia warunków korzystania ze środowiska przez skarżącego i na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 i art. 299 ust. 1 pkt 2 oraz art. 305 ust. 4 p.o.ś. wymierzenie kary za przekroczenie, stwierdzone w roku kalendarzowym 2009. Jak trafnie zauważył organ II instancji w odpowiedzi na skargę, twierdzenie strony, że wyniki badań nie przekraczały dopuszczalnych norm oraz że nie wystąpiło zagrożenie szkody w środowisku jest gołosłowne, gdyż z powodu niewykonania wymaganej liczby pomiarów niemożliwe było dokonanie oceny, czy nie zostały przekroczone normy jakości ścieków, a co za tym idzie, czy nie odprowadzono do środowiska niedostatecznie oczyszczonych ścieków. Brak wymaganej liczby pomiarów doprowadził do naruszenia warunków pozwolenia, za co konieczne było nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, gdyż obowiązujące przepisy nakładają na organy obowiązek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej niezależnie od tego, czy rzeczywiście doszło do zanieczyszczenia środowiska lub zagrożenia zanieczyszczeniem. Wbrew twierdzeniu strony, art. 305 a) p.o.ś. dotyczy nie tylko niewykonania jakichkolwiek pomiarów, ale również niewykonania liczby pomiarów wymaganej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W razie stwierdzenia naruszeń, takich jak np. niewykonanie wymaganej liczby pomiarów, organ ma obowiązek, a nie możliwość wymierzenia kary pieniężnej. Nie jest więc możliwa ocena winy podmiotu korzystającego ze środowiska. Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie, są zdaniem Sądu jednoznaczne i nie dawały organom administracji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, której wysokość ustalona została prawidłowo w oparciu o obowiązujące przepisy. Zdaniem Sądu, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku o braku jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia naruszenia dyrektywy 2004/35/WE jak i przepisów Konstytucji. Również przepisy prawa procesowego, których naruszenie zarzucała skarżąca, zostały zastosowane prawidłowo. Zawarte w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów materialnego oraz przepisów postępowania, są więc niezasadne. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.