IV SA/Wa 1400/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 12 lipca 2013 r. Stowarzyszenie [...] wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1400/13, referendarz sądowy odmówił Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od wskazanego postanowienia, w przewidzianym prawem terminie Stowarzyszenie wniosło sprzeciw podnosząc, że podjęło działania mające na celu zwiększenie środków finansowych na działalność statutową. Aktualnie czerpie środki finansowe wyłącznie z zasądzonych kosztów, w sprawach w których Sąd uwzględnił skargi Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy mieć na względzie również tę okoliczność, że przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. W efekcie bowiem prowadzi do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych - gdy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cyt. ustawy. Zdaniem Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), w związku z czym, stosownie do treści art. 42 ust. 1 pkt 4 i 5 tej ustawy nie może prowadzić działalności gospodarczej, przyjmować darowizn, spadków i zapisów oraz otrzymywać dotacji, a także korzystać z ofiarności publicznej. Środki na swoją działalność uzyskuje zaś ze składek członkowskich (art. 42 ust. 2 powołanej ustawy). Wobec tego realizując cele regulaminowe członkowie Stowarzyszenia powinni podjąć odpowiednie środki w celu uzyskania niezbędnych środków finansowych. Brak stałego źródła dochodów nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem Stowarzyszenia. Zwolnienie strony od kosztów postępowania sądowego w sytuacji, kiedy sama pozbawia się możliwości uzyskania środków finansowych, jest niezasadne. Skarżący podał, że co prawda podjął środki mające na celu zwiększenie posiadanych środków, jednak ocenić je jako nieskuteczne. Wskazane we wniosku PPPR okoliczności, że Stowarzyszenie wyczerpało wszystkie przychody roczne ze składek nie jest okolicznością pozwalającą na przyznanie prawa pomocy. Skarżący winien bowiem, tak planować wydatki, by móc uiścić należne koszty sądowe. Również powołana we wniosku o przyznanie prawa pomocy Konwencja z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. nie przewiduje generalnego obowiązku zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących ochrony środowiska. Z tego względu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 254 § 1 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił jak w sentencji.