IV SA/Wa 1401/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-30
Skład orzekający: Marian Wolanin, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy administracyjna kara pieniężna za naruszenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi może zostać wymierzona, jeśli jedynym uchybieniem jest brak certyfikatu akredytacji laboratorium wykonującego pomiary, a nie faktyczne przekroczenie dopuszczalnych parametrów ścieków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary pieniężne za naruszenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi mogą być wymierzone nawet w sytuacji, gdy jedynym uchybieniem jest brak wymaganego certyfikatu akredytacji laboratorium wykonującego pomiary, a nie faktyczne przekroczenie dopuszczalnych parametrów ścieków. Wynika to z przepisów Prawa ochrony środowiska, które w przypadku niespełnienia warunków prowadzenia pomiarów przez akredytowane laboratorium, nakazują odpowiednie zastosowanie przepisów dotyczących przekroczenia warunków korzystania ze środowiska, w tym domniemanie przekroczenia parametrów ścieków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu spółce administracyjnej kary pieniężnej w wysokości ponad 1,9 mln zł. Kara została nałożona za naruszenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi w 2009 r., polegające na zlecaniu badań jakości ścieków laboratorium nieposiadającemu wymaganego certyfikatu akredytacji. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia kary, podnosząc m.in. naruszenie zasady proporcjonalności i odpowiedzialności za przyczynienie się do pogorszenia środowiska, a także błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją nr [...] z dnia [...] lutego2011 r., wydaną na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 , art. 305 i art. 305a ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 260, poz. 2177) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2008 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2009 (M. P. Nr 80, poz. 707), wymierzył P. Sp. z o.o. administracyjną karę pieniężną w wysokości 1 933 976,00 zł, za naruszenie w 2009 r. warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty G. z dnia [...] lipca 2003 r., znak [...].
Decyzją Starosty G. z dnia [...] lipca 2003 r. ustalono dla P. Sp. z o.o [...] w M. obowiązek prowadzenia kontroli jakości wprowadzanych do odbiornika ścieków co najmniej raz na dwa miesiące.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że w roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, tj. od dnia [...] lipca 2008 r. do dnia [...] lipca 2009 r. analizy ścieków zostały wykonane przez laboratorium nie posiadające certyfikatu akredytacji. W kolejnym okresie obowiązywania pozwolenia, tj. od dnia [....] lipca 2009 r. do dnia [....] lipca 2010 r. wykonano sześć analiz ścieków oczyszczonych z czego trzy z nich zostały wykonane przez laboratorium nie posiadajace certyfikatu akredytacji.
Organ I instancji wskazał, że P. Sp. z o.o [...] w M. zgodnie z art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska , w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 maja 2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektorych innych ustaw, zobowiązana była do zapewnienia wykonywania pomiarów wielkości emisji przez laboratorium posiadające certyfikat wdrożonego systemu jakości lub certyfikat akredytacji w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w zakresie badań, do których są obowiązani.
Odwołanie od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2011 r. wniosła P. Sp. z o.o.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o., decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [....], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 299 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiazany do dokonania takich pomiarów. Stosownie do treści z art. 305 ust. 1. pkt 1 i 2 ww. ustawy, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a.
Zgodnie natomiast z art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Zgodnie z art. 305a ust 2 Prawa ochrony środowiska w przypadku nie spełnienia warunków prowadzenia pomiarów o których mowa w art. 147 a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska podniósł, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, iż większość badań przeprowadzonych w okresie objetym oceną w niniejszej sprawie nie było wykonanych przez podmiot spełniający wymogi art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec czego zaistniała przesłanka z art. 305a ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, co w związku z art. 305a ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakładało na wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska obowiązek wymierzenia kary.
Odpowiadając na zarzuty odwołania, Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że posiadane przez IMGW laboratorium nie spełniało kryterium wymaganego art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepisy art. 305a ust. 1 i 2 w/w ustawy nie mają cech uznania administracyjnego, ktore pozwalałoby organowi dokonywac oceny słuszności zastosowania określonej sankcji w świetle np. Interesu społecznego.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał również, że w Dyrektywie 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustalającej ramy wspólnego działania w dziedzinie polityki wodnej, art. 10 ust.2 nakłada obowiązek kontroli emisji z zastosowaniem najlepszych technik - czego wyrazem w prawie polskim jest art. 147a Poś. Dla realizacji między innymi tego obowiązku w art. 23 Dyrektywy określono, że kary za niestosowanie przepisów powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [....] czerwca 2011 r. wniosła P. Sp. z o.o. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (zasada proporcjonalności) poprzez wymierzenie skarżącemu dotkliwej administracyjnej kary pieniężnej za rzekome "przekroczenie" warunków korzystania ze środowiska określonych w udzielonym pozwoleniu wodno prawnym, podczas gdy w niniejszej sprawie nie miało miejsce żadne przekroczenie warunków korzystania ze środowiska, nie powstało bowiem nawet zagrożenie wystąpienia szkody w środowisk;
- art. 86 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (zasada odpowiedzialności za przyczynienie się do pogorszenia środowiska) w związku z art. 1 Dyrektywy 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 roku w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu w związku z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska ("POŚ") poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest przypisanie odpowiedzialności za przyczynienie się do pogorszenia środowiska podmiotowi, który swoim działaniem w żaden sposób nie przyczynił się do pogorszenia stanu środowiska, a nawet nie spowodował zagrożenia powstania takiego pogorszenia, tj. wbrew zawartej w ww. przepisach zasadzie odpowiedzialności za przyczynienie sie do pogorszenia środowiska oraz zasadzie ..zanieczyszczający płaci": podczas gdy właściwa wykładnia tych przepisów to taka, która nakazuje karać podmioty, które stwarzają realne a nie wirtualne zagrożenie szkoda w środowisku;
- art. 23 Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustalającej ramy wspólnego działania w dziedzinie polityki wodnej, a także art. 10 ust. 1 tej dyrektywy poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że kary wymierzane podmiotom korzystającym ze środowiska powinny być "skuteczne" i "odstraszające", z równoczesnym pominięciu faktu, że zgodnie z zapisami tej dyrektywy powinny one być także (a nawet przede wszystkim) proporcjonalne, a ponadto poprzez bezzasadne i arbitralne przyjęcie, że pomiary wielkości emisji dokonane przez laboratoria, legitymujące się akredytacjami określonymi w art. 147a ust. 1 pkt 1 POS to jedyne, które dają "najlepsze wyniki kontroli" emisji ścieków;
- art. 12 ust. 1 i ust. 2 POŚ poprzez jego niezastosowanie, w związku z nieuzasadnionym przyjęciem, że badania przeprowadzone przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej nie zapewniały uzyskania pełnej równoważności uzyskiwanych wyników względem metodyk referencyjnych określonych w art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska;
- art. 305a ust. 2 POŚ w związku z art. 305a ust. 1 (w szczególności pkt 2 "a") w związku z art. 305 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 147a ust. 1 pkt 1 POŚ poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten uprawnia organy ochrony środowiska do stosowania wprost art 305a ust. 1 POŚ, podczas gdy w rzeczywistości zawiera on w swej treści wyraźne wskazanie, aby stosować art. 305a ust. 1 "odpowiednio", a więc w zależności od sytuacji albo wprost, albo z modyfikacjami, albo w ogóle. Zdaniem skarżącej, organy błędnie także przyjmują, że przepis ten uprawnia organy administracji do wymierzania wobec Spółki administracyjnych kar pieniężnych za przekroczenie warunków korzystania ze środowiska w sytuacji, gdy żadne przekroczenie warunków korzystania ze środowiska nie miało miejsca, a jedynym uchybieniem jest niespełnienie przez skarżącą Spółkę wymogów czysto formalnych, podczas gdy w takich sytuacjach organ winien zbadać wpływ tych uchybień na przekroczenie warunków korzystania ze środowiska. Skarąca wskazuje również na nieprawidłową czysto literalną wykładnię tego przepisu oraz przyjęcie, że przepis ten nie ma cecgy uznania administracyjnego.;
- art. 305 ust. 1 pkt 1 i 2 POŚ poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że taką samą wagę przy dokonywaniu oceny czy doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska mają uchybienia natury czysto formalnej, tj. uchybienie warunkom określonym w art. 147a POŚ , jak naruszenia warunków korzystania ze środowiska polegające np. na stosowaniu niespełniających wymagań przyrządów do badań. Skarżąca zarzuciła również niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że działające w sprawie organy ochrony środowiska miały prawo nie uznać przedłożonych przez Spółkę wyników badań przeprowadzonych w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej pomimo, iż wyniki te nie mogły wzbudzać zastrzeżeń w rozumieniu art. 305 ust. 2 POS;
- art. 147a ust. 1 pkt 1 POŚ poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że określone w nim metodyki referencyjne są jedynymi dopuszczalnymi, podczas gdy w niniejszej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 12 ust, 2 pkt 1 i 2 POS;
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.), jak też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 260 poz. 2177).
W okresie 2009 roku, za który została wymierzona kara, P. Sp. z o.o. obowiązywały warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty G. z dnia [...] lipca 2003 r. W pozwoleniu tym nałożono na P. Sp. z o.o [...] w M. obowiązek m.in. prowadzenia kontroli jakości wprowadzanych do odbiornika ścieków (w zakresie określonym w pkt II ust. 2 decyzji) co najmniej raz na dwa miesiące
P. Sp. z o.o. [...] w M. wykonywała badanie ścieków zgodnie z obowiązkiem wynikającym z pozwolenia wodnoprawnego, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych. Na zlecenie P. Sp. z o.o. badania przeprowadzone były przez Laboratorium Badania Wody i Ścieków Zakładu Chemii Wody Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Organy w przedmiotowej sprawie ustaliły, że w następujących po sobie kolejno okresach obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] lipca 2003 r., tj. od dnia [...] lipca 2008 r. do [...] lipca 2009 r. oraz od dnia [...] lipca 2009 r. do dnia [...] lipca 2010 r. P. Sp. z o.o. [...] w M. wykonała wymaganą ilość badania ścieków. Jednak w okresie od dnia [...] lipca 2008 r. do [...] lipca 2009 r. badania te zostały wykonane przez podmiot, który nie posiadał odpowiedniego certyfikatu akredytacji, natomiast w okresie od dnia [...] lipca 2009 r. do dnia [...] lipca 2010 r. z wykonanych 6 analiz ścieków oczyszczonych 3 z nich zostały wykonane przez podmiot nie posiadający certyfikatu akredytacji.
W art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150, ze zm.) ustalono, jakie standardy musi spełniać laboratorium przeprowadzające pomiary, aby uzyskane przez nie wyniki mogły być uznane za miarodajne.
Zgodnie z art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954), prowadzący instalację obowiązany był od dnia 29 lipca 2007 r. do wykonywania pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez laboratorium posiadające:
1) certyfikat wdrożonego systemu jakości lub certyfikat akredytacji w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565) lub
2) uprawnienia do badania właściwości fizykochemicznych, toksyczności i ekotoksyczności substancji i preparatów nadane w trybie ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 84, z późn. zm.)
- w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani.
Natomiast zgodnie z art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 587), prowadzący instalację obowiązany był od dnia 1 stycznia 2008 r. zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez:
1) akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087, z późn. zm.) lub
2) laboratorium posiadające uprawnienia do badania właściwości fizykochemicznych, toksyczności i ekotoksyczności substancji i preparatów nadane w trybie ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 84, ze zm.)
- w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani.
Organy w toku postępowania administracyjnego wykazały, że analizy ścieków wykonane przez Laboratorium Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ocenianym okresie zostały wykonane przez podmiot nie posiadający certyfikatu akredytacji, wobec czego nie były spełnione warunki pomiarów, o których mowa w art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska.
Stosownie do art. 305a ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a należy odpowiednio zastosować ust. 1 tego artykułu. Zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone:
a) o 80 % - w przypadku składu ścieków,
b) o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach,
c) w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków,
d) o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków.
W przedmiotowej sprawie przekroczenie dotyczy składu ścieków. Art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w przypadku przekroczenia warunków określonych w pozwoleniach wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi określa zasady, w oparciu o które organ ustala wielkości naruszenia warunków wynikających z pozwolenia, stanowiące podstawę wymierzenia kary pieniężnej. Wobec sformułowania art. 305a ust. 1 pkt 2 wielkości przekroczeń w nim wskazane nie mogą być podważane.
Wojewódzki inspektor ochrony środowiska w oparciu o art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska usprawniony jest do wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu.
Organy dokonały analizy [...] lipca 2009 r. i od dnia [....] lipca 2009 r. do dnia [...] lipca 2010 r., a wyliczenia kary dokonały za rok kalendarzowy 2009. Kara pieniężna została ustalona zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 260, poz. 2177). Wyliczenia wysokości kary pieniężnej organy dokonały według stawek kar określonych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 15 października 2008 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2009 (M.P. Nr 80, poz. 707).
Skarżąca Spółka, jako podmiot korzystający ze środowiska, obowiązana jest znać przepisy prawne obowiązujące w tym przedmiocie. Postępowanie w przedmiotowej sprawie wykazało, że skarżąca uchybiła temu obowiązkowi. Obowiązek wynikający z decyzji Starosty G. z dnia [...] lipca 2003 r. polegający na prowadzenia kontroli jakości wprowadzanych do odbiornika ścieków, Spółka w 2009 roku zlecała podmiotowi, który nie spełniał warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a Prawa ochrony środowiska. Stąd zasadne było wymierzenie stosownej kary pieniężnej.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącej zaprezentowanemu w skardze, organy administracji orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowi zinterpretowały treść art. 305a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i zastosowały go do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Skoro w 2009 roku nie zostały spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a w/w ustawy, należało odpowiednio zastosować przepis ust. 1 art. 305a. Odpowiednio zastosować, tzn. do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska, wynikającego z pozwolenia zintegrowanego (art. 181 ust. 1 pkt 1), z pozwolenia na odprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (art. 181 ust. 1 pkt 2), z decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska albo decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów (art. 298 ust. 1 pkt 4) zastosować się art. 305a ust. 1 pkt 1, natomiast do przekroczenia warunków określonych w pozwoleniach wodnoprawnych na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi zastosować art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a, b, c, d.
W przypadku przekroczenia warunków określonych w pozwoleniach wodnoprawnych na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustawodawca przyjął teoretyczne założenie, że dozwolone poziomy emisji zanieczyszczeń zostały przekroczone o wielkości ustalone w art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a, b, c, d ustawy Prawo ochrony środowiska. Domniemanie to nie podlega obaleniu, jak chciałaby tego skarżąca, gdyż w pkt 2 ust. 1 art. 305a używa się sformułowania "przyjmuje się", że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi "zostały przekroczone" o wartości wskazane wyszczególnione pod lit. a, b, c, d. Skoro skarżąca jako podmiot korzystający ze środowiska nie dochowała warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a Prawa ochrony środowiska, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi zostały przekroczone w przypadku składu ścieków o 80%. Nie ma przy tym znaczenia, że ukarany podmiot nie zanieczyścił środowiska naturalnego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że nie dołożył należytych starań w celu zapewnienia wykonywania badań jakości ścieków przez laboratorium posiadające odpowiednie certyfikaty i akredytacje.
Wobec powyższego niezasadne są zarzuty dotyczącej niezachowania zasady proporcjonalności i zasady odpowiedzialności za przyczynienie się do pogorszenia środowiska, gdyż nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie są zdaniem Sądu jednoznaczne i nie dawały organom administracji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, której wysokość ustalona została prawidłowo w oparciu o obowiązujące przepisy
Niezasadny jest zarzut skarżącej naruszenia art. 147a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i niezastosowania w sprawie art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy, gdyż zakres przedmiotowy obu przepisów nie jest tożsamy.
Zarzut naruszenia art. 305 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska jest niezasadny, gdyż stan faktyczny w nim przewidziany nie odpowiada warunkom przedmiotowej sprawy i przepisy te nie znalazły w sprawie zastosowania.
W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut naruszenia w przedmiotowej sprawie przepisów prawa procesowego, o których mowa w skardze.
Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, co wynika to z faktu, iż Sąd nie powziął wątpliwości uzasadniających wystąpienie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego.
Sąd nie znalazł także podstaw do wystąpienia z pytaniem do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w kwestii wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów wspólnotowych.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło