IV SA/Wa 1402/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: zwolnić M. J. od kosztów sądowych w całości M. J. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sprawa ze skargi M. J. nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Na obecnym etapie postępowania skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, należnego z tytułu wniesienia skargi na decyzję w sprawie z zakresu zagospodarowania przestrzennego (§ 2ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z przedłożonego przez skarżącą wniosku PPF wynika, że wnioskodawczyni żyje skromnie. Mieszka wraz 27 – letnią córką w mieszkaniu o powierzchni 33 m2 . Skarżąca otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 1257 zł brutto, ponadto osiąga dochód z tytułu najmu 14m2 lokalu w kwocie 500 zł. Córka skarżącej nie pracuje. M. J. nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest współwłaścicielem działki o powierzchni 24m2. Wnioskodawczyni podkreśliła, że nie jest inicjatorem postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a wystąpienie na drogę sądową podyktowane jest koniecznością ochrony własnych interesów, naruszonych zaskarżoną decyzją . Stwierdzono, co następuje: Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych (tj. opłat i wydatków) a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku o prawo pomocy, M. J. powinna udowodnić, że spełnia przesłanki o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.). W myśl tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym może otrzymać osoba fizyczna, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania oraz rodziny. Zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). Skarżąca udowodniła w sposób wystarczający brak możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów sądowych. Uiszczenie na obecnym etapie postępowania stosunkowo wysokiego wpisu sądowego (500 zł) niewątpliwie spowodowałoby że skarżąca nie byłaby w stanie zapewnić sobie i córce minimum egzystencji, tj. zakupić podstawowe środki utrzymania takiej jak żywność, opłaty stałe. Poza tym, nie można pominąć, iż na kolejnych etapach postępowania przed sądem, skarżąca może być zobowiązana do poniesienia innych opłat i wydatków (np. opłaty za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej itp.). Reasumując M. J. wykazała zaistnienie przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., czyli brak możliwości uczestniczenia w kosztach finansowych sprawy z uwagi na niebezpieczeństwo powstania uszczerbku na poziomie koniecznego utrzymania rodziny. Z tych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.