IV SA/Wa 1402/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Decyzją z [...] maja 2014 r. r. nr. [...] Szef Urzędu ds. Cudzoziemców na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z późn. Zm. – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku R. H., dalej skarżący, cudzoziemiec, o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] orzekającej o odmowie uchylenia w trybie art. 154 § 1 K.p.a. decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych organu. Skarżący wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na kontynuowanie studiów stacjonarnych. Decyzją z [...] stycznia 2012 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. 2011, Nr 264, poz. 1573), odmówił udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Po rozpoznaniu odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał tę decyzję w mocy wskazując, że cudzoziemiec z dniem [...] maja 2012 r. został skreślony z listy studentów a zatem nie zachodzą przesłanki uzasadniające jego zamieszkiwanie w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Następnie wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2588/12, skarga cudzoziemca została odrzucona. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] października 2013r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie z uwagi na uchybienie terminowi o jakim mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Pismem z 14 listopada 2013 r., sprecyzowanym 27 listopada 2013r. skarżący wniósł o zmianę decyzji z [...] lipca 2012 r. w trybie art. 154 K.p.a. podnosząc, że decyzja została wydana przez organ z naruszeniem "licznych obowiązków" a za jej zmianą przemawia słuszny interes strony. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców decyzją nr [...] odmówił zmiany tej decyzji. Skarżący wniósł odwołanie. Ponownie rozpoznając sprawę organ wskazał, że brak jest podstaw do zmiany decyzji z [...] lipca 2012 r. Zdaniem organu analiza materiału dowodowego uzasadnia stwierdzenie, że organ II instancji wydając decyzję w przedmiotowej sprawie wydał ją przedwcześnie, na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem uczelni, z której wynikało, że cudzoziemiec nie odwołał się od decyzji o skreśleniu go z listy studentów. Wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 647/13, uchylono decyzję Rektora [...] w przedmiocie skreślenia go z listy studentów wraz z poprzedzającą decyzją Dziekana Wydziału. Wyrok uprawomocnił się 7 marca 2014 r. Cudzoziemcowi zostały przywrócone prawa studenta. Jednak podejmie on studia w dniu 1 grudnia 2014 r. na I roku, I semestrze na kierunku ekonomia. Czesne wynosi 2300 euro, I rata powinna być uiszczona do dnia 30 września 2013 r. (błędna data w uzasadnieniu 2014r.) Ponadto od 30 sierpnia 2012 r. skarżący ubiega się o status uchodźcy i z tego tytułu otrzymuje świadczenia socjalne oraz jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. Na potwierdzenie posiadania środków finansowych na pobyt w Polsce skarżący złożył oświadczenie, że rodzina przysyła mu pieniądze z [...]. Z przedłożonej historii rachunku bankowego wynika jednak, że wpłaty dokonywane są sporadycznie – maksymalnie 320 zł a saldo w dniu 28 lutego 2014 r. wynosiło 6,98 PLN. Organ stwierdził, że decyzja ta została co prawda wydana na podstawie błędnych informacji uzyskanych od pracownika Wydziału [...] i w dniu jej wydania decyzja o skreśleniu cudzoziemca z listy studentów nie była ostateczna, to jednak i tak cudzoziemiec od tego okresu nie kontynuował studiów. Faktycznie podjęcie studiów nastąpi dopiero w październiku 2014 r. Tym samym, nie ulega, zdaniem organu wątpliwości, że w dacie wydawania decyzji z [...] lipca 2012 r. cudzoziemiec nie kontynuował studiów a podejmie je dopiero w październiku 2014 r. Poza tym, nie jest możliwe uchylenie w trybie art. 154 K.p.a. decyzji o charakterze związanym a taką jest decyzja o odmowie udzielenia zgody na zamieszkanie na terytorium R.P. Organ jednocześnie stwierdził., że w odwołaniu skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności uzasadniających zmianę zaskarżonej decyzji. Konkludując, organ stwierdził, że postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób prawidłowy a treść rozstrzygnięcia znajduje uzasadnienie w przepisach prawa i orzecznictwie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący. Wskazał, że dostarczył wystarczającą liczbę dokumentów uzasadniających zmianę kwestionowanej decyzji ostatecznej, że powodem anulowania decyzji jest także pismo G. K. z 16 lutego 2012 r. a Urząd ds. Cudzoziemców powinien zażądać od uczelni podania prawdziwych informacji. W dalszej korespondencji skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie uchylający decyzję Rektora [...] o skreśleniu skarżącego z listy studentów (pismo z 30 grudnia 2013 r.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Podał jednocześnie, że skarżący decyzją Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców nr [...] z [...] czerwca 2012 r. został nadany status uchodźcy, co oznacza że uzyskał on bezterminowe prawo do pobytu na terytorium R.P. Posiadany tytuł pobytowy w sposób nieograniczony uprawnia cudzoziemca do podjęcia edukacji na terytorium R.P. po spełnieniu wymagań stawianych przez konkretną placówkę naukową. W jego wypadku uiszczenie opłaty za studia będzie uprawniało do podjęcia nauki na wybranym kierunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Wniosek skarżącego dotyczył zmiany decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z [...] lipca 2012 r. o odmowie udzielenia zgody na zamieszkanie na czas oznaczony. Zgodnie z art. 154 § 1 K.p.a. decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd w tym składzie nie podziela poglądów, że zmiana decyzji na podstawie art. 154 K.p.a. dotyczy wyłącznie decyzji uznaniowych. Zgodnie z zasadą "lege non distinguente nec nostrum est distinguere" – gdy ustawa nie rozróżnia nie do nas należy rozróżnianie, a więc w odniesieniu do każdej z decyzji administracyjnych o charakterze ostatecznym, o ile nie powodowała ona nabycia przez stronę praw, można dokonywać jej oceny pod kątem możliwości jej zmiany, o ile przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podobny pogląd prezentuje Prof. Andrzej Wróbel w Komentarzu aktualizowanym do Kodeksu postępowania administracyjnego. M. Jaśkowska, A. Wróbel wyd. Lex. Komentator wywodzi, że okoliczność, czy postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną, na mocy której strona nie nabyła prawa, zostało wszczęte na żądanie strony czy też z urzędu, jest bez znaczenia dla zastosowania komentowanego przepisu. Podobnie, nie ma znaczenia, czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, ma charakter decyzji związanej czy uznaniowej. Nietrafne jest odmienne stanowisko NSA, że w trybie art. 154 nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie (wyrok z dnia 26 stycznia 2007 r., II OSK 232/06, LEX nr 341253; wyrok z dnia 14 czerwca 2005 r.,OSK 1667/04, LEX nr 171686. Przyjęte przez wyżej powołane orzecznictwo tezy wywodzono z faktu, że w przypadku decyzji związanych organ zobligowany do wydania decyzji określonej treści. Nie polemizując oczywiście z tymi poglądami NSA, zdaniem WSA, zwrócić jednak należy uwagę na to, że zgodnie z art. 154 K.p.a. decyzja może być uchylona lub zmieniona gdy: żadna z jej stron nie nabyła praw i gdy przemawia za tym słuszny interes społeczny lub słuszny interes strony. Ustawodawca ograniczył więc możliwość korzystania z tej regulacji w wyżej wskazanych okolicznościach a więc nie wyłączając z niej decyzji o charakterze związanym. Sam fakt związania tj. sytuacja w której w danych okolicznościach nie ma tzw. luzu decyzyjnego i organ ma obowiązek wydania decyzji określonej treści nie wyklucza sytuacji w której ze względu na ważny interes strony lub interes społeczny nie zachodziłaby konieczność uchylenia lub zmiany tej decyzji. Z takim stanem faktycznym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ wadliwie zastosował art. 154 K.p.a. przyjmując, że związany charakter decyzji o odmowie udzielenia zgody na zamieszkanie na czas określony, uniemożliwia jej zmianę. Nie ulega wątpliwości, że prawomocny wyrok WSA w sprawie o sygn. II SA/WA 647/13, w którym uchylono decyzję Rektora [...] wraz z decyzją ją poprzedzającą, o skreśleniu skarżącego z listy studentów, spowodował odpadnięcie przesłanki uzasadniającej, w świetle treści uzasadnienia decyzji o odmowie, negatywne rozstrzygnięcie o wniosku o udzielenie zgody na jego zamieszkanie na terenie Polski. W ocenie WSA, ważny interes skarżącego, rozumiany jako prawo do respektowania jego uprawnień wynikających ze statusu studenta a co za tym idzie prawo do ochrony jego dobrego imienia w sytuacji w której okazało się iż skreślenie go z listy studentów nie miało podstawy prawnej, uzasadnia możliwość zastosowania w stosunku do skarżącego art. 154 K.p.a. W ocenie Sądu fakt, że obecnie skarżący otrzymał status uchodźcy (decyzja z [...] czerwca 2014 r.) istotnie legitymizuje jego pobyt na terytorium Polski i daje uprawnienia do korzystania m.in. z polskiego systemu oświaty. Nie pozbawia skarżącego prawa do otrzymania decyzji zgodnej z rzeczywistym stanem faktycznym. Legalność pobytu skarżącego w Polsce ma miejsce od niedawna, podczas gdy decyzja organu II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie udzielenia zgody na zamieszkanie, została wydana [...] lipca 2012 r. W okresie od daty wydania decyzji o odmowie udzielenia zgody na zamieszkanie do czasu złożenia wniosku o udzielenie statusu uchodźcy, pobyt skarżącego na terenie R.P. był nielegalny. Wyeliminowanie przez sąd decyzji organu o skreśleniu go z listy studentów wpływa na ocenę przesłanek legalności jego pobytu na terenie R.P w świetle przesłanek o jakich mowa w art., 53 ust.1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ będzie miał na względzie wyżej wskazane oceny prawne i wytyczne co do możliwości uchylenia lub zmiany kwestionowanej decyzji. Organ weźmie pod uwagę stan faktyczny opisany w decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z [...] lipca 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r., nie uwzględniając faktu skreślenia skarżącego z listy studentów. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270).