IV SA/Wa 1403/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...[ czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. nr 189, poz. 1472 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku M. S. złożonego w dniu 14 maja 2012 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP postanowił utrzymać w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmowie wstrzymania wykonania decyzji [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, wydanej w dniu [...] stycznia 2012 r. przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż obywatel Ukrainy, M. S. w dniu 18 kwietnia 2012 r. złożył wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Jest to kolejny wniosek w/w o nadanie mu statusu uchodźcy. W dniu [...] stycznia 2012 r., Szef Urzędu ds. Cudzoziemców wydał wobec Cudzoziemca decyzję [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany oraz wydaleniu. Wniosek rozpatrywano jako oczywiście bezzasadny. Po rozpatrzeniu odwołania strony, Rada do Spraw Uchodźców w dniu [...] kwietnia 2012r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że w dniu 18 kwietnia 2012 r. M. S. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Aplikant motywował wniosek tym, iż ponownie złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] kwietnia 2012 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu stwierdzając, iż strona nie wykazała żadnych nowych okoliczności uzasadniających przyznanie jej ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Pismem z dnia 14 maja 2012 r. M. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy o wstrzymanie wykonania w/w decyzji. Prośbę swą umotywował przede wszystkim faktem nieprzestrzegania praw człowieka na Ukrainie. Rozpoznając sprawę ponownie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał na przesłanki, określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których łączne zaistnienie stanowi dla organu podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wydanej w stosunku do osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W tego typu sytuacji Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. W dniu 18 kwietnia 2012 r. M. S. złożył kolejny wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. Po dokonaniu analizy porównawczej w/w wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio Szef Urzędu do Spraw Uchodźców stwierdził, że jest on oparty na tych samych podstawach co pozwala przypuszczać, że złożenie wspomnianego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. Organ zauważył, iż okoliczności związane z chęcią podjęcia pracy w Polsce, zostały rozpatrzone w trakcie poprzedniego postępowania o nadanie statusu uchodźcy a strona nie powołała się w obecnym wniosku na żadne inne zdarzenia, zaistniałe w kraju po otrzymaniu decyzji ostatecznej w poprzedniej sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Ponadto cudzoziemiec powołując się na naruszenia praw człowieka na Ukrainie, nie wykazał, w jaki sposób wymienione okoliczności odnoszą się do jego indywidualnej sytuacji. W związku z powyższym organ uznał, iż brak jest postaw do uwzględnienia wniosku w/w o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia mu decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Pismem z dnia 26 czerwca 2012r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając decyzji naruszenie: - przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; - przepisów prawa procesowego które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie a wynikających z treści art. 7, art. 77 i art.80 k.p.a. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2012r. W uzasadnieniu podniósł, iż na skutek odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i wydalenia go z terytorium RP, zostanie pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu sądowadministracyjnym. Podkreślił, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia grozi mu realne niebezpieczeństwo doznania krzywdy a nawet utraty życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. W myśl art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 ) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2003 r., wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. przepisu art. 33 ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek, z tym że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie powoduje tych samych skutków prawnych co złożenie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, w szczególności nie następuje automatyczne wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem. Podnieść również należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. oparte jest na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia, bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją, o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z akt sprawy skarżący M. S. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu złożył wraz z drugim z kolei wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Organ orzekający wyjaśnił, że po dokonaniu analizy porównawczej tego wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio stwierdził, iż cudzoziemiec nie przedstawił żadnych nowych, istotnych informacji w sprawie, złożenie więc kolejnego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu. Sąd stwierdził, że stanowisko Szefa Urzędu jest prawidłowe. Pierwszy złożony przez skarżącego wniosek o nadanie statusu uchodźcy został rozpoznany merytorycznie i organy orzekające nie znalazły podstaw do przyznania Wnioskodawcy statusu uchodźcy. Kolejny wniosek cudzoziemiec złożył przebywając w Polsce i we wniosku tym nie wskazał na żadne nowe okoliczności czy fakty związane z prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy, które nie byłyby rozpatrzone w pierwszym postępowaniu. Powyższe dawało podstawę do przyjęcia, że kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy ma na celu opóźnienie wykonania decyzji o wydaleniu. Zaistnienie tej przesłanki uniemożliwia, zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r., wydanie decyzji o wstrzymaniu decyzji o wydaleniu do czasu zakończenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Brak jest również podstaw do twierdzenia jakoby zaskarżona decyzja nie uwzględniała słusznego interesu strony. Przesłanka "słusznego interesu strony", nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Dostrzegając, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należało przyjąć, że ciężar dowodu, a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu). Należy zatem przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Oceniając wniosek strony w tym kontekście uznać należy, że strona tego "słusznego interesu" nie wykazała. W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie zasadnie ocenił, iż wskazywane przez stronę podstawy wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała swojego słusznego interesu we wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Samo bowiem twierdzenie wskazujące, iż skarżący obawia się powrotu do kraju pochodzenia, która to przesłanka była już badana w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu – nie dowodzi istnienia takiego interesu. Odnosząc się natomiast do kwestii "interesu społecznego", należy zauważyć, iż niewątpliwie w interesie społecznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w "interesie społecznym" leży pewność obrotu prawnego oraz stabilność orzecznictwa w zakresie nadawania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Skoro organ ocenił, iż kolejny wniosek skarżącego o nadanie statusu uchodźcy zawierał te same podstawy co pierwszy wniosek, to organ ten był wręcz obowiązany do podjęcia negatywnej dla skarżącego decyzji. Nie sposób zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego przy dokonaniu przez organy ustalenia, że skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony organ nie przekroczył granic dozwolonego uznania administracyjnego, gdyż nie sposób doszukać się naruszenia słusznego interesu skarżącego i interesu społecznego przy podjęciu takiej decyzji, skoro sam skarżący takiego szczególnego interesu nie wskazywał. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu i nietrafne są zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony, naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów, niedopuszczenia wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad oficjalności i prawdy obiektywnej. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i §18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).