IV SA/Wa 1403/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-18

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, jeśli wnioskodawca przedstawił dwa postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym ojcu o odmiennej treści, z czego jedno zostało wydane z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny prawidłowo odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ wnioskodawca przedstawił dwa postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym ojcu o odmiennej treści, z czego jedno zostało wydane z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej. W sytuacji istnienia dwóch sprzecznych postanowień spadkowych, z których jedno jest wadliwe, organ ewidencyjny nie może dokonać aktualizacji danych na podstawie wadliwego dokumentu, zwłaszcza gdy wcześniejsze rozporządzenie gospodarstwem przez prawowitego spadkobiercę (matkę) zostało już dokonane i potwierdzone.
Stan faktyczny
Skarżący F. K. domagał się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, aby wykazać go jako właściciela działek, które wchodziły w skład gospodarstwa rolnego jego zmarłych rodziców. Organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku w części dotyczącej większości działek, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie spadkowe po ojcu skarżącego zostało przeprowadzone w 1987 r., a następnie gospodarstwo zostało przekazane na Skarb Państwa przez matkę skarżącego. Skarżący przedstawił dwa postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu z 2012 r., z czego jedno zostało wydane z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę IV SA/Wa 1403/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].04.2013 r.. [...] Wojewódzki inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...].03.2013 r., odmawiającą w pkt. 1 wprowadzenia zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu J. gmina D., polegającej na wykazaniu F. K. jako właściciela działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [....], [...], [...] i [...]. Punktu 2 tej decyzji, wykazującej go jako właściciela działki nr [...], na skutek nabycia spadku po matce, skarżący nie zakwestionował. Na skutek wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podzielił argumentację organu I instancji i wskazał, że po śmierci ojca skarżącego – J. K. przeprowadzone zostało w 1987 r. postępowanie spadkowe. Uprzednio przedmiotowe gospodarstwo, złożone z wymienionych działek, należało do małżonków J. K. i J. K.. W postanowieniu spadkowym o sygn. akt i [...] Sąd Rejonowy w M. stwierdził nabycie praw do spadku po J. K. przez skarżącego i jego matkę w częściach równych. Jednocześnie orzekł, że gospodarstwo rolne położone w J. gmina D. dziedziczy z mocy ustawy żona zmarłego – J. K. - w całości. Wobec zatem faktu przekazania go następnie przez matkę skarżącego na Skarb Państwa za emeryturę, na mocy decyzji Naczelnika Gminy w D. z [..].12,1988 r., Nr.[...], przy braku sprzeciwu następcy prawnego, który na piśmie zrzekł się gospodarstwa - doszło do przeniesienia działek je tworzących na inne osoby, umowami zawartymi w formie aktów notarialnych. Organ odwoławczy podkreślił, że powoływanie się przez skarżącego na po raz drugi otrzymane stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu i brak powiadomienia w 2012 r. Sądu Rejonowego w M. , że postępowanie takie było już prowadzone w 1987 r. - doprowadziło do ponownego wydania rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. W wyniku tego, w postanowieniu z [...].10.2012 r., sygn. akt [...] Sąd ten stwierdził, że gospodarstwo rolne nabyli w częściach równych matka i syn, a nie jak poprzednio tylko J. K.. Organ wyjaśnił, że to stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu dokonane ponownie w 2012 r. nie rTiłi . i'.-'* mogło być uznane przez organ ewidencyjny za skuteczne, skoro na podstawie dokonanego już w 1987 r. J. K., jedyna jego właścicielka, gospodarstwo to przekazała na Skarb Państwa, a działki je tworzące stanowią obecnie własność innych osób. Z tego względu organ odwoławczy podzielił stanowisko I instancji, że tylko zabudowana budynkiem mieszkalnym działka oznaczona nr. ew. [...], jako pozostawiona J. K. w decyzji z [...].12.1988 r., wchodziła w skład stwierdzonego po niej spadku przez Sąd Rejonowy w W., postanowieniem z dnia [...].09.2012 r., sygn. akt [...] i jako jej właściciel mógł być ujawniony skarżący. We wniesionej skardze F. K domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim utrzymała w mocy pkt 1 decyzji I instancji. Wyjaśnił, że jako prawidłowe uznaje postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po jego zmarłych rodzicach wydane w 2012 r. Z tego względu domaga się ujawnienia w ewidencji gruntów siebie jako właściciela wszystkich działek tworzących gospodarstwo rolne, należące do jego zmarłych rodziców. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż co do zasady podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów obowiązane są dostarczyć dokumenty niezbędne do ich wprowadzenia. Z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że to właściciel, ewentualnie władający zgłaszający zmiany w ewidencji gruntów obowiązany jest dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia takich zmian, na żądanie starosty. Za dokumenty takie należy uznać w myśl § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) : - wpisy dokonane w księgach wieczystych, - prawomocne orzeczenia sądowe, - umowy zawarte w formie aktów notarialnych dotyczące ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z pewnymi wyłączeniami, - ostateczne decyzje administracyjne, - dyspozycje zawarte w aktach normatywnych, - umowy dzierżawy z § 11 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia Mając na uwadze wskazane regulacje trzeba przyjąć, że nieudokumentowanie - przez wnoszących o wprowadzenie określonej zmiany w ewidencji - odmiennego niż uwidoczniony w niej stanu prawnego i faktycznego musi skutkować wydaniem decyzji negatywnej (por. m. in. wyrok NSA z dnia 23.04.2009 r., sygn. akt i OSK 620/08). Podkreślenia wymaga także, iż w myśl § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków starosta w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje przytoczony art. 22 ust. 3 cyt. ustawy. Organ ewidencyjny ma natomiast obowiązek wprowadzania z urzędu zmian wynikających z : 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Nie może zatem, co do zasady, zaniechać ujawnienia, o ile dostarczone zostaną stosowne orzeczenia, akty lub materiały i opracowania, chyba że szczególne względy za tym przemawiają. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Starosta trafnie stwierdził, że zachodzą podstawy do przeprowadzenia w sprawie tej aktualizacji postępowania administracyjnego na podstawie § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ żądana aktualizacja operatu ewidencyjnego wymagała wyjaśnień zainteresowanych oraz uzyskania dodatkowych dowodów. W rozpatrywanej sprawie bowiem, choć skarżący przedłożył dwa postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłych rodzicach z 2012 r., jedno z nich (po zmarłym ojcu J. K.) uzyskał po raz drugi, z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej, jak stwierdził organ. Istotnie, wobec funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch stwierdzeń nabycia spadku po ojcu skarżącego, o odmiennej treści w zakresie dziedziczenia gospodarstwa rolnego, nie było podstaw do ujawnienia skarżącego jako właściciela wnioskowanych działek obrębu Jaczewek gmina Dobre, oznaczonych nr. ew.: [...], [...], [...], [....], [...], [...] i [...] i [...]. We wskazanej decyzji Naczelnika Gminy w D. z [...].12,1988 r., Nr.[...], przekazującej to gospodarstwo na Skarb Państwa stwierdzono bowiem, że dokonała tego matka skarżącego w zamian za emeryturę, przy braku sprzeciwu następcy prawnego, który na piśmie zrzekł się tego gospodarstwa. Jednocześnie prawo matki do dysponowania przedmiotowym gospodarstwem rolnym potwierdzono na podstawie owego stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym mężu J. K. z [...].07.1987 r., o sygn. akt [...]. W nim właśnie, jak trafnie wskazał organ - Sąd Rejonowy w M. stwierdził nabycie praw do spadku po J. K. przez skarżącego i jego matkę w częściach równych. Jednocześnie orzekł, że gospodarstwo rolne położone w J. gm. D. dziedziczy z mocy ustawy żona J. K. - w całości. Postanowienie to nadal pozostaje w obrocie prawnym, co wykluczało uwzględnienie treści późniejszego postanowienia, wydanego w tym samym przedmiocie, o odmiennej treści w odniesieniu do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. W tym stanie rzeczy kwestionowane rozstrzygnięcie - a mianowicie decyzję z dnia [...].04.2013 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy pkt. 1 decyzji Starosty M. z dnia [...].03.2013 r. - należało uznać za odpowiadające prawu. Fakt bowiem nabycia przez skarżącego spadku po zmarłej matce postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z [...].09.2012 r., sygn. akt [...], nie mógł prowadzić do ujawnienia go jako właściciela pozostałych działek tworzących byłe gospodarstwo rodziców, poza działką o nr ew. [..]., z obrębu J. gmina D.. Wynika to z faktu, że działkę tę pozostawiono jego matce, przejmując resztę gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa, w zamian za przyznaną jej – J. K. emeryturę. W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie przyjęły, iż dokumenty wskazane przez wnioskodawcę jako mające uzasadnić wprowadzenie stosownych zmian w operacie ewidencji, nie mogły prowadzić do uwzględnienia jego wniosku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego prawidłowo rozważył stan faktyczny i prawny rozstrzyganej sprawy, a swoje rozstrzygnięcie podjął na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanki, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, zarazem wskazując fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło