IV SA/Wa 1404/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-15

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, w którym planowana inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, a obejmuje m.in. budowę centrum handlowego na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha oraz przebudowę dróg publicznych, właściciele sąsiednich nieruchomości, którzy nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, mają przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa, nie wyjaśniając wnikliwie stanu faktycznego sprawy, a mianowicie, czy planowana inwestycja, ze względu na jej rozmiar (powierzchnia terenu inwestycji przekraczająca 2 ha, planowany budynek handlowo-usługowy o powierzchni 5450 m2) oraz zakres (przebudowa dróg publicznych), może znacząco oddziaływać na środowisko i czy wymaga sporządzenia raportu. Brak takiego wyjaśnienia uniemożliwił prawidłowe ustalenie, czy skarżący, jako właściciele sąsiednich nieruchomości, posiadają przymiot strony w postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżący S. i P. Z. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego oraz przebudowie ulicy na rondo. Organ odwoławczy uznał skarżących za niebędących stroną postępowania, argumentując, że inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i nie dotyczy ich nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 kpa, twierdząc, że inwestycja narusza ich interes prawny poprzez ograniczenie dostępu do drogi publicznej i utrudnienie wyjazdu z posesji, a także naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i zasądził od kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), asesor WSA Agnieszka Miernik,, Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi S. Z. i P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz S. Z. i P. Z. kwotę 755 ( siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28, art.127 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania S. i P. Z. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2005r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo- usługowego na działkach o nr ew. [...] oraz [...], położonych przy ul. [...] w O. z jednoczesną przebudową ul. [...] i skrzyżowania z ul. [...] na rondo. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, powołując na konkretne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków, poza wnioskodawca ( inwestorem), są właściciele i użytkownicy wieczyści działek, na których ma być realizowana inwestycji oraz właściciel działek sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji. Stroną postępowania jest też właściciel nieruchomości nie graniczący bezpośrednio z terenem inwestycji, jeżeli z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że planowane zamierzenie inwestycyjne może wywoływać niekorzystne skutki dla tej nieruchomości. Zdaniem organu z analizy materiału dowodowego sprawy wynika, że planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a więc nie wymaga sporządzenia stosownego raportu w świetle regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z dna 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz. 2573). W tych warunkach w ocenie organu skarżący nie mogą być stroną tego postępowania, przedmiotowa inwestycja ma być realizowana na nieruchomości, która nie jest ich własnością , ani też nie graniczy z terenem ich działki. Skarżący mają co najwyżej interes faktyczny, a nie prawny, są bowiem zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy, jednakże nie mogą w oparciu o przepisy prawa materialnego skutecznie żądać stosownych czynności administracyjnych. W skardze na powyższą decyzję S. i P. Z. podnieśli zarzut naruszenia art. 28 kpa w związku z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) oraz w związku z art. 52 ust.2 pkt 1 i art. 4 i 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przez pominięcie, iż ustalony sposób zabudowy, zagospodarowania terenu, a zwłaszcza obsługi komunikacyjnej w sposób uzasadniony narusza ich interes, jako właścicieli sąsiadującej z terenem inwestycji nieruchomości, poprzez ograniczenie dostępu do drogi publicznej. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono nadto zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 10 kpa, poprzez niezapewnienia im udziału w postępowaniu i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenia art. 90, 91, art. 106, art. 107 kpa. Zdaniem skarżących, dołączona do decyzji organu pierwszej instancji koncepcja układu komunikacyjnego nie określa granic obszaru, na który będzie oddziaływać planowana inwestycja. Nadto przedmiotowa koncepcja uniemożliwi im, a co najmniej utrudni wyjazd z terenu posesji na drogę publiczną z uwagi na ruch samochodowy do marketu. W ocenie skarżących przedmiotowa inwestycja w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może oddziaływać negatywnie na ich nieruchomość i dlatego w tym postępowaniu mają oni przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Trafnie stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wedle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy są nie tylko inwestor, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości na której ma być zrealizowana planowana inwestycja, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale również właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości nie graniczących bezpośrednio z terenem inwestycji, o ile z raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego dla tej inwestycji wynika, że będzie negatywnie oddziaływać na grunty tychże właścicieli i użytkowników wieczystych. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2005r. ustala warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo - usługowego z parkingami i placem manewrowo - dostawczym na działkach nr [...] i [...] położonych przy ul. [...] w O. oraz przebudowie tej ulicy i skrzyżowania z ulicą [...] na rondo. Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku inwestora z dnia 18 maja 2004r. wynika, że teren inwestycji będzie zajmował grunty ww. działek o łącznej powierzchni 20.741 m2, tj. przekroczy powierzchnie 2 ha. Zauważyć należy, że w decyzji pierwszoinstancyjnej nie podano powierzchni terenu inwestycji. Dla porządku zauważyć należy, że braku tego nie dostrzegł organ odwoławczy. Z wniosku inwestora również wynika, że planowany budynek handlowo-uslugowy ( o powierzchni całkowitej 5.450 m2) przeznaczony jest na prowadzenie działalności handlowej i usługowej o bardzo szerokim zakresie. Przede wszystkim zasadnym jest zauważyć, że przepis § 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) wymienia pod lit. "b" zespoły zabudowy usługowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha, centra handlowe i usługowe o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha lub o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 1 ha, wraz z towarzyszącą infrastrukturą jako inwestycję mogącą znacząco oddziaływać na środowisko, dla której może być wymagane sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że planowana inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Tymczasem, jak słusznie podnieśli skarżący, dane przedstawiające charakterystykę przedmiotowej inwestycji - zawarte z wniosku inwestora z dnia 18 maja 2004r. - dotyczące m.in. powierzchni terenu inwestycji ( pow. 2 ha ) oraz określające szeroki zakres działalności handlowej i usługowej przewidywanej do prowadzenia w planowanym budynku handlowo-usługowym mogą wskazywać na konieczność opracowania takiego raportu. Podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy nie wyjaśnił również, czy z punktu widzenia § 3 ust.1 pkt 56 cyt. wyżej rozporządzenia nie zachodzi wymóg sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, skoro wskazane w decyzji organu pierwszej instancji zamierzenie inwestycyjne ma polegać nie tylko na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą, ale również na przebudowie dróg publicznych o nawierzchni utwardzonej. W świetle tego przywołanego wyżej przepisu wymóg sporządzenia raportu może obejmować drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2 ust.1 pkt 29 i 30. Całkowicie wyłączone z obowiązku opracowania raportu oddziaływania na środowisko, według tego przepisu, jako wymogu o charakterze obligatoryjnym, czy też fakultatywnym są tylko przedsięwzięcia polegające na budowie zjazdów z dróg publicznych. W świetle powyższych wywodów, należało więc uznać, że organ odwoławczy wbrew art. 7, art. 77 § 1 nie wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stanu faktycznego sprawy, a to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone braki w wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego sprawy stanowią, iż nie było podstaw do uznania, że skarżący nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło