IV SA/Wa 1405/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) z dnia (...) czerwca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - IV SA/Wa 1405/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], zwany dalej WINDiKW[...], utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta D., w jednostce ewidencyjnej gmina D., polegającej na ujawnieniu W.R. jako władającej działką ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,0093 ha. Na tę decyzję W.R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy stan faktyczny sprawy i stwierdził, że Starosta odmawiając dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków uznał, że stan prawny przedmiotowej nieruchomości nie jest uregulowany na rzecz którejkolwiek z zainteresowanych stron, co potwierdza zaświadczenie Sądu Rejonowego w S. Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia [...].11.2007 r. Podniósł także, że fakt iż kwestia władania w/w działką nie jest rozstrzygnięta w sposób bezsporny, potwierdzają także wzajemnie wykluczające się oświadczenia co do określenia podmiotu władającego. Z tych względów ani prawo własności, ani prawo władania na rzecz W.R. nie może być skutecznie ujawnione w ewidencji gruntów. WINGiKW[...] stwierdził, że zgodnie z art. 20, 22 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240 r., poz. 2027) rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, tzn. nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Skarżąca nabyła działkę położoną w mieście D. przy ul. [...] o powierzchni 0.04 ha na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] września 1973 r. Mapa dołączona do akt sprawy przedstawia wyrys w skali 1:1000 z mapy ewidencji gruntów wg stanu z 1968 r. wskazujący, iż przedmiotowa działka jest oznaczona numerem [...]. Od północy działka nr [...] graniczy z działką o nr [...]. Działka ta (nr [...]) została utworzona na etapie zakładania ewidencji gruntów w roku 1962 i opisana jako nieruchomość publiczna (zieleńce) o pow. 0.12 ha. IVSA/Wa 1405/08 W 1988 r., po przeprowadzeniu modernizacji ewidencji gruntów obrębu D., dokonano zmiany numeracji działek. Działka nr [...] uzyskała nr [...] o pow. 0,04 ha, działka nr [...] uzyskała nr [...] o pow. 0.12 ha. W 1997 r. po kolejnej modernizacji ewidencji gruntów, mającej na celu dostosowanie do przepisów rozporządzenia z dnia 17 grudnia 1996 r. Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158 poz. 813), utrzymany został przebieg granic działek nr [...]. WINGiKW[...] podniósł, że analiza archiwalnej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, począwszy od założenia ewidencji gruntów dla obrębu D. w latach 1960 - 1962, poprzez kolejne aktualizacje dokonane w latach 1988 i 1998, wykazała, iż działka o obecnym numerze [...] nie stanowiła jednej nieruchomości z działką o obecnym numerze [...]. Na podstawie archiwalnych danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, znajdujących się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przy Starostwie Powiatowym w P., organ stwierdził, że w rejestrach gruntów obrębu ewidencyjnego D., w 1962 r., działka ewidencyjna nr [...] (poprzednio nr [...]) ujawniona była jako "zieleńce" (władający - Zieleńce). Następnie, ujawnione były dane dotyczące władania nieruchomością przez Urzędu Gminy w D. - w 1976 r. określona została jako "place", w 1988 r. jako "ulice i place", a obecnie jako "tereny rekreacji i wypoczynku" w posiadaniu samoistnym Miasta i Gminy D.. Skarb Państwa uzyskał tytuł własności do działki nr [...] w drodze zasiedzenia postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 1993 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. stwierdzającą nabycie własności tej działki przez Miasto i Gminę D. na podstawie przepisów o komunalizacji mienia Skarbu Państwa. W/w postanowienie Sądu zaskarżyła między innymi W.R.. Sąd Rejonowy w S., postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 r. orzekł o podziale działki nr [...] na działki nr [...]. Dla działek nr [...] utrzymane zostało w mocy prawo własności Skarbu Państwa w drodze zasiedzenia natomiast w stosunku do pozostałych działek między innymi do działki nr [...] oddalono wniosek Skarbu Państwa, działającego przez IV SA/Wa 1405/08 Kierownika Urzędu Rejonowego w P., o zasiedzenie. Postanowienie Sądu nie określiło czyją własnością, lub w czyim władaniu znajduje się ta działka. W konsekwencji powyższego orzeczenia Sądu decyzja Wojewody [...] z 1994r. została uchylona w całości, a Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 1999 r., Nr [...], w której orzekł o komunalizacji tylko działek nr [...] Organ II instancji podniósł, że ponieważ Sąd Rejonowy nie wskazał jednoznacznie kto jest władającym lub właścicielem działki nr [...] (wcześniej nr [...] i [...]) zapisy w ewidencji gruntów, dotyczące tej działki pozostały niezmienione, czyli kolejno: zieleńce, Urząd Gminy D., Miasto i Gmina D.. Wskazał także, że strony nie przedłożyły zaświadczenia właściwego Sądu, ani tez żadnego innego dowodu, który świadczyłby o tym, ze są właścicielami wskazanej działki. Oceniając całość materiału dowodowego WINGiKW[...] uznał, iż stan prawny nieruchomości nie jest uregulowany na rzecz żadnej ze stron postępowania i wobec tego nie może zostać zmieniony dotychczasowy zapis w operacie ewidencji gruntów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdziła, że jest samoistnym posiadaczem działki nr [...] od 1973 r., w którym uzyskała, postanowieniem Sądu Powiatowego w P., tytuł własności działki nr [...], sąsiadującej z działka [...]. Sporny pas gruntu wchodzi w skład jej nieruchomości, skarżąca nim zarządza z wyłączeniem innych osób, o czym świadczą złożone w sprawie oświadczenia mieszkańców D. Ponadto, skarżąca podniosła, że działka nr [...], którą nabyła na własność miała pow. 0,04 ha. Z zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] listopada 2007 r. wynika, że opłaca ona podatek od nieruchomości o pow. 0,0368 ha, natomiast w latach 1994-2002 opłacała podatek od gruntu o pow. 0,04 ha. W związku z tym skarżąca uważa, że na skutek kolejnych modernizacji doszło do uszczuplenia powierzchni posiadanych przez nią gruntów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. IV SA/Wa 1405/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa procesowego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Istota niniejszej sprawy polega na żądaniu skarżącej wprowadzenia przez Starostę [...] - działającego jako organ prowadzący ewidencję gruntów -zmiany polegającej na ujawnieniu jej jako władającej działką nr [...] o pow.0, 0093 ha, położonej w obrębie D., jedn. rejestrowej Miasto D., w oparciu o: -zaświadczenie Sądu Rejonowego w S. Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia [...] listopada 2007r., z którego wynika, że dla ww. działki nie jest założona księga wieczysta lub zbiór dokumentów na rzecz Miasta i Gminy D., - zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy D., z którego wynika, że w latach 1994-2002 J.B. jako użytkownik opłacała od tej działki podatek od nieruchomości, - oświadczenia U.M., H. S. oraz A. O., że skarżąca władała tą działką bez udziału osób trzecich, - kopii decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...].03.2001 r. oraz z dnia [...].02. 2004r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości odpowiednio za rok 2001 i rok 2004, z których wynika, że jako użytkownik działki w obu orzeczeniach była wskazana J.B., natomiast skarżąca za rok 2004 była wskazana jako jej właścicielka. Wedle art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 roku Nr 240, poz. 2027 ze zm.),zwana dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków ( kataster nieruchomości) jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, IV SA/Wa 1405/08 ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władającymi tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Nośnikiem wskazanych informacji jest - według art. 24 ust.1 ustawy - operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Stosownie do art. 20 ust.1 pkt 1 ustawy przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie regulują szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454). Rozporządzenie to nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy, m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, a więc w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Jakiego rodzaju dokumenty mogą stanowić podstawę uwidocznia w ewidencji zmian praw osób do gruntów i budynków oraz zmian danych liczbowych i opisowych działek wskazuje § 12 ust.1 rozporządzenia. W szczególności dokumentami takimi są prawomocne orzeczenia sądów ( pkt 2) umowy zawarte w formie aktów notarialnych, dotyczące ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości ( pkt 3 ), ostatecznych decyzji administracyjnych ( pkt 4). Jak stanowi ust. 2 powołanego § 12 rozporządzenia " o wykazaniu w ewidencji osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa § 10 ust. 2, orzeka starosta w drodze decyzji". Zaś zgodnie z treścią § 10 ust. 2 w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które władają nieruchomościami, jeżeli brak jest danych o właścicielach nieruchomości ( ust. 1 pkt 2 §10). W niniejszej sprawie, jak wynika z materiału dokumentacyjnego, Sąd Rejonowy w S. Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] grudnia 1993r. sygn. akt. [...] stwierdził, że Skarb Państwa drodze zasiedzenia nabył mi. in. na własność z dniem 1 stycznia 1985r. nieruchomość położoną w D. przy ul. [...] o pow. 0,12 ha, stanowiącą działkę nr [...] oznaczoną na wyrysie z mapy ewidencyjnej, znajdującej się w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji IV SA/Wa 1405/08 Geodezyjnej i Kartograficznej w P. za nr [...], dla której nie ma urządzonej księgo wieczystej, ani nie jest prowadzony zbiór dokumentów ( pkt 1c). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998r. sygn. akt[...] Sąd ten zmienił pkt pkt 1c powyższego postanowienia i stwierdził, że z dniem 1 stycznia 1985r Skarb Państwa w drodze zasiedzenia nabył na własność nieruchomości położone w D. o pow. 0,0650 ha składającej się z działek o numerach: [...] według wersji I przedstawionej na wyrycie z mapy ewidencyjnej sporządzonej przez geodetę J.B., zaewidencjonowanej w WODGiK w P. z dnia 12 czerwca 1997r. za nr [...]. Odnośnie pozostałej części działki nr [...] oddalił wniosek Kierownika Urzędu w P. reprezentującego Skarb Państwa. Ze znajdującego się w aktach sprawy szkicu podziału działki [...], sporządzonego przez geodetę uprawnionego J.B. wynika, że działka nr [...] została podzielona na 9 działek o numerach [...]. Zgodnie z ww. postanowieniem na własność Skarbu Państwa, a następnie gminy przeszły trzy działki o nr: [...], natomiast w stosunku do pozostałych 6 działek wydzielonych z działki nr [...] , w wśród których znajduje się sporna działka [...] Sąd Cywilny nie wskazał właściciela. Oznacza to, że w ewidencji gruntów w oparciu o powyższe postanowienie jako właściciel wskazanych 3 działek mógł być ujawniony Skarb Państwa, a następnie Gmina D. na podstawie komunalizacyjnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 roku. Ze znajdującej się w aktach: mapy - wyrys z mapy ewidencyjnej, sporządzonej przez geodetę uprawnionego J.B. w dniu 22 maja 1997r, według stanu z roku 1997 , przedstawiającej projekt podziału działki nr [...] wynika, że stanowiła ona tereny zielone oraz z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu z 1988 roku działa nr [...] o pow. 0,12 ha wynika, że była we władaniu Urzędu Gminy D. - ulice i place. W świetle powyższego należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że nie ma podstaw do ujawnienia skarżącej jako władającej działką nr ew. [...], skoro dotychczas jako podmiot władający tą działką ujawniona w ewidencji jest gmina D., a Sąd Rejonowy w S. nie wskazał, że skarżąca jest jej właścicielką, bądź władającą, a nadto z zaświadczenia Sądu Rejonowego w S. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] listopada 2007r. wynika, że nie została dla tej IV SA/Wa 1405/08 działki założona księga wieczysta lub był założony zbiór dokumentów na Miasto i Gminę D., co oznacza, że stan prawny działki nie jest uregulowany. Skarżąca, jak słusznie podkreśliły organy obu instancji, nie przedłożyła żadnego innego dowodu rozstrzygającego stan prawny nieruchomości. Natomiast składane przez skarżącą oświadczenia, powoływani świadkowie na okoliczność, iż działka nr ew. [...] pozostaje w jej władaniu, pozostają w sprzeczności z oświadczeniami i dokumentami składanymi przez gminę D., która wywodzi, iż wskazana działka w jej władaniu jest od 1962 roku i wchodziła w skład działki nr [...] o pow. 0,12 ha według założonej wówczas ewidencji gruntów i opisana jako nieruchomość publiczna - zieleńce. Sprzeczne oświadczenia stron, stanowią o sporze między nimi co do prawa władania, czy też własności tej działki. W warunkach istnienia tego rodzaju sporu, organ ewidencyjny, który nie jest uprawniony do jego rozstrzygania, bowiem właściwym jest wyłącznie sąd powszechny, nie mógł dokonać zmian w ewidencji zgodnie z żądaniem skarżącej. Wydanie na zasadzie § 12 ust.2 cyt. wyżej rozporządzenia decyzji administracyjnej o wykazaniu w ewidencji podmiotu władającego nieruchomością może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy nie jest ustalony właściciel nieruchomości, a władanie nieruchomością nie jest przez nikogo kwestionowane. Jak wykazano powyżej, w rozpatrywanej sprawie stan taki nie zachodzi, gdyż zarówno skarżąca, jak też gmina D. uważają się za władającą działką ew. nr [...]. Zatem więc słusznie organy administracyjne obu instancji odmówiły wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów polegającej na ujawnieniu skarżącej jako podmiotu władającego sporną ww. działką. Z podanych powyżej przyczyn skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).