IV SA/Wa 1405/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-29
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który wjechał na terytorium Polski na podstawie wizy turystycznej, a następnego dnia po przyjeździe złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia pracy, spełnia przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia określoną w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą cudzoziemcowi odmawia się zezwolenia, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sytuacji, gdy cudzoziemiec wjechał na terytorium Polski na podstawie wizy turystycznej, a już następnego dnia po przyjeździe podjął czynności zmierzające do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie w celu podjęcia pracy, organy administracji miały podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Podjęcie działań wskazujących na inny cel pobytu niż deklarowany przy wjeździe, jeszcze przed wykorzystaniem wizy turystycznej, uzasadnia stwierdzenie, że cel wjazdu był inny niż deklarowany.Stan faktyczny
Skarżący, K. J., złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą obywatelowi Republiki I., J. R., zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Cudzoziemiec wjechał do Polski na podstawie wizy turystycznej, a następnego dnia złożył wniosek o zezwolenie na pobyt w celu podjęcia pracy i prowadzenia działalności gospodarczej. Organy uznały, że cel wjazdu był inny niż deklarowany, co stanowiło podstawę odmowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, kwestionując interpretację przesłanki odmowy oraz brak należytego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r. o odmowie udzielenia p. J. R. – obywatelowi Republiki I. - zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że orzeczenie zapadło wobec następujących uwarunkowań faktycznych i prawnych.
11 października 2011 r. p. J. R. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W przedmiotowym wniosku wskazano, że podstawą ubiegania się przez cudzoziemca o zgodę jest art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.).
Wojewoda [...] odmówił udzielenia przedmiotowego zezwolenia. Stwierdził, że cudzoziemiec wypełnił przesłankę zawartą w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany.
W odwołaniu powołano m.in. na art. 6, 7, 8, 11, 77 i 80 K.p.a. Stwierdzono, że: "Pan K. R. J. nie zmienił charakteru pobytu w czasie, gdy przebywał w Polsce na podstawie wizy, a jedynie ujawnił wobec organu administracji, iż po upływie w/w wizy zamierza on przebywać w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, a celem pobytu będzie praca i prowadzenie działalności gospodarczej". Zarzucono organowi I. instancji, że: "... dwaj inni wspólnicy i członkowie zarządu tej samej spółki uzyskali pozwolenia na pobyt czasowy, w oparciu o taki sam stan faktyczny".
Organ odwoławczy uzasadnił swoje orzeczenie, przywołując następujące okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy:
- p. K. R. J. wjechał na terytorium Polski 10 października 2011 r. na podstawie wizy turystycznej wydanej przez konsula S. w M., z terminem ważności do 20 listopada 2011 r., na czas pobytu 30 dni,
- w toku postępowania przed organem I instancji, pełnomocnik cudzoziemca przedstawił wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. zezwolenie na pracę cudzoziemca w charakterze wiceprezesa zarządu na rzecz "M." Sp. z o.o. z siedzibą w W., z terminem obowiązywania od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r.,
- do akt sprawy dołączono również oświadczenie wiceprezesa w/w Spółki – p. D. S., że Cudzoziemiec - po uzyskaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - zostanie zatrudniony na stanowisku wiceprezesa zarządu spółki z miesięcznym wynagrodzeniem 3000 zł brutto,
- mając na uwadze powyższe ustalenia, organ odwoławczy podzielił opinię, że zamierzony cel pobytu wnioskodawcy był niezgodny z deklarowanym turystycznym celem pobytu,
- świadczył o tym, zdaniem organu odwoławczego, również fakt, że zainteresowany wjechał do Polski 10 października 2011 r., a już następnego dnia wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ze względu na prowadzenie działalności gospodarczej i wykonywanie pracy w Polsce – uzasadnia to stwierdzenie, że Cudzoziemiec przyjechał do Polski wyłącznie w celu złożenia przedmiotowego wniosku.
- stosownie do postanowień art. 53 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane oraz prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystną dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającą się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące,
- natomiast art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany - w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność, o której mowa w tym przepisie; Cudzoziemiec posiadając wizę turystyczną nie wykorzystał jej wyłącznie w celu, jaki deklarował, gdyż już następnego dnia po przyjeździe podjął czynności zmierzające do zalegalizowania swojego pobytu w dłuższej perspektywie czasowej w związku z podjętą działalnością gospodarczą i zamiarem wykonywania pracy w Polsce,
- Wojewoda [...], odnosząc się do zarzutu dotyczącego uzyskania w roku 2011 r. przez dwu wspólników i członków zarządu "M." Sp. z o.o. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w oparciu o taki sam stan faktyczny, wyjaśnił w piśmie z 3 lutego 2012 r., że Wnioskodawca, przebywając w Polsce na podstawie wizy określającej cel pobytu jako "turystyczny" w rzeczywistości zadeklarował zamiar podjęcia zatrudnienia na terytorium naszego kraju, a tym samym charakter jego pobytu nie był zgodny z deklarowanym; natomiast dwaj pozostali członkowie zarządu w/w Spółki ubiegając się o udzielenie przedmiotowego zezwolenia przebywali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wiz o symbolu C/04, tj. wiz wydawanych z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej w kraju goszczącym;
- zgodnie ze stanowiskiem doktryny: "Odmowa udzielenia zezwolenia z uwagi na inny niż deklarowany cel wjazdu lub pobytu (art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach) następuje w wyniku konfrontacji okoliczności, które pozwalają ustalić faktyczny cel wjazdu lub pobytu z celem deklarowanym. Deklarowany cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca wynika z charakteru wizy (...)." (dr Jacek Chlebny w: "Prawo o cudzoziemcach, Komentarz" pod redakcją J. Chlebnego, WYDAWNICTWO CHBECK, Warszawa 2006);
- w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z próbą obejścia przez cudzoziemca przepisów dotyczących udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, poprzez deklarowanie innego celu pobytu niż rzeczywisty; ustawodawca nie wymaga, aby "inny cel pobytu", którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, był jednoznacznie wskazany za udowodniony przez organy administracji, a okoliczności sprawy mają wskazywać cel inny niż deklarowany, co w niniejszej sprawie niewątpliwie ma zastosowanie,
- powyższe ustalenia uzasadniają stwierdzenie, że wobec Strony zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, obligująca organ rozpatrujący sprawę do odmowy udzielenia stronie przedmiotowego zezwolenia; z uwagi na powyższe organ odwoławczy odstąpił od badania, czy cudzoziemiec spełnia przesłanki wskazane w art. 53 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż ustalenia te nie miałyby wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,
- z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 57 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ("cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony..."), podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne,
- wobec powyższego, wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada, że sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia – jej zastosowanie nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego; zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego; powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 - 131), jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA o sygn. akt II SA 3126/00 opubl. lex nr 81779, i o sygn. akt II OSK 297/06; niepubl.).
W skardze na decyzję p. J. R. sformułował zarzuty naruszenia:
- art. 57 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach,
- art. 6, 7, 8, 9, 77, 80 i art. 107 K.p.a.
Uzasadniając skargę odwołano się do następującej argumentacji:
- wydanie decyzji odmawiających prawa do pobytu czasowego w Polsce było wynikiem niezrozumienia zarówno przez organ I. jak i II. instancji podstawowej istoty problemu prawnego (uzasadnienie decyzji nie odnosi się do głównego sensu zagadnienia); sprowadzał się on do odczytania właściwej interpretacji przepisu art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach i ustalenia czy w danym przypadku ta norma znajduje zastosowanie; z całą stanowczością trzeba stwierdzić, że w/w negatywnej przesłanki cudzoziemiec nie spełnia: dyspozycja art. 57 ust. 1 pkt 3 obejmuje swym zakresem sytuację, gdy okoliczności sprawy w sposób bezsprzeczny wskazują, że cel pobytu Cudzoziemca jest lub będzie inny aniżeli uprzednio deklarowany; oznacza to, że na podstawie obiektywnych okoliczności sprawy, a nie subiektywnego przeświadczenia organu, można stwierdzić, iż cel pobytu jest inny niż deklarowany już w momencie wjazdu lub wszystko wskazuje, iż owa odmienność nastąpi po wjeździe do Polski, ale z oczywistych względów dotyczyć będzie tylko okresu pobytu, na jaki została udzielona wiza,
- trudno przyjąć, aby zobowiązanie cudzoziemca dotyczące charakteru pobytu wykraczało poza okres udzielonej wizy i wiązało stronę przez czas nieoznaczony,
- niezasadnym, nieżyciowym oraz sprzecznym z celem wskazanej normy prawnej byłoby założenie, że w/w przepis eliminuje jakąkolwiek możliwość zmiany charakteru pobytu cudzoziemca na terytorium Polski,
- ratio legis omawianej regulacji sprowadza się do objęcia penalizacją w ramach sankcji administracyjnej wprowadzenia w błąd organu państwowego poprzez utajoną zmianę charakteru pobytu; z tych względów art. 57 ust. 1 pkt 3 nie noże być podstawą prawną do odmowy udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na omieszkanie na czas oznaczony; realizował bowiem faktyczny cel pobytu (turystyczny), który był tożsamy z celem uprzednio zadeklarowanym - w okresie posiadanej wizy; organy obu instancji, mimo długotrwałego postępowania, nie przedstawiły żadnego dowodu na poparcie swej tezy, jakoby realizował inny cel od zadeklarowanego,
- w żadnym wypadku nie może o tym świadczyć ustanowienie pełnomocnika do czynności złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; zakładanie, że głównym celem podróży do Polski była chęć złożenia przedmiotowej aplikacji jest tezą dość karkołomną i w żaden sposób niekorespondującą z rzeczywistością ujawnioną w materiale dowodowym sprawy; czynność polegającą na zainicjowaniu postępowania o udzielenie prawa do pobytu czasowego Cudzoziemiec mógł wszak dokonać w I. z takim samym skutkiem prawnym jak w Polsce,
- twierdzenie, że ustanowienie pełnomocnika do dokonania określonej czynności prawnej w Polsce dezawuuje turystyczny cel pobytu to czysta fantazja, podobnie jak zarzucanie próby obejścia prawa, które rzekomo miałoby polegać na złożeniu wniosku wraz z deklaracją planowanego w przyszłości celu pobytu,
- ustawodawca przewidział co prawda sytuacje, w których dane podstawy legalizujące pobyt cudzoziemca w Polsce nie dają praw do skutecznej aplikacji o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, jednak w katalogu tym brak jest wizy turystycznej, stąd wnosić należy, że uprawnia ona do przedmiotowej aplikacji,
- sformułowana w zaskarżonej decyzji teza jakoby wjazd do Polski miał na celu podjęcie pracy również nie znajduje oparcia w aktach sprawy - organ stwierdza bowiem, że "...w rzeczywistości zadeklarował zamiar podjęcia zatrudnienia na terytorium naszego kraju, a tym samym charakter jego pobytu nie był zgodny z deklarowanym"; chwilę później jednak przywołuje stwierdzenie, że "Do akt sprawy dołączono również oświadczenie wiceprezesa Spółki - pana D. S., iż pan K. R. J. po uzyskaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zostanie zatrudniony na stanowisku wiceprezesa zarządu spółki z miesięcznym wynagrodzeniem 3000 zł brutto.", które całkowicie obala wcześniej przyjęte założenie; wynika z niego bowiem, że dopiero po upływie ważności posiadanej wizy Cudzoziemiec chciał rozpocząć pracę - zarówno ze strony Skarżącego, jak i jego niedoszłego pracodawcy, brak było jakichkolwiek działań zarówno natury faktycznej jak i prawnej, które mogłyby sugerować zamiar podjęcia pracy w okresie ważności posiadanej wizy,
- mimo tak głębokiego przekonania (że cel pobytu był inny niż deklarowany) organy obu instancji nie były w stanie ostatecznie określić co tym celem rzeczywiście było; brak spójności w logicznym rozumowaniu i analizie materiału dowodowego sprawy jest aż nadto widoczny - z jednej strony organ stwierdza, że ,,...co uzasadnia stwierdzenie, iż pan K. R. J. przyjechał do Polski wyłączenie w celu złożenia przedmiotowego wniosku", by następnie dojść do przeciwnego wniosku, tzn. "...w rzeczywistości zadeklarował zamiar podjęcia zatrudnienia na terytorium naszego kraju, a tym samym charakter jego pobytu nie był zgodny z deklarowanym",
- o całej sytuacji związanej z pobytem skarżącego w Polsce - jak też jego planami na przyszłość - był poinformowany organ toczący postępowanie już w dniu złożenia wniosku; aplikacja została przyjęta bez jakichkolwiek przeszkód; Skarżący nie był informowany przez jakikolwiek organ o istnieniu przeszkody w pozytywnym załatwieniu sprawy; zasadne jest pytanie jak taki stan rzeczy ma się do wyrażonej w art. 9 K.p.a. zasady informowania strony o stanie faktycznym i prawnym sprawy; co więcej, ten sam organ, przed którym toczyło się postępowanie w przedmiocie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydał skarżącemu zezwolenie na pracę, a więc dokument o wiadomym celu przeznaczenia,
- postępowanie organów I. i II. instancji łącznie trwało bardzo długo, naraziło Skarżącego na stratę czasu oraz konkretne koszty; w sposób faktyczny uniemożliwiło aplikowanie o wizę na podstawie zezwolenia na pracę, gdyż z zachowania się urzędników zasadnie wnioskował, że otrzyma pozytywną decyzję, a ewentualna aplikacja wizowa dublowałby tylko podstawę legalizacji pobytu; przekonanie co do pozytywnych rokowań końca postępowania oparte było nie na subiektywnym przeświadczeniu, ale na okolicznościach sprawy - jak chociażby żądanie szeregu dokumentów m. in. mających potwierdzić kondycję finansową spółki; niezrozumiałym więc jest takie zachowanie organów administracji, które toczą długotrwałe postępowanie, a na jego koniec wydają decyzję negatywną w oparciu o podstawę, która była znana w momencie składania wniosku,
- brak merytorycznego uzasadnienia decyzji I. i II. instancji poważnie ogranicza możliwości realizacji ustawowego i konstytucyjnego prawa do weryfikacji podjętej decyzji w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego; jak inaczej określić sytuację, w której organy nie podają żadnych argumentów przemawiających za przyjętym sposobem rozumienia art. 57 ust. l pkt. 3 ustawy o cudzoziemcach (w mojej ocenie wadliwym rozumieniem) ani też nie wskazują nie tylko dowodów, ale nawet okoliczności, na podstawie których można by przyjąć przeświadczenie, iż cel pobytu był inny niż deklarowany; taki stan rzeczy narusza art. 107 K.p.a. wskazujący uzasadnienie, jako obligatoryjny element decyzji, który powinien motywować podjętą decyzję w sposób możliwie pełny i szczegółowy zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym; w konsekwencji takiego działania doszło również do naruszenia tak istotnych i fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego jak podnoszenie kultury prawnej obywateli, tłumaczenie zasadności przesłanek czy zasada praworządności,
- postępowanie organów administracji w tej sprawie petryfikuje bardzo złą praktykę polegającą na wyjściu przez nie poza swe kompetencje; organy obu instancji, z pozycji stosującego prawo, uzurpują sobie rolę prawotwórczą; jest to nie do zaakceptowania w istniejącym porządku prawnym, gdzie organy działają na podstawie i w granicach prawa, a ich zakres kompetencyjny określony jest precyzyjnie przepisami bezwzględnie obowiązującymi rangi ustawowej,
- działanie w/w organów sprawia też, że w sposób nieuprawniony domniemano nową kompetencję urzędu konsula; skoro jedynie przed nim może nastąpić zmiana charakteru pobytu zadeklarowanego w wizie na inny - objęty kolejną wizą lub zezwoleniem na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP; stoi to w oczywistej sprzeczności z zasadą, że kompetencje organów muszą wynikać z przepisów prawa, a ich domniemanie musi mieć podstawę w normie bezwzględnie obowiązującego przepisu i w żadnym razie jego źródłem nie może być pośrednia (i dodatkowo błędna) interpretacja,
- logiczną konsekwencją wnioskowania, jakie zostało przeprowadzone w tej sprawie jest uznanie, że osoba przebywająca legalnie w Polsce na podstawie określonej wizy pobytowej nie może zmienić charakteru swego pobytu na terytorium RP w drodze stosownej aplikacji, gdyż w ten sposób naraża się na zarzut z art. 57 ust. 1 pkt. 3. ustawy o cudzoziemcach - to dość zaskakujące, że człowiek może być karany za lojalność i szczerość wobec polskich władz,
- skarżona decyzja zawiera w sobie nie tylko pierwiastek błędu natury prawnej, ale również zdroworozsądkowej i stoi w sprzeczności z interesem gospodarczym Polski; w żadnym razie bowiem odmowa udzielenia prawa pobytu w Polsce Cudzoziemcowi nie może być korzystnym czynnikiem rozwoju spółki, a tym samym nie leży w dobrze pojętym interesie ekonomicznym kraju przyjmującego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
W sprawie generalnie niesporne są fakty (deklarowany - w celu uzyskania wizy - turystyczny cel przyjazdu, podjęcie w następnym dniu po przyjeździe czynności dla uzyskania zezwolenia na zamieszkanie z uwagi na zamiar podjęcia pracy, termin planowanego podjęcia pracy inny niż ważność wizy turystycznej). W tej sytuacji, ponowne przytaczanie za organem tych okoliczności wobec wcześniejszego ich zreferowania byłoby zbędne. Niesporne są również uwarunkowania prawne, stąd zbędne jest ponowne przytaczanie wymienianych przez organ administracji regulacji normatywnych. Spór sprowadza się do tego, czy wobec ustalonych faktów trafna była ocena, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany, co stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy wydania zezwolenia, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.
Należy stwierdzić, że wobec ustalonych (niespornych) okoliczności zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania (patrz zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 K.p.a.) musiały prowadzić do wniosku, że cel przyjazdu cudzoziemca do Polski był inny niż deklarowany, co jest jedną z przesłanek odmowy. W art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy użyto zwrotu cel "wjazdu lub pobytu". Zastosowanie alternatywy łącznej oznacza, że spełnienie już jednego z warunków – tu co do celu przyjazdu – oznacza ziszczenie się hipotezy normy prawnej. Trafnie jednocześnie zauważa Skarżący, że zadeklarowanie określonego celu pobyty dla potrzeb uzyskania wizy nie wyklucza możliwości (rozumianej, jako brak zagrożenia sankcjami administracyjnymi) zmiany planów w późniejszym czasie. Gdy sytuacja taka ma jednak miejsce przed przyjazdem (wykorzystaniem wizy) konieczne byłoby zweryfikowanie celu przyjazdu i uzyskanie wizy innego rodzaju. Nie można także wykluczyć zmiany zamierzeń w czasie przebywania już w Polsce, na podstawie posiadanej wizy, jednak okoliczności przedmiotowej sprawy – podjęcie czynności dla zalegalizowania dłuższego przebywania w związku z zamiarem podjęcia pracy już w następnym dniu po przyjeździe w deklarowanych celach turystycznych - pozwala wykluczyć - jako niewiarygodną - koncepcje zmiany intencji Strony. Zwłaszcza, gdy w toku postępowania takie twierdzenia nie były formułowane ani nie przytoczono wiarygodnych faktów (zdarzeń), które mogłyby uprawdopodobnić obiektywnie zmianę przez Stronę planów na przyszłość już jeden dzień po przybyciu do Polski. Występując o wizę na określony czas Cudzoziemiec deklarował, że jego zamiarem jest przebywanie w Polsce nie więcej niż 30 dni w celach turystycznych. Z kolei celem pobytu w Polsce, o którym świadczy treść wniosku złożonego dzień po przyjeździe, było pozostanie i wykonywanie pracy w okresie wykraczającym poza termin ważności uzyskanej wizy. Zasady doświadczenia życiowego każą uznać, że cel uzewnętrzniony wniesieniem podania przyświecał Skarżącemu już w czasie przekraczania granicy na podstawie wizy turystycznej (tego rodzaju tezy, wyprowadzonej przez organ, nie można określić użytym w skardze mianem – karkołomna). Nie kwestionowano tego nawet na etapie skargi, wywodząc wyłącznie, że było dopuszczalne przybycie na 30 dni, przy zadeklarowaniu celów turystycznych, skoro praca nie miała być wykonywana w tym czasie, lecz po okresie ważności wizy. Umyka jednak uwadze skarżącego, że w istocie deklarowany cel (przyjazd w celach turystycznych na 30 dni) był inny od zamierzonego – przyjazd nie tylko w celach turystycznych, lecz także wykorzystany do legalizowania pobytu w celu wykonywania pracy po skończeniu ważności uzyskanej wizy. Konkluzja taka jest uprawniona wobec bezspornych okoliczności faktycznych – podjęcie czynności już drugiego dnia po przyjeździe. Podkreślenia wymaga ponownie, że hipoteza wskazywanego przepisu, określającego przesłanki odmowy, obejmuje nie tylko sytuacje, gdy cel pobytu jest inny niż deklarowany - na dzień orzekania w przedmiotowej sprawie cel pobytu skarżącego mógł być już zgodny z deklarowanym we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie – lecz także, gdy inny był cel wjazdu – sytuacja taka miała natomiast miejsce w niniejszej sprawie.
Wobec wskazanych uwarunkowań nietrafne są wywody skargi, jakoby sprawa nie została właściwie wyjaśniona (naruszenie art. 7, 77, 80 K.p.a.). Wskazane okoliczności faktyczne zostały także w sposób jasny i komunikatywny opisane w uzasadnieniu orzeczenia, przez co nie jest zasadny zarzut naruszania wymagań w tym zakresie oraz zasad ogólnych – 8, 9, i 107 § 3 K.p.a. Trafna ocena stanu faktycznego i subsumpcja w kontekście treści normy prawnej – art. 57 ust. 1 pkt 3 czyni z kolei niezasadnym zarzut naruszenia prawa materialnego – przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz art. 6 K.p.a.
Odnosząc się do argumentacji Skarżącego, wypada wskazać:
- bez znaczenia jest okoliczność, że Skarżący planował podjęcie pracy po terminie ważności wizy turystycznej; kluczowe znaczenie ma podjęcie czynności w celu jej wykonywania w okresie ważności wizy, gdy deklarował inny cel swojego pobytu,
- ustawa o cudzoziemcach nie ma charakteru kazuistycznego, stąd nie wymienia expressis verbis wszystkich możliwych przypadków, jakie mieszczą się w przesłance odmowy wskazanej w art. 57 ust. 1 pkt 3; wobec tego nie opisano również sytuacji przedmiotowej, gdy wobec zadeklarowania dla uzyskania wizy celów turystycznych, Cudzoziemiec podejmuje niezwłocznie po przyjeździe czynności związane z legalizacją planowanej w dalszej części pobytu pracy,
- samo przyjęcie wniosku przez organ administracji nie oznacza, że zezwolenie musiało być wydane; zwalczaniu ewentualnej bezczynności bądź przewlekłości postępowania kończącego się wydaniem decyzji służy odrębny środek prawny, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270); natomiast podnoszone kwestie w ramach niniejszej skargi nie mogą być rozważane, bowiem nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji (brak np. terminu zawitego do wydania decyzji odmownej w tej sprawie); podobnie wykracza poza granice sprawy problematyka ewentualnych strat poniesionych przez obcokrajowca w razie przewlekłego załatwiania niniejszej sprawy,
- nietrafne są wywody, jakoby organ administracji wyszedł poza granice sprawy lub uzurpował sobie funkcje prawotwórcze; dokonano wyłącznie poprawnej subsumpcji stwierdzonego stanu faktycznego do określonej normy prawa,
- polska procedura administracyjna nie wymaga, aby organ administracji w I. instancji komunikował stronie - przed wydaniem decyzji - przesłanki, jakimi będzie się kierował wydając określone orzeczenie (w formie np. doręczenia projektu decyzji); z kolei ustalenia, co do faktów są w sprawie bezsporne - nie naruszono więc art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a.,
- z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby zmiana celu podróży mogła być zgłoszona jedynie konsulowi; byłby on właściwy jedynie, gdy zmiana nastąpiła przed przyjazdem (wykorzystaniem uzyskanej od konsula wizy); gdyby zmiana celu wizyty miała miejsce w okresie przebywania w Polsce nie byłby on kompetentny w tej sprawie - jednak taki przypadek nie wystąpił, zważywszy na podjęcie pierwszych czynności świadczących o innym celu wizyty bezpośrednio po przyjeździe,
- uniemożliwienie konkretnemu obcokrajowcowi przebywania na terytorium Polski w wyniku odmowy zezwolenia na zamieszkanie może istotnie nie być w interesie gospodarczym kraju; prawodawca, wskazując jednak na obligatoryjny charakter odmowy w danym przypadku przesądził o prymacie innej wartości (poszanowania praworządności) i inne względy niż ekonomiczne wskazał jako kluczowe dla uwzględnienia wniosku,
- bez znaczenia dla oceny legalności odmowy zezwolenia na zamieszkanie jest kwestia ewentualnego uzyskania przez cudzoziemca zgody na pracę, także w ramach kompetencji tego samego organu administracji; inne są bowiem normatywne kryteria wydawania zezwoleń w obu przypadkach.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło