IV SA/Wa 1406/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2011 r. [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego M. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] orzekającej o odmowie uchylenia decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w sprawie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Do wydania powyższej decyzji doszło w nastepjącym stanie faktycznym i prawnym: w dniu 03 grudnia 2008 r. M.K. reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej motywując go prowadzeniem od 2005 r. działalności gospodarczej "T. " sp. z o.o. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] orzekł o odmowie udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stwierdzając w uzasadnieniu, iż nie wykazał on, iż prowadzona działalność gospodarcza jest korzystna dla gospodarki narodowej oraz, iż posiada aktualnie ubezpieczenie zdrowotne obowiązujące na terytorium Polski. Od powyższej decyzji odwołał się M.K. reprezentowany przez pełnomocnika. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji stwierdzając, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwalał na stwierdzenie, by prowadzona działalność gospodarcza była korzystna dla gospodarki krajowej. W dniu 13 kwietnia 2011 r. M.K. ponownie, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony motywując go prowadzeniem działalności; gospodarczej w "T. " Sp. z o.o. 1 Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 201 [...] orzekł o odmowie udzielenia wnioskodawcy Zwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Od powyższej decyzji organu I instancji nie wniesiono odwołania. W dniu [...] stycznia 2011 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek M.K. reprezentowanego przez pełnomocnika adw. E.K. o wznowienie postępowania sprawie zakończonej decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2009r. orzekającej o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009r i udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z ujawnieniem nowych dowodów w sprawie. Jako nową okoliczność faktyczną nieznaną w sprawie wskazano, iż w toku postępowania odwoławczego od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 2010 r. orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia kraju, Wojewoda [...] ustalił, iż cudzoziemiec przebywał legalnie na terytorium Polski od 1998r. do dnia 27 kwietnia 2009 r. W związku z powyższym w ocenie pełnomocnika potwierdzenie przez Wojewodę [...] legalnego wykonywania pracy przez M.K. na terytorium Polski przez okres 12 lat oraz fakt, iż jest on obywatelem tureckim powoduje, iż ma on prawo powoływać się na postanowienia Decyzji Rady Stowarzyszenia Nr [...] z dnia [...] września 1980r. starając się o przedłużenie pobytu w Polsce. W ocenie pełnomocnika strony: "skoro zatem obywatel turecki uzyskał swobodny dostąp do rynku pracy na mocy przepisów Decyzji Nr [...] to oczywistym jest; że realizacja lego prawa musi być związana, z możliwością legalnego pobytu w kraju członkowskim". Pełnomocnik stwierdził, iż wspomniana okoliczność faktyczna stała się znana wnioskodawcy w dniu [...] grudnia 2010r., tj. w dniu otrzymania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 201 Or. o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia 27 października 2010 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić wznowienia postępowania w sprawie w związku ze stwierdzeniem, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 k.p.a. 2 W ustawowym terminie pełnomocnik cudzoziemca wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w decyzją. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił uchylić w/w własną decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. oraz wznowić postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. W dniu [...] lipca 2011 r. pełnomocnik strony, złożył pismo w ramach wznowionego postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [....] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, postanowił odmówić uchylenia własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2009r. orzekającej o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009r. stwierdzając, M.K. nie wykazał, iz spełnia warunki przemawiające za rozpatrywaniem przedmiotowej sprawy w oparciu o art. 53 ust. 1 pkt 19 ustawy o cudzoziemcach. Pismem z dnia [...] grudnia 2011r. M.K. reprezentowany przez pełnomocnika wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w decyzją. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o utrzymaniu w mocy w/w decyzji. Pismem z dnia [...] czerwca 2012r. powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez M.K. reprezentowanego przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, strona zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa matrialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności: przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach dotyczących wydawania zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, przepisów Decyzji Nr 1/180 Rady Stowarzyszenia z dnia 19 września 1980r. w sprawie rozwoju stowarzyszenia, a w szczególności art. 6 oraz 13 Decyzji, przepisów protokołu dodatkowego podpisanego w dniu 23 listopada 1970 r. w Bruskeli stanowiącego integralną część układu stowarzyszeniowego z dnia 12 września 1963 r. EWG -Turcja , w szczególności art. 41; 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art.7, 77, 80 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów złożonych w trakcie postępowania przez stronę. 3 W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty podkreślając, iż z uwagi na pobyt i pracę w Polsce od co najmniej 1998 r. nabył uprawnienia wynikające z art. 6 decyzji nr 1/80 tzn. uzyskał dostęp do rynku pracy, co na mocy art. 53 ust. 1 pkt 19 ustawy o cudzoziemców powinno skutkować udzieleniem mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zauważając jednak, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji są niepełne i częściowo wadliwe. Natomiast sama decyzja (sentencja, podstawą prawna) jest z prawem zgodna, co czyni uzasadnionym wniosek o oddalenie skargi. Wady uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie miały bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012.r poz. 270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, choć z innych powodów niż w niej wskazane. Przedmiotem skargi jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2011r. orzekającą o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] w sprawie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzje te wydane zostały w ramach postępowania administracyjnego nadzwyczajnego tj. postępowania wznowieniowego. Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Decyzje te są trwałe 4 i mogą być zmieniane lub uchylane tylko, gdy wynika to z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Instytucjami umożliwiającymi weryfikację decyzji ostatecznych są: wznowienie postępowania, uchylenie lub zmiana decyzji, stwierdzenie nieważności decyzji. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy postępowanie w którym zapadła, dotknięte zostało wadą wyczerpująco wyliczoną w przepisach. Zarzut wadliwości decyzji ostatecznej może zostać oparty tylko na enumeratywnie wymienionych przesłankach określonych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący wnosił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jako podstawę wznowienia powowołał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jako nową okoliczność faktyczną i nieznaną w sprawie skarżący wskazał fakt, że w toku postępowania odwoławczego od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 2010 r. orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia kraju Wojewoda [...] ustalił, iż cudzoziemiec przebywał legalnie na terytorium Polski od 1998 r. do dnia 27 kwietnia 2009 r. Zdaniem skarżącego potwierdzenie przez Wojewodę [...] legalnego wykonywania pracy przez M.K. na terytorium Polski przez okres 12 lat oraz fakt, iż jest on obywatelem tureckim powoduje, iż ma on prawo powoływać się na postanowienia Decyzji Rady Stowarzyszenia Nr 1/80 z dnia 19 września 1980 r. starając się o przedłużenie pobytu w Polsce. Stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. po wszczęciu postępowania wznowieniowego organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. których wystąpienie pozwalana na mocy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. na uchylenie decyzji i dopiero w dalszej kolejności, w wyniku uchylenia decyzji na rozpoznanie sprawy co do istoty, z zastosowaniem przepisów prawa 5 materialnego. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b orzeka się o odmowie uchylenia decyzji bez orzekania co do istoty sprawy. W świetle zatem powołanych przepisów stwierdzić należy, iż po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009r. rolą organu było ustalenie, czy postępowanie to było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a bądź 145b, następnie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Jak zasadnie zauważono w odpowiedzi na skargę orzekający w sprawie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie wyraził wprost oceny, czy postępowanie zakończone decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia 1 czerwca 2009r było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., a konsekwencji czy były podstawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Organ prowadzący postępowanie wznowieniowe nie dokonał oceny, czy okoliczność powoływana przez stronę skarżącą jako podstawa wznowienia była nowa i nieznana Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Wojewodzie [...], które to organy w 2009 r. orzekły o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jak zauważył natomiast w odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ocena taka ma kluczowe znaczenie w sprawie. Jednocześnie w odpowiedzi wskazano, iż w istocie fakty i dokumenty na które powoływał się skarżący wobec organów administracji uzasadniając, swój wniosek o wznowienie postępowania nie tylko były organom administracji znane ale również nie mogły być uznane za istotne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podkreślenia wymaga jednak, iż przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyny w Warszawie w niniejszej sprawie było postępowanie administracyjne prowadzone przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz wydane przez niego decyzje, a nie odpowiedź na skargę, która niewątpliwie może uzupełniać i wyjaśniać stanowisko organu w sprawie, nie może jednak zastępować rozstrzygnięcia, które w niniejszej sprawie zapadło z uchybieniem powołanych przepisów. 6 Na marginesie zauważyć należy, iż wniesiona do Sądu skarga również nie uwzględnia specyfiki postępowania w sprawie o wznowienie postępowania. Argumenty w niej przywołane właściwie nie dotyczą przyczyn, dla których złożono wniosek o wznowienie postępowania, a koncentrują się na materialnoprawnej stronie sprawy tzn. kwestii nabycia przez skarżącego uprawnień wynikających z powołanych przez stronę przepisów. w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy organom administracji publicznej. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji w uchylonej części do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Jednocześnie Sąd - działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02.163.1348 z późn. zm.).