IV SA/Wa 1409/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-14
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny jest zasadna, gdy właściciel nie wykazał szczególnie uzasadnionych potrzeb, a grunt, mimo braku zadrzewienia, nadal jest klasyfikowany jako leśny i znajduje się na obszarze chronionym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zmiany lasu na użytek rolny była zasadna, ponieważ właściciel nie wykazał szczególnie uzasadnionych potrzeb w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Posiadanie innych gruntów rolnych i uzyskiwanie z nich dochodu, a także możliwość prowadzenia uprawy wierzby energetycznej na tych gruntach, wyklucza istnienie takiej potrzeby. Ponadto, mimo braku zadrzewienia, działka nadal jest klasyfikowana jako leśna i podlega obowiązkowi trwałego utrzymania lasu, w tym ponownego zalesienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. o odmowie wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny. Wnioskodawca chciał przeznaczyć działkę leśną pod uprawę wierzby energetycznej, wskazując na potrzebę podniesienia rentowności gruntu i uzyskania dopłat unijnych. Organy administracji odmówiły zgody, uznając, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela, zwłaszcza że posiada on inne grunty rolne, z których uzyskuje dochody. Skarżący kwestionował klasyfikację gruntu jako leśnego i powoływał się na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka,, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Agata Krysztofiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny - oddala skargę-
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].06.2008r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 13 ust 2 i 3 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach ( Dz. u. Nr 45, poz. 435 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania A. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty P. z dnia [...].05.2008r. w przedmiocie nie wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny -utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...].05.2008 r. Starosta P. po ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].07.2007 r. na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach nie wyraził zgody na zmianę lasu na użytek rolny. Starosta w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, iż zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach zmiana lasu na użytek rolny może nastąpić tylko w razie zaistnienia wyjątkowo uzasadnionych potrzeb właściciela lasu. Wnioskodawca A. M. jako taką potrzebę wskazał konieczność podniesienia rentowności gruntu poprzez stworzenie możliwości uzyskania dopłat unijnych z tytułu uprawy wierzby energetycznej na wnioskowanym terenie. Wskazując tę przyczynę nie uprawdopodobnił jednak swego zamiaru i nie wykazał, iż podjął jakieś działania w tym kierunku. Starosta zaznaczył, iż wnioskodawca jako właściciel działki leśnej winien prowadzić właściwą gospodarkę leśną na tym gruncie. Odniósł się również w swym rozstrzygnięciu do zagadnień środowiskowych wskazując, iż przedmiotowa działka o nr ew. [..] położona jest na obszarze prawnie chronionym tj. Leśnym Kompleksie Promocyjnym Lasy G., a także na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego obowiązuje rozporządzenie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].07.2007 r.( Dz. U. Woj. Maz. z 2006r. Nr [....], poz [...]). Nadmienił, iż działka położona jest pośród innych lasów prywatnych oraz lasu państwowego. Jako całość stanowią one wielohektarowy kompleks leśny. Starosta powołał się również na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. z dnia 8.06.2005 r. Z zapisów tych wynika, iż działka o nr [...] jest terenem leśnym o symbolu ZL i prowadzona ma być na niej gospodarka
Sygn.akt IVSA/Wa l409/08
leśna. Wskazał, iż działka ta figuruje również w uproszczonym planie urządzenia lasu wsi G. ważnym na okres od 1.01.2008r- 31.12.2017r., którego zapisy są wiążące dla właściciela gruntu.
Odwołanie od decyzji Starosty wniósł A. M.. Stwierdził, iż jest właścicielem działki o powierzchni 5,29 ha, obecnie niezalesionej, wycięto na niej wszystkie drzewa i rosną jedynie samosiejki. Dokonał tego poprzedni właściciel tej nieruchomości. Wskazał na małe koszty uprawy wierzby energetycznej przy stopniowym obsadzaniu nią gruntu. Zakwestionował nadto fakt, iż grunt ten nadal jest lasem, skoro rosną tam tylko samosiejki.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miał art. 13 ust 2 stanowiący, iż zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasu. Stwierdziło, iż skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni łącznej 10.54 ha w miejscowości G. i S.. Z tego też gospodarstwa uzyskuje dochody zapewniające egzystencję rodzinie. Zdaniem Kolegium nie zachodzi więc przesłanka szczególnie uzasadnionych potrzeb wnioskodawcy. Odniosło się również do argumentu, iż działka jest niezalesiona i wyjaśniło, iż rodzaj roślinności znajdującej się na gruncie nie ma znaczenia dla jej klasyfikacji, bowiem teren leśny może być czasowo pozbawiony roślinności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło nadto fakt położenia działki na terenie prawnie chronionym, stanowiącym wielohektarowy kompleks leśny. Stwierdziło także, iż fakt posiadania przez skarżącego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla zmiany gruntu leśnego na rolny nie ma znaczenia. Wobec braku spełnienia przesłanki z art. 13 ust. 2 orzekł o nie wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia tego gruntu leśnego na rolny.
Skargę do Sądu na wskazaną decyzję wniósł skarżący A.M.. W skardze zarzucił naruszenie przepisów art. 13 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż nie zachodzi konieczność zmiany lasu na użytek rolny, z uwagi na brak wykazania, że zaistniała uzasadniona potrzeba właściciela lasu. Podniósł, iż Kolegium zarzuciło mu nie wykazanie, iż jego sytuacja bytowa stanowi szczególne uzasadnioną potrzebę z art. 13 ust. 2 cyt. Ustawy. Powołał się na zaświadczenie z Urzędu Gminy w S. z
Sygn.akt IVSA/Wa l409/08
którego wynika, dochód osiągany z jego gospodarstwa rolnego wynosi 3.197.18 zł. Skarżący stwierdził, iż dochody z tytułu uprawy wierzby energetycznej nie będą duże i dopiero po wielu latach uprawy ta działalność rolnicza przyniesie mu zysk. Wskazał również, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dopuściła wykorzystanie działki leśnej o nr [...] jako gruntu rolnego z przeznaczeniem pod plantację wierzby energetycznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach. W świetle tego przepisu zmiana lasu na użytek rolny dopuszczalna jest tylko w sytuacjach szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu. Pojecie "szczególnie uzasadnionych potrzeb" użyte w tym przepisie jest nieostre. Wymaga zatem przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia sytuacji materialnej, bytowej i rodzinnej wnioskodawcy. Dopiero w razie ustalenia, że osoba ubiegająca się o zmianę lasu na użytek rolny nie jest w stanie utrzymać siebie i swej rodziny z dochodów jakie przynosi owe gospodarstwo rolne można by rozważyć czy owe szczególnie uzasadnione potrzeby zachodzą w danym przypadku.
Sygn.akt IVSA/Wa 1409/08
Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że skarżący posiada jeszcze inne grunty w tym działkę o łącznej powierzchni 12 ha o charakterze rolnym i z jej uprawy uzyskuje dochód wynoszący 3.197,18 zł, z którego utrzymuje siebie i rodzinę. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu oględzin sporządzonego podczas wizji lokalnej skarżący otrzymuje nadto do prowadzonego gospodarstwa dopłaty unijne. Jeśli ze względów finansowych zamierza prowadzić uprawę wierzby energetycznej, w dodatku na razie na niewielkim obszarze z zamiarem rozprzestrzeniania tej uprawy może to czynić na pozostałej części swego gospodarstwa o charakterze rolnym. Dla rozpoczęcia tej uprawy nie jest więc konieczne uzyskanie zgody na zmianę lasu na użytek rolny przedmiotowego obszaru leśnego.
Trafnie zatem organ odwoławczy przyjął, iż działka leśna o nr. ew. [...] nie stanowi jego jedynego źródła utrzymania i osiągany dochód z reszty gospodarstwa wskazuje, że skarżący nie znajduje się w sytuacji wskazującej na zaistnienie szczególnie uzasadnionych potrzeb w rozumieniu cyt. ustawy. Odnośnie nałożonego na Niego obowiązku obsadzenia tego gruntu lasem, wynikającego z planu urządzenia lasu, należy zauważyć, iż jest to kwestia odrębna, znajdująca umocowanie w obowiązujących przepisach prawa. Z art. 13 ust. 1 ustawy o lasach, wynika, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do zachowania w lasach roślinności leśnej a w przypadku halizn do ponownego zalesiania terenu w okresie 2 lat od usunięcia drzewostanu. Obowiązki, o których mowa we wskazanym przepisie mają zachować substancję lasu w stanie niezmienionym i do ich realizacji zobowiązany jest właściciel lasu.
W niniejszej sprawie skarżący nabył przedmiotową działkę w stanie zdewastowanym przez poprzedniego właściciela, pozbawioną zadrzewienia i roślinności leśnej. Nie oznacza to jednak, że nabywcy tej działki nie dotyczą obowiązki spoczywające na posiadaczu terenu leśnego jakim niewątpliwie jest nadal działka o nr [...] (wpis do ewidencji gruntów). O klasyfikacji tej działki jako leśnej świadczy zapis w ewidencji gruntów, oraz uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S.. W planie tym owa działka stanowi grunt leśny o symbolu ZL.
Z protokołu oględzin spisanego podczas wizji lokalnej przeprowadzonej na działce [...] wynika, iż działka ta mimo, że jest obecnie pozbawiona zadrzewienia
Sygn.akt IVSA/Wal 409/08
znajduje się na terenie atrakcyjnym przyrodniczo. Położona jest bowiem w odległości 4 km od W. i 2 km od drogi publicznej S. – S.. Znajduje się na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Z uwagi na to skarżący jako nabywca terenu leśnego winien stosować się do obowiązków, jakie dotyczą danego terenu. Regulację w tym zakresie zawiera Rozporządzenie nr 14 Wojewody [...] z dnia 27 lipca 2006r. w § 2 ust 1 pkt a i b.
Wprowadza ono m.in. czynną ochronę ekosystemów leśnych poprzez utrzymywanie ciągłości i trwałości ekosystemów ( § 2 ust.1 pkt a) oraz wspieranie procesów sukcesji naturalnej przez inicjowanie i utrwalanie naturalnego odnowienia o składzie i strukturze odpowiadającej siedlisku (§ 2 ust 1 pkt b). Są to więc działania priorytetowe dla zachowania tego obszaru jako leśnego. Nadto ów las prywatny objęty został planem urządzenia lasu opracowanym przez Starostę i wyłożonym do publicznego wglądu. Do tego planu skarżący uwag nie wniósł. Nałożono w nim obowiązek zalesienia tej działki, odnoszący się do aktualnego właściciela tej nieruchomości. Ten plan urządzenia lasu wszedł zatem do obiegu prawnego i obowiązki zalesienia w nim zapisane ciążą na skarżącym.
Złożony wniosek o zmianę tego lasu na użytek rolny nie może być zatem sposobem na zwolnienie się z tych zobowiązań. Zwłaszcza, iż zaistnienie szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela tego gruntu leśnego za tym przemawiających nie zostało wykazane w postępowaniu administracyjnym.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło