IV SA/Wa 141/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni, będąc osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu męża z niskimi dochodami, ponosząca znaczne koszty najmu mieszkania i spłaty kredytu, wykazała, że jej obecna kondycja finansowa uniemożliwia jej wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżąca M. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą wymeldowania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest bezrobotna i utrzymuje się z renty męża oraz umowy zlecenia, nie posiadając majątku ani zasobów pieniężnych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożyła dodatkowe dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową, w tym dochody męża, status bezrobotnego oraz koszty utrzymania mieszkania i zobowiązania kredytowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
We wniosku z dnia 31 marca 2009 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą wymeldowania skarżącej z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W złożonym we wniosku oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą bezrobotną, która pozostaje na utrzymaniu męża osiągającego dochód z tytułu renty – 952,89 zł brutto oraz umowy zlecenia – 720 zł brutto (łącznie 1672,89 zł). Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, w związku z powyższym nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Informacje odnoszące się do wysokości dochodów męża skarżąca skorygowała w piśmie z dnia 21 kwietnia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, stanowiącym odpowiedź na wezwanie referendarza sądowego do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego skarżącej, które zostało wydane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. W piśmie tym skarżąca wskazała, że miesięczne dochody jej męża wynoszą ok. 2515 zł brutto. Do pisma z 21 kwietnia 2009 r. strona dołączyła: 1) zaświadczenie z urzędu pracy poświadczające status skarżącej jako osoby bezrobotnej od dnia 20 kwietnia 2009 r., 2) kopie zeznań podatkowych za 2008 r. skarżącej oraz jej męża, 3) zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w W. o wysokości dochodu męża skarżącej, wynikającej ze złożonego zeznania podatkowego za rok 2007, 4) dwa rachunki do umowy zlecenia potwierdzające wykonanie umowy zawartej z P. Sp. z o.o. oraz wysokość dokonanej wypłaty, tj. w lutym 2009 r. - 546,50 zł, w marcu 2009 r. – 1137,45 zł, 5) dokument z [...] Bank Polska "Przeliczenie umowy oraz spłata pozostałego zadłużenia", 6) zaświadczenie z V. s.c. – Usługi opiekuńczo – pielęgniarskie o zatrudnieniu skarżącej na stanowisku opiekuna w okresie 1-28 lutego 2009 r., 7) umowę najmu lokalu mieszkalnego, 8) decyzje z [...] i [...] lutego 2009 r. o przyznaniu mężowi skarżącej świadczeń z tytułu śmierci członka rodziny w łącznej wysokości 3280 zł, 9) wyciągi z konta bankowego za okres 1 styczeń- 17 marzec 2009 r., 10) decyzję o waloryzacji renty, 11) zaświadczenie z 29 sierpnia 2008 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, 12) zgłoszenia informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej od 1 stycznia 2009 r. do 30 czerwca 2009 r., 13) zaświadczenie z [...] Banku S.A. wskazujące na wysokość ciążących na mężu skarżącej aktualnie zobowiązań finansowych.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W odniesieniu do tak określonej przesłanki przyznania prawa pomocy, w ocenie referendarza sądowego, skarżąca wykazała, że jej obecna kondycja finansowa nie pozwala na zgromadzenie jakichkolwiek środków, które mogłyby zostać przeznaczone na poczet kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Mając na uwadze sytuację majątkową wnioskodawczyni wyrażoną w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również okoliczności wynikające z załączonych do niego dokumentów należało stwierdzić, że możliwości finansowe skarżącej są niezwykle ograniczone. Skarżąca nie posiada własnych źródeł dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża, który po zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej - która (jak wynika z zeznania podatkowego złożonego za 2008 r.) prowadzona była w niewielkim rozmiarze i nie przynosiła zysków – utrzymuje dwuosobowe gospodarstwo domowe wyłącznie z renty w wysokości 600 zł oraz z wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia (usługi ochroniarskie) - od ok. 500 do 1200 zł, co daje łączny dochód w wysokości od 1100 do 1800 zł miesięcznie. Z informacji przedstawionych przez wnioskodawczynię (PIT-37), odnoszących się do jej własnej działalności zarobkowej wynika zaś, że w 2008 r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości ok. 11000 zł, w okresie od 1 do 28 lutego 2009 r. była zatrudniona w "V." s.c. za wynagrodzeniem w wysokości 359 zł (dowód wypłaty wynagrodzenia w tej wysokości - str. 2 wyciągu nr 3 z rachunku w [...] Banku [...] – k.37b), zaś od dnia 20 kwietnia 2009 r. posiada ona status osoby bezrobotnej. Ustosunkowując się do wezwania sądowego w zakresie, w jakim dotyczyło ono rodzaju i wysokości stałych wydatków skarżącej, niezbędnych do utrzymania się jej rodziny, skarżąca nie podała i nie udokumentowała wysokości tych wydatków, wskazała jedynie, że ponosi stałe koszty najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 1100 zł, zaś na jej mężu ciążą zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych - łącznie ok. 20000 zł. Należy zatem zauważyć, że utrata pracy przez skarżącą niewątpliwie znacznie pogorszyła jej sytuację bytową, skoro aktualnie same wydatki ponoszone na najem mieszkania oraz spłatę kredytu bankowego wyczerpują niemal w całości środki pozostające w budżecie gospodarstwa domowego prowadzonego przez stronę. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że istnieją podstawy do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem aktualnie sytuacja materialna skarżącej pogorszyła się na tyle, że uniemożliwia jej wygospodarowanie z bieżących dochodów odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Biorąc pod uwagę, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, a zatem o ograniczonych możliwościach zarobkowania, która nie posiada własnego mieszkania i ponosi znaczne koszty najmu lokalu mieszkalnego, a ponadto nie posiada przedmiotów wartościowych, ani żadnych oszczędności, które mogłyby stanowić źródło pokrycia wydatków związanych z wszczętym postępowaniem, założony wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić w całości.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło