IV SA/Wa 1413/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-09

Skład orzekający: Paweł Groński, Anna Falkiewicz-Kluj, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i określające warunki konserwatorskie, na jakich plan może zostać uzgodniony, zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co uzasadniałoby stwierdzenie jego nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Konserwator Zabytków był właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a określone warunki konserwatorskie nie stanowiły rażącego naruszenia prawa ani nie czyniły postanowienia niewykonalnym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu badanie kwalifikowanych wad prawnych, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Stan faktyczny
Burmistrz K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ) odmawiającego uzgodnienia projektu zamiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i określającego warunki konserwatorskie. Burmistrz zarzucił WKZ przekroczenie zakresu właściwości rzeczowej, twierdząc, że WKZ narzucił przeznaczenie terenu, co należy do kompetencji gminy. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia WKZ, uznając, że organ działał w granicach swoich kompetencji. Burmistrz K. zaskarżył postanowienie Ministra do WSA w Warszawie, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące niewłaściwości organu i rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi Burmistrza K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej również jako "Minister", "organ nadzoru") po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza K. (dalej również jako "skarżącego", "Burmistrza") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej również jako [...]WKZ) z dnia [...] maja 2013 r., odmawiającego uzgodnienia projektu zamiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. dla obszaru działki nr [...] położonej w K., oraz określającego warunki konserwatorskie, na jakich plan może zostać uzgodniony, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z [...] stycznia 2014 r. Stan sprawy przedstawiał się następująco: [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. odmówił uzgodnienia projektu zamiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. dla obszaru działki nr [...] położonej w K. oraz zakreślił następujące warunki konserwatorskie, na jakich plan może zostać uzgodniony: - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zabudowy usługowej MN/U należy ograniczyć do obszaru umożliwiającego jego zagospodarowanie zgodne z planowanym przeznaczeniem, - należy wprowadzić inny niż MN/U (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zabudowy usługowej) symbol przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu strefy A – ze względu m. in. na uwarunkowania przyrodnicze i zagrożenie osuwania mas ziemnych, - należy usunąć uchybienia formalne w postaci ustaleń warunkowych wprowadzonych dla strefy B, - należy usunąć występujące sprzeczności części graficznej z tekstem planu, w odniesieniu do strefy C – opisanej jako strefa informacyjna nie podlegająca uchwaleniu – w której wprowadza się jednocześnie ustalenia dotyczące nieprzekraczalnej linii zabudowy, - należy wprowadzić linie rozgraniczające tereny o różnych zasadach zagospodarowania – zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, - należy na rysunku planu zamieścić wyrys z obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K. Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. Burmistrz K. złożył do Ministra Kultury wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia [...]WKZ z dnia [...] maja 2013 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 126 K.p.a., zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. W uzasadnieniu wniosku Burmistrz stwierdził, że właściwość rzeczową [...]WKZ przy uzgadnianiu planu miejscowego planów zagospodarowania przestrzennego określa art. 17 pkt 6b ustawy z dnia 24 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), dalej jako "upzp", w związku z art. 20 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), W światle powołanych ustaw, zdaniem Burmistrza, [...]WKZ uzgadnia projekt planu tylko i wyłącznie "w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu", nie należy natomiast do jego właściwości uzgadniania projektu planu "w zakresie przeznaczenia terenów" na określone cele. Zarówno upzp jak i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dz. U. Nr 164, poz. 1587) oddzielają pojęcie "przeznaczenia terenów" od "kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu". Zdaniem Burmistrza, [...]WKZ określając w kwestionowanym postanowieniu warunki konserwatorskie, na jakich może zostać uzgodniony projekt przekroczył zakres swojej właściwości rzeczowej: - przypisując sobie prawo do narzucenia przeznaczenia terenu (żądając innego niż MN/U symbolu przeznaczenia strefy A), czym naruszył art. 17 pkt 6 b upzp i art. 20 ustawy o ochronie zabytków, - przypisując sobie prawa do narzucania sposobu redagowania uchwały i narzucając sposób redagowania projektu planu oraz przypisując sobie prawo do określenia sposobu procedowania projektu planu (wkracza zatem we właściwość gminy), - wkraczając w kompetencje organu administracji geologicznej, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Dyrektora Regionalnego zarządu Gospodarki Wodnej, - przypisując sobie prawo do oceniania zgodności z prawem projektu planu (ocena taka należy do Wojewody [...]). Burmistrz stwierdził, że w zakresie swojej właściwości rzeczowej [...]WKZ nie ma żadnych zastrzeżeń do przedłożonego do uzgodnienia projektu planu – nie zakwestionował ani jednego ustalenia dotyczącego zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, natomiast całość określonych w postanowieniu warunków konserwatorskich wykracza poza zakres właściwości rzeczowej [...]WKZ. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2013 r. Zdaniem Ministra, nie ulega wątpliwości, że kwestionowane postanowienie wydał właściwy miejscowo i właściwy w pierwszej instancji organ. Bezsporne jest także to, że przepisy prawa przyznają wojewódzkim konserwatorom zabytków kompetencje do wydawania postanowień w przedmiocie uzgodnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także, w przypadku odmowy uzgodnienia – do określenia warunków, na których uzgodnienia będzie mogło nastąpić. W ocenie organu nadzoru postanowienie [...]WKZ nie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Burmistrz K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powtarzając argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia, że kompetencje wojewódzkiego konserwatora zabytków w procedurze uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczają się do uzgodnienia projektu planu jedynie w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu. Wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp poprzez stwierdzenie, że przeznaczenie terenu determinuje sposób jego zagospodarowania, co doprowadziło do rażącego naruszenia prawa – zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, wynikającej z art. 165 Konstytucji RP. Ponadto, zdaniem Burmistrza postanowienie [...]WKZ nie jest wykonalne ponieważ wkracza w kompetencje innych organów: administracji geologicznej, RZGW, RDOŚ, Wojewody oraz Rady Miasta i Gminy K. Rozpoznając ponownie sprawę Minister powtórzył, że kwestionowane postanowienie [...]WKZ nie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Kompetencje te wynikają z art. 17 pkt 6 lit b tire ósme upzp, a stanowisko organu zostało uzasadnione względami ochrony zabytków. Zdaniem Ministra argumentacja Burmistrza opiera się na interpretacji ww. przepisu, co – jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego - nie pozwala uwzględnić jej w postępowaniu nieważnościowym. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa, Minister stwierdził, że zgodnie z ukształtowanym poglądem judykatury, treść spornego rozstrzygnięcia musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, na podstawie którego rozstrzygniecie zostało wydane. W ocenie Ministra kwestionowane postanowienie, nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z jakimkolwiek przepisem prawa materialnego. Organ nie zgodził się także z argumentacją, że postanowienie [...]WKZ jest niewykonalne. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 K.pa. organ stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. W ocenie Ministra wskazane przez organ konserwatorski warunki na jakich plan może zostać uwzględniony są wykonalne. Organ nadzoru stwierdził ponadto, nie w niniejszej sprawie, nie istnieją także pozostałe wady kwalifikowane wskazane w art. 156 § 1 K.p.a. Burmistrz K. wniósł skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2014 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania, w szczególności art. art. 6, 7, 19, 77 § 1, 156 § 1 pkt 1, 2, 5 K.p.a., - przepisów prawa materialnego, w szczególności: art. art. 7, 163, 165 ust. 2, 166 ust. 1, 169 ust. 1 i 171 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 17 pkt 6 lit. b tiret 8 upzp. W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2014 r., o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi jako organowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł m. in., że Minister w zaskarżonym postanowieniu bezpodstawnie przyjął, że argumentacja skarżącego opiera się nie na bezpośrednim brzmieniu art. 17 pkt 6 lit. b tiret 8 upzp, lecz na interpretacji zawartego tam przepisu. Tymczasem przepis wyraźnie ogranicza zakres uzgodnień do "kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu" , zatem postanowienie [...]WKZ wkracza bardzo daleko w sferę przeznaczenia terenu. Zatem próba interpretacji powołanego przepisu przez organ nadzoru, pomija treść tego przepisu i stanowi obejście ustawy. Skarżący podkreślił, że sprawa właściwości organów administracyjnych nabiera szczególnego znaczenia w świetle konstytucyjnych gwarancji samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 Konstytucji RP). W świetle art. 163 Konstytucji, istnieje domniemanie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego . Sprawy planowania i zagospodarowania przestrzennego należą do zadań własnych gminy, realizowanych z jej budżetu i na jej odpowiedzialność. Każda ingerencja w strefę zadań samorządowych powinna mieć konkretną podstawę prawną. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, brak jest odniesień do zasady rozdziału zadań i kompetencji samorządu terytorialnego i państwa. Powołując się na orzecznictwo i literaturę, skarżący podniósł, że ustalenie przeznaczenia terenu pod określone funkcje pozostaje we właściwości organów gminy. Nie należy natomiast do kompetencji wojewódzkiego Konserwatora zabytków, który właściwy jest jedynie w sprawie uzgodnienia w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie postanowienie [...]WKZ zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym pogląd o braku podstawy prawnej do jego wydania. Skarżący zarzucił także Ministrowi, że z nieznanych przyczyn założył a priori, że przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. (postanowienie było niewykonalne w dniu wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały), nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego, skoro negatywne stanowisko [...]WKZ jest sprzeczne ze stanowiskiem organów pozytywnie uzgadniających projekt zmiany planu miejscowego, wyrażonym w zakresie ich ustawowych kompetencji, to powstaje pytanie, które postanowienia należy wykonywać, gdyż oczywiste jest, ze nie da się ich wykonać jednocześnie. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podzielił zarzutów w niej podniesionych, nie znalazł też żadnych innych przyczyn, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2013 r. odmawiającego uzgodnienia projektu zamiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. dla obszaru działki nr [...] położonej w K., oraz określającego warunki konserwatorskie, na jakich plan może zostać uzgodniony. Postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem zostało zainicjowane przez Burmistrza K., który wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia [...]WKZ na podstawie – początkowo we wniosku z dnia 7 czerwca 2013 r. – art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. (naruszenie przepisów o właściwości), a następnie, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozszerzył zarzuty, wskazując, że kwestionowane postanowienie [...]WKZ zostało wydane "bez podstawy prawnej, a przynajmniej z rażącym naruszeniem prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) oraz jest niewykonalne (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.). Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie podzielił stanowiska Burmistrza stwierdzając, że postanowienie [...[WKZ nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym wskazanymi przez wnioskodawcę. Sąd z tak dokonaną oceną sprawy się zgadza i nie znajduje podstaw do wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, Minister przeprowadził w prawidłowy sposób postępowanie wyjaśniające w sprawie. Miał na względzie, że znajduje się w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Miał też na względzie, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, że w tego rodzaju postępowaniu nadzwyczajnym (samodzielnym i niezależnym od postępowania zwykłego) inne są obowiązki organu, które to ukierunkowane są wyłącznie na kontrolę decyzji/postanowienia w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia nie rozstrzyga jej bowiem ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga więc zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Nastawione jest wyłącznie na poszukiwanie wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, a więc nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. Należy podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 k.p.a. wyraża się bowiem w tym, że celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty (v. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 570/95, publ.: OSNP 1996/18/258). Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. W kontekście wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przywołany przez wnioskodawcę przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej "z naruszeniem przepisów o właściwości" bez kwalifikowania ich rodzaju. Przyjmuje się, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność. "Przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. obejmuje wszelkie postacie naruszenia właściwości rzeczowej, łącznie z jej odmianą - właściwością instancyjną, czyli funkcjonalną" (wyr. NSA z dnia 12 lipca 1994 r., II SA 781/93, OSP 1995, z. 1, poz. 25). Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Artykuł 19 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Obowiązek ten ciąży na organie w momencie wszczęcia postępowania, jak również w każdym stadium postępowania administracyjnego. Organ niewłaściwy nie dysponuje zdolnością prawną do prowadzenia postępowania i podjęcia aktu jurysdykcyjnego rozstrzygającego o prawach i obowiązkach stron. "Z zasady przestrzegania przez organ administracyjny właściwości z urzędu wynika obowiązek skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania" (wyr. SN z dnia 29 maja 1991 r., III ARN 17/91, PiP 1992, z. 3, s. 108). W rozpatrywanej sprawie wskazać należy, że przedmiotowa działka nr [...], położona przy ul [...] zlokalizowana jest na terenie zespołu urbanistyczno-architektoniczno-krajobrazowego miasta K., wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] pod numerem [...] – decyzjami Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1966 r. Nr [...] oraz urzędu Wojewódzkiego w [...], Wydział Kultury i Sztuki z dnia [...] stycznia 1983 r., Nr [...]. Wpisem do rejestru zabytków objęto zespół urbanistyczno-architektoniczno-krajobrazowy wraz ze wszystkimi placami, ulicami, drogami, budynkami murowanymi i drewnianymi, ruinami, wąwozami, drzewostanem w granicach określonych w załączniku graficznym – jako wybitnie cenny kompleks budynków zabytkowych i ruin, typowe ukształtowanie terenowe z bogatym drzewostanem stanowiące charakterystyczne i malownicze zespolenie architektury i krajobrazu. Dnia [...] września 1994 r. Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, K. został uznany za Pomnik Historii. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków był organem właściwym zarówno rzeczowo jak i miejscowo, do wydania postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w niniejszej sprawie – a także w przypadku odmowy uzgodnienia – do określenia warunków, na których uzgodnienie będzie mogło nastąpić. Kompetencje te wynikają z art. 17 pkt 6 lit. b tiret ósme upzp. Zgodnie zaś z art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: 1) zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; 2) zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; 3) udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; 4) przeciwdziałanie kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę; 5) kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków; 6) uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. W świetle zaś art. 6 ust 1 tej ustawy ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania: 1) zabytki nieruchome będące, w szczególności: a) krajobrazami kulturowymi, b) układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi, c) dziełami architektury i budownictwa, d) dziełami budownictwa obronnego, e) obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi, f) cmentarzami, g) parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni, h) miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji. Zdaniem Burmistrza Wojewódzki Konserwator zabytków, przekroczył w badanym postanowieniu swoje kompetencje, ustalając warunki konserwatorskie, które w ocenie skarżącego wkraczały w sferę "przeznaczenia terenu" (tj. w kompetencje gminy), podczas gdy powołany wyżej przepis upzp upoważnia go do oceny jedynie "w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu". W ocenie Sądu powyższa okoliczność w świetle przywołanego powyżej przepisu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, decyzji z 1983 r. o wpisaniu miasta K. do rejestru zabytków, jak również mając na uwadze uzasadnienie kontrolowanego w postępowaniu nieważnościownym postanowienia, w którym wskazano na cele jakim przeświecało wprowadzenie kwestionowanych warunków konserwatorskich, nie pozwala na jednoznaczne, tak jak domaga się tego strona skarżąca wskazanie, że organ przekroczył rażąco swoje kompetencje. Zgodzić się należy z Ministrem, że okoliczność, czy w istocie ochrona zabytkowego terenu urbanistyczno-architektoniczno-krajobrazowego wymagała określenia takich właśnie warunków, stanowi przedmiot merytorycznego rozpatrywania sprawy, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu nieważnościowym, ze względu na jego – omówioną wyżej – specyfikę. Sąd zgodził się także z oceną organu nadzoru, że nie doszło w niniejszej sprawie do wydania kwestionowanego postanowienia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków "bez podstawy prawnej, a przynajmniej z rażącym naruszeniem prawa". Jak już wyżej wskazano, wojewódzki konserwator zabytków posiadał kompetencje do uzgodnienia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 17 pkt 6 lit b tiret ósme upzp. Natomiast z "rażącym naruszeniem prawa", zgodnie z ukształtowanym już orzecznictwem i poglądami doktryny, mamy do czynienia wówczas, gdy treść ocenianego aktu pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, na podstawie którego został wydany. O tej wadzie aktu możemy mówić, gdy naruszenie prawa jest oczywiste, rzucające się w oczy bez potrzeby dokonywania wykładni naruszonego przepisu prawa. Proste zestawienie treści przepisu z treścią aktu (decyzji, postanowienia) organu wskazuje na ich sprzeczność (niezgodność). Nadto skutki wydania takiego aktu nie mogą być zaakceptowane z punktu widzenia zasady praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. (vide: B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wyd. Beck, W-wa 2012, s. 632-636; M. Jaśkowska i in. " Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", W-wa 2009, Lex Wolter Kluwer, wyd. 3, s. 806-816; R. Hauser i M. Wierzbowski (red.)" Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", W-wa 2014, WYd. Beck, s. 660-668; nadto na gruncie podobnego uregulowania S. Babiarz i in. " Ordynacja podatkowa. Komentarz.", LexisNexis, W-wa 2007, wyd. 4., s. 753; wyroki NSA: z dnia 6 lutego 1995 r. sygn. akt II SA 1531/94, ONSA 1996 r., Nr 1, poz. 37; z dnia 13 lipca 2001 r., sygn. akt III SA 1110/00; z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, dostępne w bazie j.w.). Sąd podziela ocenę organu nadzoru, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2013 r., nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z jakimkolwiek przepisem prawa materialnego. Brak jest podstaw do zakwestionowania oceny Ministra, że badane postanowienie [...]WKZ nie jest niewykonalne. Skarżący wskazuje, że negatywne postanowienie [...]WKZ jest sprzeczne ze stanowiskiem organów pozytywnie uzgadniających projekt zmiany miejscowego planu (w zakresie ich kompetencji) i w związku z tym, w jego ocenie, nie da się tych postanowień wykonać jednocześnie. W ocenie Sądu, taka argumentacja – o trudnościach związanych z realizacją sprzecznych, zdaniem Burmistrza, postanowień organów uzgodnieniowych – nie jest jednoznaczna z tym, że postanowienie [...]WKZ było niewykonalne w dniu jego wydania a niewykonalność ta ma charakter trwały. W ocenie Sądu ww. trudności na które powołuje się skarżący, nie stanowią o niewykonalności kwestionowanego postanowienia w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Podsumowując Sad stwierdza, że Minister w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu nadzorczym, zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia. Tym samym należy stwierdzić, że zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione i brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło