IV SA/Wa 1416/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła braków wniosku pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła braków wniosku pomimo skutecznego doręczenia wezwania sądu. Ciężar dowodu co do spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia jego sytuacji materialnej, jeśli strona uchyla się od złożenia wymaganych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, nie posiada dochodów i utrzymuje się z pomocy rodziny, będąc jednocześnie współwłaścicielem mieszkania i nieruchomości rolnej. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających jego status bezrobotnego, wyciągów z rachunków bankowych, oświadczenia o wydatkach i źródłach utrzymania. Wezwanie zostało skutecznie doręczone, jednak skarżący nie uzupełnił braków wniosku w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący W. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w związku z wezwaniem go do uiszczenia opłaty kancelaryjne w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia do wyroku Sądu z dnia 28 stycznia 2009 r. oddalającego jego skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.
Z informacji podanych przez skarżącego w nadesłanym formularzu PPF wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący jest współwłaścicielem mieszkania o pow. 57,4 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1400 m2. Uzasadniając swój wniosek skarżący oświadczył, iż jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnych dochodów, utrzymuje się natomiast z pomocy rodziny.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do źródeł, z których skarżący czerpie środki na bieżące utrzymanie oraz wysokości comiesięcznych wydatków, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 13 lutego 2009 r. zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku, w terminie 14 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty, poprze nadesłanie:
- zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną,
- wyciągów i wykazów z posiadania rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- oświadczenia o wysokości stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym,
- oświadczenia, skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy dla skarżącego zostało awizowane w dniu 20 lutego 2009 r., a następnie awizowano je powtórnie w dniu 2 marca 2009 r. i pozostawiono w placówce oddawczej na okres siedmiu dni. Wobec nie podjęcia przez skarżącego przesyłki w powyższym terminie, zgodnie z art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) wezwanie należy uznać za doręczone skutecznie z dniem 9 marca 2009 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 23 marca 2009 r., natomiast wnioskodawca do dnia dzisiejszego nie udzielił odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a.
Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 wymienionej ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnej informacji odnośnie źródeł, z których skarżący czerpie środki na bieżące utrzymanie oraz informacji o wysokości miesięcznych wydatkach koniecznych. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na weryfikację rzeczywistych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. W konsekwencji należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez skarżącego kosztów utrzymania, w tym zwłaszcza źródeł finansowania.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Dodatkowo trzeba podkreślić, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie.
Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., [...]).
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło