IV SA/Wa 1417/11

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-25

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać przyznane podmiotowi, który utracił zdolność sądową wskutek prawomocnego rozwiązania stowarzyszenia?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie postępowania, która posiada zdolność sądową. W przypadku prawomocnego rozwiązania stowarzyszenia i wszczęcia jego likwidacji, stowarzyszenie traci zdolność sądową, a likwidator działa jedynie w zakresie spraw majątkowych, nie reprezentując stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec tego wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez rozwiązane stowarzyszenie nie może zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie w likwidacji złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Stowarzyszenie zostało rozwiązane prawomocnym postanowieniem sądu rejonowego, a likwidator został wpisany do KRS. Wniosek o prawo pomocy został złożony po rozwiązaniu stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy wnioskodawcy – Stowarzyszeniu w likwidacji.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" w B. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w B. w likwidacji na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 28 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia "[...]" w B. w likwidacji na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W dniu 31 października 2012 r. drogą elektroniczną złożona do Sądu m. in. wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz odpis z KRS Stowarzyszenia, z którego wynika m.in., iż Sąd Rejonowy w B., [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. (sygn. akt [...]) orzekł o rozwiązaniu Stowarzyszenia na podstawie art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach, (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Jako likwidatora, uprawnionego do reprezentacji podmiotu wpisano R. K.. Następnie w dniu 6 listopada 2012 r. do Sądu wpłynął podpisany przez likwidatora Stowarzyszenia R. K. urzędowy formularz PPPr. Podał, że wnioskodawca – Stowarzyszenie "[...]" w B. w likwidacji domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej: "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego wynika, że prawo pomocy nie może zostać przyznane podmiotowi, który nie jest stroną postępowania. Z dokumentów złożonych w niniejszej sprawie a także z urzędu i na podstawie analizy innych rozstrzygnięć dotyczących skarżącego wiadome jest, że Stowarzyszenie "[...]" w B. zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012r., sygn. akt [...] i zarządzono jego likwidację. Orzeczenie to jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012r., sygn. akt [...]). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 855 ze zm. oraz P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77, postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2012r., II OZ 263/12). W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację stowarzyszenia, nie działa w imieniu stowarzyszenia, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. Rozwiązane Stowarzyszenie zaś nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym – art. 25 § 1 i 3 P.p.s.a. Należy także wskazać, że okoliczność prawomocnego rozwiązania przez sąd rejestrowy Stowarzyszenia, została potraktowana jako utrata bytu prawnego tego stowarzyszenia (utrata zdolności sądowej) w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. z dnia 12 grudnia 2012 r,. sygn. akt II OZ 1086/12 i z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 3065/12 W związku z powyższym nie można uznać, że Stowarzyszenie "[...]" w B. w likwidacji jest nadal stroną niniejszego postępowania. Skoro zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy nie pochodzi od strony postępowania, bowiem Stowarzyszenie nie ma zdolności sądowej - a jak wskazano na wstępie, prawo pomocy przysługuje jedynie stronom postępowania - na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 243 § 1 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło