IV SA/Wa 1419/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-30

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie rowów melioracyjnych, która ma na celu odbudowę i konserwację istniejących rowów, narusza prawo, w szczególności przepisy dotyczące ochrony przyrody i obszarów chronionych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie narusza prawa. Pomimo że skarżąca określała swoje działania jako odbudowę i konserwację rowów, sąd uznał, że zgodnie z definicją budowy w prawie budowlanym, obejmuje ona również odbudowę. Realizacja inwestycji, polegająca na oczyszczeniu i odbudowie rowów melioracyjnych, które przez lata uległy zarośnięciu i zamuleniu, doprowadziłaby do drastycznej zmiany stosunków wodnych, osuszenia terenów podmokłych i zniszczenia siedlisk chronionych gatunków ptaków, co stanowiłoby naruszenie przepisów o ochronie przyrody i obszarów chronionych.
Stan faktyczny
Skarżąca R. Z. wniosła skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie rowów melioracyjnych na jej działkach. Skarżąca twierdziła, że chodzi jej o czyszczenie i konserwację istniejących rowów, a nie budowę, i że nie wpłynie to negatywnie na ochronę przyrody. Organy administracji uznały, że planowana inwestycja, nawet jako odbudowa, naruszy stosunki wodne i zagrozi chronionej awifaunie oraz siedliskom na obszarze chronionego krajobrazu i obszarze Natura 2000.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy - oddala skargę - Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie -utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z [...].12.2007r., którym nie uzgodniono warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie rowów melioracyjnych, przewidzianej do realizacji na działkach nr ew. [...],[...],[...] obręb P., gmina W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż na podstawie art. 53 u.4 pkt 8 ustawy z 27.03. 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wojewódzki Konserwator Przyrody uzgadnia planowaną inwestycję z przepisami dotyczącymi obszaru chronionego krajobrazu, zawartymi w rozporządzeniu Wojewody [...] z dnia [...].04.2003 w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa [...]w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z art. 24 ustawy z dnia 16.04.2004 o ochronie przyrody oraz dokonuje oceny, czy realizacja przedsięwzięcia ewentualnie nie wpłynie negatywnie na dobra chronione na obszarach "Natura 2000". Organ uzgadniający obowiązany jest dokonać stosownego uzgodnienia w stosunku do przedsięwzięcia, wskazanego w decyzji o warunkach zabudowy, oceniając projekt w zakresie przepisów, na podstawie których działa. Za bezzasadny uznał zarzut błędnego określenia planowanego przez skarżącą przedsięwzięcia jako "budowa" rowów melioracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 07.07.1994 prawo budowlane, przez budowę należy rozumieć "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". W kategorii obiektów budowlanych mieszczą się rowy melioracyjne. Dlatego zdaniem organu II instancji fakt, że przedsięwzięcie dotyczy odbudowy a nie budowy, nie miał wpływu na dokonaną ocenę i wynik przeprowadzonego postępowania przed organem I instancji. Ponadto urządzenia melioracji, wskazane przez skarżącą, nie są ujęte w ewidencji Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. Bezzasadne jest, zdaniem organu II instancji, powoływanie się przez skarżącą na uzgodnienia inwestycji, dokonane przez inne organy, skoro każde z tych uzgodnień miało inny zakres. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśnił ponadto, iż planowana inwestycja ma na celu odbudowę rowów melioracyjnych, które kiedyś funkcjonowały, a które ze względu na upływ czasu i zaprzestanie oczyszczania, przestały spełniać swoje pierwotne zadania. Rowy melioracyjne, położone na nieruchomości, należącej do skarżącej, w latach 80-tych zostały zdjęte ze stanu urządzeń melioracji wodnych. Planowana realizacja inwestycji ma służyć zbieraniu z okolicy nadmiernej ilości wody i odprowadzania jej do Jeziora D., a zatem ma polegać na zmianie stosunków wodnych. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżąca po zmeliorowaniu terenu, zamierza racjonalnie wykorzystać użytki rolne i zielone poprzez wypas bydła, ma zastosowanie odstępstwo od zakazu zmiany stosunków wodnych w przypadku zrównoważonego wykorzystania użytków rolnych, wskazane w rozporządzeniu nr 163 Wojewody [...]. W wyniku braku ingerencji człowieka przez lata, teren skarżącej uległ naturalizacji i wytworzyły się nowe siedliska o charakterze wodno- błotnym (mokradła). Realizacja inwestycji wiązałaby się ze złamaniem zakazu dotyczącym likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych. W stosunku do nieużytków, wchodzących w skład działki skarżącej, nie obowiązuje odstępstwo od zakazu w zakresie zmiany stosunków wodnych z uwagi na zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych. Realizacja inwestycji mogłaby wiązać się z likwidowaniem i niszczeniem zadrzewień nawodnych, co stanowiłoby naruszenie zakazu, obowiązującego w Obszarze Chronionego Krajobrazu. W skardze na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009r. skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu przez organ, jakoby chciała budować rowy melioracyjne, a tymczasem chodzi jej o czyszczenie i konserwację istniejących rowów. Oczyszczanie ich, zdaniem skarżącej, nie wpłynie na naruszenie warunków ochrony przyrody, obowiązujące dla obszarów objętych programem "Natura 2000". Pominięto też wydanie licznych zgód na budowę osiedla znanego oligarchy na przeciwnym brzegu Jeziora D. Wobec tego, zdaniem skarżącej, nie istnieją żadne obiektywne przesłanki ochrony przyrody, które powinny wszystkich jednakowo obowiązywać na danym terenie. Tylko status majątkowy petenta decyduje o wydaniu zgody na inwestycję. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Szczegółowo odniósł się do argumentów, zawartych w skardze oraz we wcześniejszych pismach skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009r nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Inwestycja położona jest na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] oraz w obszarze specjalnej ochrony ptsków Natura 2000-[...], wyznaczony rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21.07.2004 w sprawie specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (D.U. nr 229, poz.2313, zezm.). Organ I, a za nim organ II instancji zasadnie uznał, że realizacja inwestycji ze względu na swój charakter, naruszy zakazy ochrony przyrody, wynikające z utworzenia na terenie, objętym planowaną inwestycją, specjalnej strefy chronionego krajobrazu. Wobec nieużytkowania przez lata rowów melioracyjnych, ich zarośnięcie i zamulenie, miała miejsce renaturalizacja terenu, wytworzyły się nowe siedliska, stwierdzono występowanie gatunków ptaków chronionych. Oczyszczenie rowów, czego żąda skarżąca, naruszy stosunki wodne i zagrozi awifaunie, gdyż spowoduje zmianę istniejącej przez dziesiątki lat struktury terenu, osuszenie bagien, zagrozi gatunkom ptaków, podlegających ochronie. Dla wymienionych w decyzji gatunków ptaków największym zagrożeniem jest zanik siedlisk, spowodowany osuszaniem łąk, związany z obniżeniem poziomu wód gruntowych. Wykonanie rowów o wymiarach: RL szerokości 3 metrów i długości 310 metrów, RL 2 szerokości 2 m i długości 230 m oraz RL 3 szerokości 2 m i długości 11 Om jak zamierza skarżąca, utrudni przemieszczanie się zwierząt. Nie zasługuje także na uwzględnienie wielokrotnie powtarzany przez skarżącą zarzut, iż nie zamierza budować rowów, lecz odbudować, oczyścić już istniejące rowy melioracyjne. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 07.07.1994 prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U.06.156.1118 z późn. zm.), przez budowę należy rozumieć "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". W kategorii obiektów budowlanych mieszczą się rowy melioracyjne. Dlatego słusznie organ II instancji uznał, że fakt, iż przedsięwzięcie dotyczy odbudowy a nie budowy, nie miał wpływu na dokonaną ocenę i wynik przeprowadzonego postępowania przed organem I instancji. O poprawności stanowiska organów świadczy również fakt, iż urządzenia melioracji, wskazane przez skarżącą, nie są ujęte w ewidencji Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. Skarżąca sama podkreśla, że rowy uległy zarośnięciu i zamuleniu. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że procesy zarastania rowów przebiegały przez kilkadziesiąt lat, dlatego oczyszczanie i odbudowa rowów bez wątpienia drastycznie zmieni stosunku wodne na terenie skarżącej. Przedmiotowe grunty uległy ponownej naturalizacji, zatem działania skarżącej, zmierzające do odbudowania rowów będą stanowić daleko idącą ingerencję w powstałe przez ostatnich kilkadziesiąt lat stosunki wodne i bez wątpienia zagrożą awifaunie. Choćby więc celem skarżącej nie była zmiana stosunków wodnych, zmiana taka nastąpi, i ukształtowane przez dziesięciolecia stosunki wodne zostaną naruszone. Podkreślenia wymaga, że bagniska, błota i mokradła, o których wspomina w swych pismach skarżąca stanowią również chronione prawem elementy krajobrazu, więc ich niszczenie poprzez osuszanie, do którego dąży skarżąca, jest zabronione, a orzekające w sprawie organy już choćby z tej przyczyny nie mogły uzgodnić planowanej przez skarżącą inwestycji. Również w stosunku do nieużytków obowiązuje zakaz zmian stosunków wodnych. Stosownie do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków (D.U. 2001, nr 38, poz. 454), do nieużytków zalicza się niezakwalifikowane do użytków ekologicznych bagna (błota, topieliska, trzęsawiska, moczary, rojsty). Bezzasadne jest w tym kontekście powoływanie się przez skarżącą na uzgodnienia inwestycji, dokonane przez inne organy, skoro każde z tych uzgodnień miało inny zakres. Każdy z tych organów działa w oparciu o inne, właściwe dla siebie przepisy i odpowiada za ich właściwe zastosowanie. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zarzut skarżącej o nierównym traktowaniu obywateli ze względu na ich status majątkowy, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekać może tylko w sprawie, która została mu przedstawiona do rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej rozstrzygnięciu poddano skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009r, utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z [...].12.2007r., którym nie uzgodniono warunków zabudowy dla inwestycji skarżącej, polegającej na budowie rowów melioracyjnych, przewidzianej do realizacji na działkach nr ew. [...],[...],[...] obręb P., gmina W. Inwestycje innych osób, jak zresztą i inne (ewentualne) inwestycje skarżącej nie podlegają ocenie Sądu, orzekającego w sprawie niniejszej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło