IV SA/Wa 1420/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-10

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Kaja Angerman, Anna Sidorowska-Ciesielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mur oporowy, będący częścią dawnego nabrzeża przeładunkowego, może być uznany za budowlę regulacyjną w rozumieniu przepisów Prawa wodnego z 2001 r. w celu ustalenia linii brzegu rzeki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mur oporowy, będący częścią dawnego nabrzeża przeładunkowego i wykonany wyłącznie w celach gospodarczych, nie jest budowlą regulacyjną. W związku z tym ustalenie linii brzegu na podstawie art. 15 ust. 7 Prawa wodnego z 2001 r. jest niemożliwe, a postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Właściwym trybem byłoby postępowanie o rozgraniczenie gruntów.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie linii brzegu rzeki wzdłuż muru oporowego stanowiącego część dawnego nabrzeża przeładunkowego. Marszałek Województwa umorzył postępowanie, uznając mur za urządzenie wodne, a nie budowlę regulacyjną. Minister utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, twierdząc, że mur pełni funkcje regulacyjne, chroniąc miasto przed powodziami, a organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant ref. Agnieszka Szymańczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Minister Żeglugi Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. (dalej "Skarżącej" albo "Spółki"), reprezentowanej przez D. B., od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałka") z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek Skarżącej w sprawie ustalenia linii brzegu rzeki [...] na odcinku muru oporowego przylegającego do nieruchomości przy ulicy [...] i [...] w [...] oznaczonej numerem [...], obręb [...][...] – utrzymał decyzję Marszałka w mocy. II. Przebieg postępowania administracyjnego, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Spółka wystąpiła do Marszałka z wnioskiem o ustalenie linii brzegu rzeki [...] na odcinku muru oporowego, przylegającego do nieruchomości przy ulicy [...] i [...], działka nr ew. [...], obręb [...][...]. Pismem z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] Marszałek zawiadomił pomioty zainteresowane o wszczęciu postępowania administracyjnego we w/w przedmiocie. 2. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Marszałek umorzył postępowanie w sprawie, wszczęte na wniosek Skarżącej, uznając iż mur oporowy posadowiony w granicach działek nr ew. [...] oraz [...], obręb [...] nie jest budowlą regulacyjną, co: (-) uniemożliwia ustalanie linii brzegu na podstawie art. 15 ust. 7 ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 z późn. zm.) dalej "Prawo wodne z 2001 r.", (-) umożliwia w to miejsce zastosowanie art. 15a ww. ustawy w zakresie przeprowadzenia postępowania o rozgraniczenie gruntów, które były pokryte wodami rz. [...] przed wykonaniem urządzenia wodnego, od pozostałych gruntów. 3. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Marszałka, co od zasady kwestionując prawidłowość ustalenia organu, iż przedmiotowy mur oporowy nie stanowi budowli regulacyjnej. III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie Minister rozpatrzył odwołanie Skarżącej od decyzji Marszałka, utrzymując tę decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje: (i) Wbrew zarzutom odwołania organowi I instancji nie sposób poczynić zarzutu wadliwej wykładni art. 15 pkt 7 Prawa wodnego z 2001 r., skutkującej niezasadną odmową zakwalifikowania przedmiotowego muru oporowego jako budowli regulacyjnej (i w to miejsce uznania muru oporowego za urządzenie wodne). Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy przez urządzenie wodne należy rozumieć urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: mury oporowe, bulwary, nadbrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska. W świetle w/w przepisu mur oporowy stanowi zatem urządzenie wodne. (ii) Nie znajduje uzasadnienia zarzut Skarżącej, że ocena Marszałka co do posiadania przez przedmiotowy mur charakteru urządzenia wodnego, nie zaś charakteru budowli regulacyjnej, została błędnie oparta wyłącznie o materiały historyczne. Organ I instancji przeprowadził bowiem niezbędne postępowanie wyjaśniające nie tylko w oparciu o w/w materiały historyczne ale również w oparciu o ustalenia odnoszące się do stanu aktualnego, w tym m.in. o wyjaśnienia w tej kwestii, udzielone przez jednostki wyspecjalizowane. Na szczególną uwagę zasługuje w tym kontekście stanowisko Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej "RZGW"), zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], w którym podkreślono że mur oporowy posadowiony na granicy działek o numerach [...] i [...] arkusz [...], obręb [...] nie został wykonany w celu regulacji rzeki, a wyłącznie dla celów gospodarczych, gdyż jest murem oporowym byłego nabrzeża przeładunkowego. Istotnym aspektem jaki należy wskazać w ww. piśmie RZGW jest fakt, że administrator rzeki [...] nigdy nie wystąpił do właściwego organu o zmianę funkcji budowli z dotychczasowej na regulacyjną. Konkludując ww. stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, zdaniem tut. organu właściwym jest wystąpienie o rozgraniczenie gruntów pokrytych wodami rzeki [...] przed wykonaniem urządzenia wodnego, tj. muru oporowego od gruntów pozostałych, a nie podtrzymywanie wniosku o ustalenie linii brzegu w przedmiotowej lokalizacji. Stanowisko to zostało podtrzymane przez RZGW w piśmie z dnia [...] października 2017 r. oraz jest tożsame ze stanowiskiem Pełnomocnika Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - Pani G. H., wyrażonym w piśmie z dnia [...] października 2017 r., znak: [...]. Kolejnym potwierdzeniem prawidłowości ustalenia stanu faktycznego i prawnego w zakresie funkcji przedmiotowego muru oporowego stanowi odpowiedź RZGW z dnia [...] stycznia 2011 r., z dnia: [...] na pytania Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny zawarte w piśmie z dnia [...].10.2011 r., sygn. akt [...]. W udzielonej odpowiedzi podkreśla się, że mur oporowy jest elementem byłego nabrzeża portowego na rzece [...] w [...], stanowi on oparcie (zabezpieczenie) od strony wód rzeki [...] terenu i obiektów budowlanych powstałych na historycznych terenach portowych nabrzeża oraz zaznacza się, że mur oporowy jest związany konstrukcyjnie z nabrzeżem. W wyżej przywołanym piśmie podkreśla się, że cel wykonania nabrzeża nie był związany z regulacją rzeki. (iii) Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołania, iż przy ustalaniu, czy przedmiotowy mur stanowi budowlę regulacyjną, czy też nie, Marszałek nie dokonał – wbrew sugestii Skarżącej - oceny potencjalnych skutków, jakie dla przemieszczania się wód rzeki [...] wywołałoby rozebranie muru. Stwierdzić bowiem należy, iż dokonywanie tego rodzaju ustaleń wykraczałoby poza przedmiot postępowania, określony żądaniem wniosku Skarżącej. (iv) W świetle wszystkich powyższych okoliczności należy podzielić ocenę Marszałka, iż prowadzenie w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia linii brzegu (art. 15 Prawa wodne z 2001 r.) było prawnie niemożliwe, albowiem mur oporowy, wzdłuż którego w/w linia miała być ustalana jest urządzeniem wodnym, pełniącym inne funkcje od regulacyjnych i w żaden sposób nie można go uznać za budowlę regulacyjną (art. 15 ust. 7 Prawo wodne z 2001 r.) rzeki [...]. Jedynie dopuszczalnym byłoby w tej sytuacji wszczęcie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami rz. [...], przed wykonaniem urządzenia wodnego, od pozostałych gruntów. IV. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra, zarzucając organowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji naruszenie prawa materialnego - art. 15 pkt 7 ustawy prawo wodne z 2001 r. - przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu w/w zarzutów podniesiono w szczególności, co następuje: (i) Zaskarżona decyzja oparta jest na założeniu, że mur oporowy na rzece [...] - na odcinku przyległym do nieruchomości stanowiącej prawo własności skarżącej spółki - nie jest budowlą regulacyjną, albowiem jest murem oporowym byłego nabrzeża przeładunkowego portu i nie pełno funkcji regulacyjnej. Decyzja oparta została o materiały historyczne, nie odnoszące się do funkcji muru w sensie technicznym a potocznym, nadto w oparciu o oświadczenia urzędów, które negują swe prawa (i obowiązki) do tego muru. Zaskarżona decyzja została zatem wydana w oparciu o materiał dowodowy, który nie może stanowić podstawy jej wydania, gdyż nie stanowi technicznej analizy funkcji muru. Okoliczność, że urzędy nie wpisały muru do swych zasobów także nie może przesadzać o funkcji muru, a jedynie o tym, że owo urządzenie, choć powinno, nie znajduje się we właściwych rejestrach. (ii) Zaskarżona decyzja pomija istotne dla sprawy historyczne fakty zalewania miasta [...] przez rzekę [...] - od strony nabrzeża, na której później ten mur wybudowano. Otóż powódź, która nawiedziła [...] w roku 1888, będąc prawdopodobnie [...], nastąpiła w wyniku gwałtownych roztopów, wywołujących kulminacyjną falę na [...]. Stan wody wyniósł wtedy 650 cm, na wodowskazie na [...]. Zalaniu uległy tereny poniżej 58,0 m n.p.m. Podczas tej powodzi woda zalała: [...],[...].[...],[...], a także podeszła pod kościół [...], ulicę [...],[...] i [...], zatem tereny położne bezpośrednio po stronie wybudowanego następnie muru oporowego będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Z danych historycznych wynika, że na skutek tej powodzi przystąpiono do opracowania kompleksowego planu zabezpieczającego [...] przed powodziami i uczynienie z [...] efektywnego szlaku żeglugowego, a w konsekwencji wybudowano przedmiotowy mur. To, że przy okazji budowy muru stanowił on także nabrzeże portowe nie przesądzało o jego podstawowej funkcji - budowli regulacyjnej, mającej na celu ochrony miasta przed wdarciem się wody na jego tereny, jak zdarzało się to w uprzednich latach. (iii) Zaskarżona decyzja pomija w całości i to, że w roku 1968 nastąpiła zmiana koryta rzeki [...] i odtąd najdalej mur nie pełni funkcji portu, a rzeka tworzy przy nim zakole. Organy I i II instancji nie dokonały analizy nurtu rzeki, a ma to znaczenie dla ustalenia którą cześć nabrzeża nurt ten podmywa. To, że po drugiej stronie tego odcinka [...] - gdzie stoi Katedra i zabudowa wokół katedralna - nie wybudowano muru wynika z tego, że po tamtej stronie rzeki nie dochodziło do wylewania rzeki i powodzi. Dlatego twierdzenie RZGW, że mur wybudowano wyłącznie jako nabrzeże przeładunkowe portu jest całkowicie gołosłowne i nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Mur ów pełnił w przeszłości także funkcje portową, jednak co najmniej od roku 1968 pełni wyłącznie funkcję regulacyjną i nie jest wykorzystywany w żaden sposób przez właściciela nieruchomości do niej przyległej. Ponadto konstrukcja muru jest taka, że częściowo pobudowany jest na dnie rzeki, a częściowo na granicy działki skarżącego i właściciela gruntu zalanego wodami rzeki. Prawo własności właściciela gruntu przyległego do rzeki nie rozciąga się grunt na dnie rzeki. Tym samym należy uznać, że organy obu instancji nie przeprowadziły właściwego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie funkcji muru oporowego, w szczególności nie przeprowadziły badań technicznych, geologicznych, wodnych, a oparcie się na źródłach niemal beletrystycznych, nie może stanowić uzasadnionej podstawy wydanej decyzji. V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.2107 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2018 poz.1302 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej Ministra prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem żądania Skarżącej, ujętym we wniosku wszczynającym kontrolowane obecnie postępowanie administracyjne, było ustalenie w drodze decyzji administracyjnej, w trybie i na zasadach określonych w art.15 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, linii brzegu cieku naturalnego w postaci rzeki [...] na odcinku muru oporowego, przylegającego do gruntu, którego użytkownikiem wieczystym jest Skarżąca. Orzekające w sprawie organy obu instancji uznały, iż prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie objętym wnioskiem jest bezprzedmiotowe albowiem zewnętrzna granica muru oporowego (do której przylega nieruchomość Skarżącej), wzdłuż której według Skarżącej miałaby przebiegać linia brzegu rzeki, nie stanowi takiego brzegu a to z racji tego, iż mur ten nie jest – wbrew stanowisku Skarżącej – budowlą regulacyjną. W konsekwencji powyższego organy stwierdziły konieczność umorzenia wszczętego postępowania na podstawie art.105 § 1 k.p.a. Stanowisko organów należy uznać za trafne. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. 2. W pierwszej kolejności stwierdzić należy prawidłowość stanowiska organów obu instancji co do obowiązku stosowania w niniejszej sprawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. pomimo tego, iż wydane sprawie decyzje zapadły już w okresie obowiązania ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 2268), która to ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., tj. po wszczęciu kontrolowanego postępowania na wniosek Skarżącej z [...] listopada 2016 r. Umocowanie do w/w dalszego stosowania na gruncie niniejszej sprawy przepisów ustawy poprzednio obowiązującej wynika bowiem z regulacji intertemporalnej, zawartej w art.545 ust.2 ustawy nowej, gdzie przewidziano, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących ustalenia linii brzegu stosuje się przepisy dotychczasowe. 3. Stan prawny, właściwy do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, przedstawia się następująco: (i) Przepis art. 15 ust.1 – 12 Prawa wodnego z 2001 r. reguluje tryb i zasady ustalania linii brzegowej wód powierzchniowych, w tym wód powierzchniowych płynących, tj. cieków naturalnych, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (por. Bartosz Rakoczy "Prawo wodne. Komentarz", publ. LEX): "Pojęcie linii brzegowej nie jest zdefiniowane. Trafnie zauważa SN w postanowieniu z dnia 12 maja 2011 r., III CSK 238/10 (LEX nr 964473), że: "5. Pojęcie linii brzegu nie jest obecnie prawnie zdefiniowane. Z art. 9 ust. 4a, art. 14 ust. 1a oraz 15 ust. 1 p.w. [prawa wodnego – przyp. B.R.] można wnioskować, że jest to linia zetknięcia się gruntów pokrytych płynącymi wodami powierzchniowymi z gruntem przyległym.". Celem wytyczenia linii brzegu jest ustalenie prawnego rozmiaru koryta cieku odstępującego na niektórych jego odcinkach od cieku w jego szerokości naturalnej. Chodzi bowiem o prawne ustalenie linii brzegu kształtowanej siłami natury. Ustawodawca nadaje bowiem naturalnie ukształtowanej linii brzegowej znaczenie prawne, mając jednocześnie na względzie różnorodność jej występowania i trudności w ustaleniu. Ustalenie linii brzegu, aczkolwiek oparte jest na projekcie rozgraniczenia, nie stanowi jednak typowego rozgraniczenia gruntów opartego na przepisach Prawa geodezyjnego i Kodeksu cywilnego (por. J. Szachułowicz "Prawo wodne. Komentarz" LexisNexis 2007. B. Rakoczy, Prawo wodne, publ. LEX 2013).". Linia brzegowa ustalana jest w postępowaniu administracyjnym, toczącym się wyłącznie na wniosek podmiotu, który ma interes faktyczny lub prawny. Decyzja, o której mowa w komentowanym przepisie, jest decyzją ustalającą. (ii) Art.15 przewiduje zatem w szczególności, że: Linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat (ust.1). Linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny właściwy marszałek województwa - dla wód granicznych oraz śródlądowych dróg wodnych (ust.2 pkt 2). Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, który, z zastrzeżeniem ust. 4, zawiera (...) mapę inwentaryzacji powykonawczej budowli regulacyjnych lub zaktualizowaną kopię mapy zasadniczej, w skali, w jakiej jest sporządzony projekt regulacji wód [...], lub w skali 1:500, 1:1000, 1:2000 albo 1:5000, z wykazaniem: (...) – ust.3 pkt 2. Jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią (ust.5). Jeżeli krawędź brzegu nie jest wyraźna, linia brzegu biegnie granicą stałego porostu traw, a jeżeli granica stałego porostu traw leży powyżej stanu wody, o którym mowa w ust. 1 - linią przecięcia się zwierciadła wody przy tym stanie z gruntem przyległym (ust.6). Jeżeli brzegi wód są uregulowane, linia brzegu biegnie linią łączącą zewnętrzne krawędzie budowli regulacyjnych, a przy plantacjach wikliny na gruntach uzyskanych w wyniku regulacji - granicą plantacji od strony lądu (ust.7). (iv) Z przywołanego już art.15 ust.1 ustawy wynika, iż co do zasady wyznaczanie linii brzegowej następuje w oparciu o trzy alternatywnie występujące kryteria, tj.: 1) krawędź brzegu, 2) linię stałego porostu traw, 3) linię wyznaczoną przez średni stan wody z ostatnich 10 lat. Bezspornie zatem rozwiązanie przewidziane w art.15 ust.7 Prawa wodnego z 2001 r., ustalającym zasady wyznaczenia linii brzegowej w sytuacji, w której brzeg wody jest uregulowany, ma charakter wyjątku od zasad ogólnych. (v) Z brzemienia art.15 ust.7 ustawy wynika, iż odnosi się on do takiej sytuacji, w której brzeg wody został uregulowany przy pomocy "budowli regulacyjnej". Stwierdzić w tym kontekście należy, iż Prawo wodne z 2001 r. nie zawiera legalnej definicji budowli regulacyjnej (a ujmując rzecz szerzej definicja tego rodzaju nie została w ogóle zawarta w systemie prawa powszechnie obowiązującego). Z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz.U. nr 87, poz.579) wynika jedynie, iż termin "budowle regulacyjne na rzekach i potokach" wchodzą w skład ogólnego pojęcia "budowle hydrotechniczne". Odnotować natomiast należy, iż art.67 Prawa wodnego z 2001 r. definiuje pojęcie "regulacji wód", wskazując że regulacja koryt cieków naturalnych, zwana dalej "regulacją wód", służy poprawie warunków korzystania z wód i ochronie przeciwpowodziowej (ust.1). Regulacja wód polega na podejmowaniu przedsięwzięć dotyczących kształtowania przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego koryta cieku naturalnego. Regulację wód stanowią w szczególności działania niebędące działaniami związanymi z utrzymywaniem wód, o których mowa w art. 22 ust. 1b (ust.2). Regulacja wód powinna zapewnić dynamiczną równowagę koryta cieku naturalnego (ust.3). W art.26 pkt 3 ustawy wskazano z kolei, iż do obowiązków właściciela śródlądowych wód powierzchniowych należy regulowanie stanu wód lub przepływów w ciekach naturalnych oraz kanałach stosownie do możliwości wynikających ze znajdujących się na nich urządzeń wodnych oraz warunków hydrologicznych. Odstępując w tym miejscu od dokonywania szczegółowych rozważań na temat relacji pojęcia "uregulowanie brzegu wody", do którego odwołuje się art.15 ust.7 ustawy, do pojęcia "regulacja koryta cieku naturalnego", do którego z kolei odwołuje się art.67 ustawy, stwierdzić należy, iż zastosowanie art.15 ust.7 ustawy dopuszczalne jest tylko w razie stwierdzenia, iż uregulowanie brzegu wody nastąpiło za pomocą stosownej budowli regulacyjnej, której zewnętrzna krawędź może służyć jako podstawa do wyznaczenia linii brzegowej. 4. Istota sprawy sprowadza się zatem do przesądzenia, czy występujący w sprawie mur oporowy można uznać za budowlę regulacyjną na rzece [...], której zewnętrzna granica miałaby stanowić, na zasadzie art.15 ust.7 Prawa wodnego, linię brzegu tej rzeki. Trafnie przyjęły orzekające w sprawie organy, iż pomocne w tym zakresie będzie odwołanie się do definicji urządzenia wodnego, zamieszczonej w art.9 ust.1 pkt 19 lit. a – i ustawy z 2001 r. Z przepisu tego wynika, iż przez urządzenia wodne należy rozumieć urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności urządzenia wymienione w lit.a – i (przykładowy katalog urządzeń wodnych). W kontekście rozpatrywanej sprawy podkreślenia wymaga, iż w lit.a i h w/w art.19 ust.1 pkt 19 ustawy jednoznacznie rozgraniczono pojęcia "budowle regulacyjne" i "mury oporowe". Z powyższego w oczywisty sposób wynika, iż co do zasady "mur oporowy" jest urządzeniem wodnym, nie wchodzącym w zakres pojęcia "budowla regulacyjna". Odnotować należy, iż rozstrzygając sprawę organy nie ograniczyły się do prostego powołania w/w uwarunkowań prawnych, ale przeprowadziły postępowanie wyjaśniające na okoliczność, czy przedmiotowy element zagospodarowania brzegu rzeki [...], kwalifikowany jako mur oporowy, nie pełni w istocie funkcji budowli regulacyjnej. W/w postępowanie doprowadziło do konkluzji, że przedmiotowy mur nie został wykonany w celu regulacji rzeki, a wyłącznie dla celów gospodarczych, gdyż jest murem oporowym byłego nabrzeża przeładunkowego. Oparcie tychże wniosków na informacjach przekazanych przez jednostki wyspecjalizowane (tj. w szczególności o stanowisko RZGW z dnia [...] kwietnia oraz z dnia [...] października 2017 r.) uznać należy za w pełni dopuszczalne i przekonujące. Stanowisko Skarżącej, konsekwentnie negujące prawidłowość ustaleń faktycznych organów i formułujące kontrtezę, iż przedmiotowy mur oporowy pełni funkcje regulacyjne, należy uznać za nieudokumentowaną polemikę ze w/w ustaleniami, a to z racji nieprzedłożenia przez Skarżącą dowodów, uprawdopodabniających prawidłowość jej stanowiska (w tym np. w postaci opinii biegłego). W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło