IV SA/Wa 1421/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2008 r. nr (...) w przedmiocie kary za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia - skargę oddala - Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].06.2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania pełnomocnika spółki "J. Sp. z o. o., A. S. [...]" Spółka Jawna od decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia [...].11.2007 r. o nr [...]., orzekającej o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej tej Spółce w wysokości 176 891,87 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dziewięciu drzew i krzewów z terenu działek o nr [...] i [...], obr. [...] przy ul. [...] w J. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Stan niniejszej sprawy przestawia się następująco. Decyzją z dnia [...].11.2007 r. Burmistrz Miasta J. orzekł o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej skarżącej spółce "J. Sp. z o. o., A. S. [...]" Spółka Jawna za usuniecie bez wymaganego zezwolenia drzew i krzewów z terenu działek objętych przedmiotową inwestycją. W uzasadnieniu organ wskazał, iż doszło do naruszenia przepisów art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody ( Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.) poprzez usunięcie z terenu nieruchomości 9 drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia. W toku postępowania organ ustalił, iż drzewa, które zostały usunięte nie podlegały wyłączeniom z art. 83 ust 6 pkt 4 tej ustawy. Wyłączenia te dotyczyły drzew, których wiek nie przekracza 5 lat. Odwołanie od tej decyzji złożył pełnomocnik skarżącej spółki zarzucając naruszenie art. 156 § 1pkt 4 Kpa w związku z artykułami 7, 12, 77 § 1 Kpa poprzez niewyjaśnianie w sposób wnikliwy stanu sprawy i zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący pełnego materiału dowodowego. Konsekwencją tego naruszenia było skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. W odwołaniu pełnomocnik wskazał, iż skarżąca spółka uzyskała już uprzednio decyzją Burmistrza Miasta J. z dnia [...].03.2007r. zezwolenie na wycinkę drzew z terenu działek nr [...] i [...], obr. [...] w J.. Decyzja zezwalająca dotyczyła jedynie 4 drzew tj. klonu jesionolistnego nr 112, dębu szypułkowego nr 32 , 2 sosen pospolitych o nr 152, 154. Pełnomocnik wskazał, iż Spółka zleciła Generalnemu Wykonawcy inwestycji tj. A. S. prowadzenie dalszych prac budowlanych z zachowaniem drzew nie objętych zezwoleniem. Powołał się na protokół oględzin z dnia 12 września 2007r. z którego wynika, iż samodzielnej wycinki drzew dokonał Sygn. akt IV SA/Wa 1421/08 Wykonawca. Wskazał, iż spółka nie została poinformowana przez A. S. o dokonanym usunięciu drzew. Pełnomocnik zaznaczył, iż w niniejszej sprawie spółka nie posiadała legitymacji biernej wobec czego zaskarżona decyzja winna być skierowana do A. S., który dokonał usunięcia drzew niezgodnie z decyzją i ponosi odpowiedzialność za podjęte czynności. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż zaskarżona decyzja dotyczy usunięcia bez wymaganego zezwolenia następujących drzew i krzewów : 2 dębów szypułkowych, 2 klonów zwyczajnych, sosny pospolitej , 3 robinii akacjowych, brzozy brodawkowej oraz 2 forsycji pośrednich. Wymienione drzewa i krzewy nie były objęte decyzją z dnia [...].03.2007r. zezwalającą na usuniecie drzew i krzewów z terenu inwestycji. Wobec czego zasadnie wymierzona została na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody kara pieniężna. Kolegium odniosło się do zarzutu dotyczącego skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną i wskazało, iż odpowiedzialność z art. 88 cyt. ustawy może ponosić jedynie podmiot uprawniony do uzyskania stosownego zezwolenia na usunięcie. Aby ponieść odpowiedzialność w myśl tego przepisu wystarczy wykazać związek przyczynowy między działaniem podmiotu a zniszczeniem drzew. Stwierdziło, iż Wykonawca A. S. nie jest posiadaczem nieruchomości mającym nad działką faktyczne władztwo, wobec czego nie jest on adresatem decyzji wymierzającej karę administracyjną. Posiadaczem tym jest inwestor, a więc owa spółka jawna, której wspólnikiem jest A. S. Skargę na tę decyzję wniósł pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucając jej: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 83, 84, 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez nieuwzględnienie, że A. S. był posiadaczem zależnym nieruchomości w rozumieniu art. 336 Kodeksu Cywilnego; 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 156 § 1 pkt 2 oraz 4 Kpa w zw. z art. 7, 77, 80 Kpa . W skardze pełnomocnik wykazał, iż w świetle art. 336 K.c. A. S. jest posiadaczem zależnym. Spółka zawarła z nim umowę o roboty budowlane. Umowa ta jest prawem, z którym łączy się władztwo nad cudzą rzeczą. Wykonawca na podstawie tej umowy uzyskał prawo do przebywania na nieruchomości i ponosi odpowiedzialność za czynności na niej podejmowane. Organ nie uwzględnił w swej Sygn. akt IV SA/Wa 1421/08 decyzji protokołu z oględzin, w którym A. S. wprost mówi, iż usunął drzewa i krzewy nieujęte w decyzji, stanowiącej zezwolenie. Pełnomocnik wskazał również, iż w § 11 pkt 1 umowy z A. S. zapisano, że jako kierownik budowy działa w imieniu i na rachunek Wykonawcy czyli własnym. Powołał się również na przepis art. 22 ust. 1 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane, który mówi o obowiązkach kierownika budowy, jak również stanowi o jego odpowiedzialności do momentu przejęcia budowy. Podniósł, iż w świetle art. 651 K.c. wykonawca robót budowlanych w tym przypadku A. S. zaniechał powiadomienia inwestora o pojawiającej się przeszkodzie w prawidłowym wykonaniu robót. Zdaniem pełnomocnika to on powinien być odpowiedzialny za dokonanie samowolnej wycinki drzew. Argumentację swą poparł stanowiskiem zawartym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29.04.1981 r, sygn. akt IVCR 121/81, z którego wynika, iż inwestor jest zwolniony od odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez przedsiębiorstwo trudniące się zawodowo wykonywaniem powierzonych robót. Jego zdaniem A. S. jako profesjonalista dokonał nieuprawnionej wycinki bez porozumienia z inwestorem. Pełnomocnik wskazał, iż organ administracji naruszył przepis art. 80 Kpa poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który w żaden sposób nie może ponosić odpowiedzialności za to zdarzenie. Powołał się na stanowisko doktryny, iż posiadacz nieruchomości nie może ponosić odpowiedzialności w przypadku gdy usuniecie drzew nastąpiło na skutek działania, o którym posiadacz (właściciel) nieruchomości nie wiedział. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W, podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa Sygn. akt IV SA/Wa 1421/08 materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obiegu prawnego. Na wstępie należy zauważyć, iż nie jest jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjne w kwestii określenia podmiotu, wobec którego może być wydana decyzja wymierzająca administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia. Nowsze orzeczenia w tym przedmiocie odchodzą od uznania, iż kara ta winna być wymierzona sprawcy usunięcia i przyjmują, iż jedynie podmiot zobowiązany do utrzymania we właściwym stanie drzew i krzewów rosnących na danej nieruchomości może ubiegać się o wydanie mu zezwolenia na ich wycięcie. Stąd nie ma podstaw do nałożenia tej kary na inny podmiot niż ten, na którym ciąży obowiązek uzyskania zezwolenia. Nie ulega wątpliwości, iż działalność inwestycyjną na działkach o nr [...] i [...], obr. [...] przy ul. [...] w J. prowadziła "J. Sp. z o. o., A. S. – [....]" Spółka Jawna, która zawiązała się w celu nabycia przedmiotowej nieruchomości i zrealizowania na niej inwestycji w postaci osiedla mieszkaniowego pod nazwą Inwestycja J.. Ta Spółka jawna figuruje jako inwestor tego zamierzenia i wymieniona jest jako inwestor w umowie o roboty budowlane zawartej w dniu 1.06.2007 r. (k - 20 akt sąd.). Jej wspólnikami natomiast (jak wynika z KRS) są Spółka "J. " Spółka z o. o. oraz A. S.. Przy czym do reprezentacji tej Spółki jawnej uprawnieni są wskazani wspólnicy działający łącznie. Nadto z umowy sprzedaży przedmiotowych działek, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...].11.2006 r. (Rep. Nr [...]) wynika, iż nabyła je "J. Sp. z o. o., A. S. [...]" Spółka Jawna. Na mocy tego aktu notarialnego właścicielem działek o nr ew. [...] oraz [...] o łącznej pow. 4233 m2 stała się zatem owa Spółka jawna. Dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych tej sprawy wskazują na to, że "J. Sp. z o. o., A. S. [...]" Sygn. akt IV SA/Wa 1421/08 Spółka Jawna występowała z wnioskiem o zezwolenie na wycięcie drzew. Uzyskała je decyzją Burmistrza Miasta J. z dnia [...].03.2007 r. W decyzji tej nie wymieniono drzew, które stały się przedmiotem wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej, bowiem wniosek o zezwolenie ich nie obejmował. Spółka stwierdziła wówczas, iż czasowo nie posiada środków na uiszczenie opłaty wskazanej w decyzji i wniosła o rozłożenie jej na raty, do czego Burmistrz przychylił się. Okoliczność, iż to Spółka jawna jest właścicielem przedmiotowego terenu i występowała o zezwolenie na wycięcie innych drzew na tej nieruchomości świadczy o tym, iż obaj jej wspólnicy po zatwierdzeniu projektu budowlanego i przystąpieniu do realizacji tej inwestycji w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę oraz posiadając Projekt Gospodarki Zielenią sporządzony przez rzeczoznawcę mieli świadomość, które drzewa i krzewy mogą kolidować z realizacją tego zamierzenia budowlanego. Być może uznając, iż naliczone opłaty za usunięcie drzew odnośnie których już złożyli wniosek o zezwolenie na usunięcie są wysokie, bezpodstawnie zaniechali obejmowania nowym wnioskiem innych drzew i krzewów, które pozostawały w kolizji z realizowaną zabudową. Faktem pozostaje, iż podczas prac ziemnych usunięte drzewa i krzewy obsuwały się do wykopów i stanowiły zagrożenie dla pracowników budowy, jak stwierdził do protokołu kierownik budowy – A. S. (protokół z 12.09.2007 r. k - 4 akt admin.). Jednocześnie po wszczęciu postępowania w sprawie nielegalnej wycinki P. P. uprawniony do reprezentowania jednego ze wspólników owej Spółki jawnej - "J. " Spółki z o. o. w piśmie z dnia 21.09.2007 r. nie podniósł braku uzgodnieniem owego usunięcia drzew i krzewów bez zezwolenia z drugim wspólnikiem Spółki "J. Sp. z o. o., A. S. [...]" Spółki Jawnej. Wniósł jedynie o przeprowadzenie ponownej wizji w terenie. Zauważył pewne rozbieżności polegająca na tym, iż część drzew uznanych za usunięte pozostała, lecz znajduje się w innym miejscu niż oznaczone w inwentaryzacji zieleni (k - 5 akt admin.) Odnośnie dwóch dębów sugerował, iż przesadzone zostały w inne miejsce, czego poczynione ustalenia nie potwierdziły. P. P. reprezentujący Spółkę "J. " Spółka z o. o. jako wspólnika owej Spółki jawnej nie zakwestionował zatem wówczas wycięcia drzew i krzewów bez zezwolenia przez generalnego wykonawcę, jako dokonanego bez porozumienia z drugim wspólnikiem Spółki Jawnej. Podczas wizji dokonanej 12.10.2007 r. P. P. zadeklarował wykonanie dodatkowych nasadzeń drzew Sygn. akt IV SA/Wa 1421/08 i krzewów i sugerował błędy w inwentaryzacji zieleni. Nie zarzucał natomiast, iż to A. S. będący generalnym wykonawcą i kierownikiem budowy, ale i zarazem wspólnikiem owej Spółki jawnej bez zgody jej drugiego wspólnika -"J. " Spółka z o. o. takiego samowolnego wycięcia dokonał. Zarzut skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu podniesiony został w odwołaniu. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, iż kara winna być wymierzona A. S., jako sprawcy wycięcia. Obaj wspólnicy Spółki Jawnej - "J. " Spółka z o. o. oraz A. S., jak wynika z treści tych protokołów - musieli liczyć się z koniecznością dodatkowej wycinki. Nadto to skarżąca Spółka jawna jest właścicielem terenu inwestycji, inwestorem, posiadała Projekt Gospodarki Zielenią sporządzony przez rzeczoznawcę, którego sprawdzenia dokonał organ oraz występowała już uprzednio o zezwolenie na usunięcie innych drzew z tego terenu jako posiadacz ale i właściciel tej nieruchomości. W myśl art. 84 ust. w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.) posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, po uzyskaniu stosownego zezwolenia, o które posiadacz nieruchomości musi uprzednio wystąpić, a w sytuacji gdy nie jest jej właścicielem nieruchomości, do wniosku dołącza zgodę właściciela. Fakt, iż jeden z jej wspólników A. S. był kierownikiem tej budowy oraz generalnym wykonawcą może być jedynie podstawą do ewentualnego skorzystania z roszczenia regresowego przy dokonywaniu rozliczeń tej inwestycji przez Spółkę jawną. Trafnie zatem w myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody administracyjna kara pieniężna z lego tytułu wymierzona została "J. Sp. z o. o., A. S. [...]" Spółce Jawnej, tylko bowiem ta Spółka mogła wystąpić o zezwolenie na wycięcie drzew z przedmiotowego obszaru, a brak jest podstaw do uznania, iż usunięcia drzew i krzewów z terenu przedmiotowej inwestycji dokonano bez zgody tej Spółki jawnej, a więc obu jej wspólników. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.