IV SA/Wa 1422/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie WSA Jarosław Stopczyński,, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla dostawcy hurtowego skargę oddala Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w O. na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 93, poz. 897), odmówił przyznania S. K. indywidualnej ilości referencyjnej z rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla dostawcy hurtowego. W uzasadnieniu wskazano, że S. K. wykazał zwiększenie sprzedaży mleka co najmniej 20 000 kg, co jest niezbędnym warunkiem przydziału indywidualnej ilości referencyjnej. Jednakże została wyczerpana na rok kwotowy 2004/2005 ilość referencyjna dla dostawców hurtowych określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 lutego 2004r. Wskutek odwołania wniesionego przez S. K. Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 2005r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 20 kwietnia 2004r. (Dz. U. Nr 53, poz. 469) do postępowań w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Kompetencję do ustalenia szczegółowych warunków i trybu rozdysponowania krajowej rezerwy posiada Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który w dniu 7 stycznia 2005r. wydał rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych warunków i trybu rozdysponowania krajowej rezerwy (Dz. U. Nr 13, poz. 104). Zgodnie z § 3 ust. 3 tegoż rozporządzenia o kolejności rozpatrywania wniosków decyduje data ich wpływu do dyrektora właściwego miejscowo oddziału terenowego Agencji. Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie indywidualnej ilości referencyjnej w dniu 24 lutego 2005r. Spełnił warunki do uzyskania tej kwoty, jednakże do dnia 18 lutego 2005r. została wyczerpana na rok kwotowy 2004/2005 ilość referencyjna dla dostawców hurtowych z krajowej ilości referencyjnej określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 lutego 2004r. W skardze do sądu administracyjnego S. K. podniósł, iż decyzja jest bezzasadna, bowiem wniosek złożył w ustawowym terminie oraz spełnił wymagane warunki. Ponadto już 19 stycznia 2004r. złożył wniosek o przyznanie kwoty, jednakże postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. odmówiono rozpoznania tego wniosku. Zatem – w ocenie skarżącego – formalnie złożył wniosek rok wcześniej. Skarżący podnosi, iż Minister Rolnictwa deklarował, iż każda osoba spełniająca warunki do uzyskania dodatkowych kwot, otrzyma je. W związku z tym skarżący poczynił inwestycje w swoim gospodarstwie. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, iż krajowa rezerwa krajowej ilości referencyjnej ustanowiona na mocy art. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3950/92 umożliwia producentom w oparciu o kryteria obiektywne uzyskanie dodatkowych ilości lub rozpoczęcie działalności nowym producentom. Krajowa rezerwa krajowej ilości referencyjnej jest wielkością zamkniętą, ustaloną rokrocznie przez władzę Państwa Członkowskiego. Przekroczenie jej skutkuje opłatą sankcyjną nakładaną na kraj Członkowski. Art. 17 ustawy z 20 kwietnia 2004r. powierzył Ministrowi właściwemu do spraw rynków rolnych określenie w drodze rozporządzenia wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu rozdysponowania krajowej rezerwy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 4 lutego 2004r. określił krajową kwotę mleczną, krajową rezerwę krajowej kwoty mlecznej oraz krajowy współczynnik przydziału indywidualnej kwoty mlecznej (Dz. U. Nr 18, poz. 175). Organ podniósł, iż S. K. decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w O. uzyskał prawo do indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy. Decyzją z [...] czerwca 2004r. odmówiono S. K. przyznania wnioskowanej kwoty z uwagi na niespełnienie warunków jej uzyskania. Decyzja ta jest ostateczna. Skarżący ponownie w 2005r. wystąpił o przyznanie mu indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy w wysokości 15000 kg mleka. Kwota ta jednakże na rok 2004/2005 została wyczerpana. W ocenie organu jeżeli zapotrzebowanie na ilości referencyjne z krajowej rezerwy przewyższy całkowitą ilość ustaloną na dany rok kwotowy, wnioskowane ilości uzyskują ci producenci, którzy wcześniej złożą stosowny wniosek. Wyczerpanie limitu pozbawia organ uprawnienia do dalszego przyznania kwot. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może zostać uwzględniona. Sąd administracyjny stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Sąd taki zatem jest uprawniony jedynie do zbadania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną orzekania przez organ stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 93, poz. 897) w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 4 marca 2005r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 53, poz.469). Stosownie bowiem – jak trafnie wywiódł organ – do art. 4 ust. 1 powołanego ostatnio aktu prawnego do postępowań w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed dniem 1 kwietnia 2005r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak ustalił organ, wniosek o przyznanie indywidualnej ilości referencyjnej został złożony przez skarżącego 24 lutego 2005r., a zatem wszczęcie postępowania miało miejsce przed dniem 1 kwietnia 2005r., co uzasadnienia stosowanie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r., w brzmieniu sprzed zmiany. Na mocy powołanej ustawy utworzono krajową rezerwę krajowej ilości referencyjnej, zwaną "krajową rezerwą" z przeznaczeniem jej m.in. na zwiększanie indywidualnych ilości referencyjnych posiadanych przez producentów rozwijających produkcję mleka (art. 14). Jednocześnie ustawa przewidywała dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi delegację do corocznego określenia w drodze rozporządzenia wysokości krajowej rezerwy z podziałem na krajową rezerwę dla dostawców hurtowych i krajową rezerwę dla dostawców hurtowych i krajową rezerwę dla dostawców bezpośrednich na dany rok kwotowy (art. 17). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie krajowej kwoty mlecznej, krajowej rezerwy krajowej kwoty mlecznej oraz krajowego współczynnika przydziału indywidualnej kwoty mlecznej (Dz. U. Nr 18, poz. 175) określił krajową rezerwę krajowej kwoty mlecznej (§ 2) oraz krajowy współczynnik przydziału indywidualnej kwoty mlecznej. Ustalona powyższym rozporządzeniem krajowa rezerwa obowiązywała w dacie orzekania przez organy. Poza powyższą delegacją, art. 18 w brzmieniu sprzed zmiany ustawą z dnia 4 marca 2005 r. przewidział wydanie przez Ministra rozporządzenia określającego szczegółowe warunki i tryb rozdysponowania krajowej rezerwy. Na jego podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 7 stycznia 2005r. rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych warunków i trybu rozdysponowania krajowej rezerwy (Dz. U. Nr 13, poz. 104), które zostało uchylone z dniem 1 kwietnia 2005r. na mocy art. 1 pkt 13 ) ustawy z 4 marca 2005r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Stosownie jednak do powołanego już art. 4 ust 1 tejże ustawy z dnia 4 marca 2005r. jeżeli postępowanie zostało wszczęte i niezakończone do dnia 1 kwietnia 2005r. stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznacza stosowanie nie tylko ustawy w poprzednim brzmieniu, lecz także aktów wykonawczych do niej. O stosowaniu zatem zarówno ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w pierwotnej wersji, jak również aktów wykonawczych do niej decydowała data wszczęcia postępowania, a zatem złożenia wniosku przez skarżącego (art. 61 § 3 kpa), co miało miejsce 24 lutego 2005r. W § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005r. określono sytuacje w jakich jest przyznawana indywidualna ilość referencyjna z krajowej rezerwy. Bezspornym w sprawie było, iż skarżący spełnił owe warunki. Natomiast w § 3 ust. 3 wskazano, iż o kolejności rozpatrywania wniosków decyduje data ich wpływu do dyrektora właściwego oddziału Agencji. Obecnie obowiązujące w tym przedmiocie przepisy odeszły od konstrukcji prawnej przewidzianej w cytowanym rozporządzeniu. Przede wszystkim jednak materia ta nie jest regulowana w akcie wykonawczym, lecz akcie o randze ustawy. Nie mniej jednak z mocy przepisu przejściowego o normie znajdującej zastosowanie decydowała data złożenia wniosku. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wnioskodawca pomimo spełnienia warunków do uzyskania indywidualnej ilości referencyjnej może takiej kwoty nie uzyskać. Niefortunne sformułowanie zawarte w § 3 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w konsekwencji zostało prawidłowo zinterpretowane przez organ. Mając bowiem na uwadze, iż legislacja na etapie początkowym po przystąpieniu Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej wymagała, dostosowania norm prawa polskiego do norm prawa wspólnotowego, co było procesem i żmudnym i skomplikowanym, należy te przepisy interpretować całościowo, w powiązaniu z innymi normami oraz zobowiązaniami międzynarodowymi. Ustalona, bowiem przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi krajowa rezerwa nie może być przekroczona. Przystępując do Unii Europejskiej, Polska przyjęła na siebie obowiązki związane z realizacją wspólnej polityki rolnej. Z istoty polityka ta ma charakter administracyjnego oddziaływania na ilość m.in. produkcji mleka. Przekroczenie tychże norm nie jest możliwe. Jeżeli zatem krajowa rezerwa, jak wywodzi organ, została wyczerpana do dnia 18 lutego 2005r. wniosek S. K. nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.