IV SA/Wa 1425/07

Dnia 26 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2007 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia "Z." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę - Prezydent W. decyzją Nr (...)z dnia 1 grudnia 2006r. wydaną na podstawie art. 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 4b, art. 46a ust. 1, ust. 7 pkt 4, art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 1a oraz art. 56 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 - 3, art. 378 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska / Dz. U. z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm . / oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko / Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm. / ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej UMTS, projekt (...) na działce nr ewid. (...), obręb (...), przy ul. (...) w Dzielnicy (...) W., którego inwestorem jest P. Spółka z o.o. Decyzja określiła jednocześnie rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Termin ważności decyzji został ustalony na dwa lata od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji Prezydent W. stwierdził, że jak wynika z raportu oddziaływania na środowisko, planowana stacja bazowa realizowana będzie na masztach znajdujących się na dachu budynku o wysokości około 14 m przy ul. (...) w W.. Ponadnormatywne pola elektromagnetyczne wystąpią: * dla minimalnych projektowanych pochyleń wiązek, dla anten sektorowych, w maksymalnym zasięgu do 34,0 m i na wysokości powyżej 15,8 m n.p.t.; * dla maksymalnych projektowanych pochyleń wiązek, dla anten sektorowych, w maksymalnym zasięgu do 33,8 m i na wysokości powyżej 14,4 m n.p.t.; * dla anten parabolicznych, na kierunkach promieniowania tych anten, w wąskich wiązkach o średnicach nieprzekraczających dwukrotnych średnic ich reflektorów, obszary te wystąpią przed antenami w maksymalnym zasięgu do 18,2 m i na wysokości powyżej 17,6 m n.p.t., * a więc wyłącznie w przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Stacja położona będzie na obszarze zabudowy miejskiej w bezpośrednim otoczeniu: * od strony północnej, po drugiej stronie ul.(...), dwukondygnacyjne i trzykondygnacyjne budynki mieszkalne, * od strony północno-wschodniej, rząd budynków mieszkalnych dwukondygnacyjnych, których wysokość nie przekracza 10 m n.p.t., * od strony wschodniej i południowo-wschodniej, po drugiej stronie ul. (...), budynki mieszkalne o wysokości nie przekraczającej 12 m n.p.t., * od strony południowo-zachodniej oraz zachodniej, dach budynku stacji. Decyzja Prezydenta W. z dnia 1 grudnia 2006r. uwzględnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów / Dz. U. Nr 192, poz. 1883/. Wyznaczone w raporcie o oddziaływaniu stacji bazowej na środowisko zasięgi pól ponadnormatywnych są wielkościami maksymalnymi występującymi tylko w sytuacji pracy stacji z mocą maksymalną. W typowych warunkach pracy moc emitowana z anten stacji bazowej jest automatycznie regulowana do minimalnego poziomu wymaganego do obsługi danego abonenta. Odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) grudnia 2006r. wniosło Stowarzyszenie Z.. W odwołaniu wskazano na naruszenie przez Prezydenta W. w decyzji z dnia (...) grudnia 2006r. art. 39 i 74Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 47 ustawy Prawo ochrony Środowiska oraz § 3 uchwały Nr (...)Rady W. z dnia (...) maja 1998r. w sprawie zasad polityki zrównoważonego rozwoju W.. Stowarzyszenie Z. wskazało, iż w otoczeniu planowanej inwestycji występują obiekty długotrwałego pobytu dzieci (szkoła przy ul. (...) w odległości ok. 60 m), a dzieci wykazują zwiększoną podatność na promieniowanie. W odwołaniu podniesiono również, że w trakcie postępowania wyjaśniającego, należało przeanalizować kwestię "wejścia" obszaru ponadnormatywnego (DPPn) na sąsiednie posesje (art. 144 ustawy Prawo ochrony Środowiska). Stowarzyszenie Z. wskazało także, że w otoczeniu inwestycji występuje zwarta zabudowa miejska. Dlatego organ nie powinien był ograniczać się przy rozpoznawaniu sprawy jedynie do przestrzeni niedostępnej dla ludzi (obszaru ponadnormatywnego DPPn) pomijając kwestię zbadania negatywnego oddziaływania na środowisko i warunki życia ludzi w obszarach długotrwałego przebywania człowieka w otoczeniu przedmiotowych anten, co jest nakazem art. 47 ustawy Prawo ochrony Środowiska. Zdaniem odwołującego, uzasadnienie, że brak jest oddziaływania biologicznego rodzącego ryzyko zdrowotne poza obszarem DPPn, w obszarach przebywania człowieka zaprzecza wynikom badań. Przedstawiony w sprawie raport nie analizuje i nie ocenia oddziaływania przedmiotowych anten w miejscach przebywania ludzi. Wskazano, że raport nie zawiera analizy wariantów lokalizacji inwestycji, co narusza art. 52 ust. 1 pkt 3, 4, 5 ustawy Prawo ochrony Środowiska. Stowarzyszenie Z. wskazało, że w sytuacji braku pełnego rozpoznania skutków zdrowotnych przedmiotowej inwestycji, rozstrzygnięcie merytoryczne powinno nastąpić w oparciu o zasadę przezorności ekologicznej. Wniosło również, aby autor raportu oraz organ dokonał ustalenia, czy w ocenie wpływu na zdrowie okolicznej ludności uwzględnił wpływ energii pola EM generowanego przez przedmiotowe anteny, niezależnie od obliczonej na modelu komputerowym gęstości promieniowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...) maja 2007r. (...) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) grudnia 2006r. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu przez Stowarzyszenie Z. stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie obowiązujących przepisów prawa podanych w jej podstawie prawnej. Opinie naukowe, na które powołało się w odwołaniu Stowarzyszenie, mogą być uwzględnione, jeżeli znajdują odzwierciedlenie w przepisach prawa, a gdy takiego odzwierciedlenia brak, jako nie stanowiące obowiązującego prawa, nie mogą być podstawą decyzji administracyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także, że w raporcie oddziaływania na środowisko wskazano na wariant "zerowy" z odpowiednim komentarzem, a jako wariant optymalny wskazano wariant realizacji przedsięwzięcia, dla którego sporządzono ten raport. Z uwagi na wniosek zawarty w raporcie, że przedmiotowa stacja nie będzie oddziaływała negatywnie na środowisko w obszarach dostępnych dla ludzi, zapisy raportu należy uznać na wystarczające i spełniające wymogi art. 52 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo ochrony Środowiska. W oparciu o treść raportu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji określono, przeanalizowano i oceniono wpływ przedsięwzięcia na środowisko w zakresie, o jakim mowa w art. 47 ustawy Prawo ochrony Środowiska i wskazano, że przedsięwzięcie to będzie oddziaływać tylko na środowisko w obszarach niedostępnych dla ludzi. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie została naruszona zasada przezorności ekologicznej oznaczająca zakaz podejmowania rozstrzygnięć lub działań mogących znacząco oddziaływać na środowisko bez wystarczającego rozeznania ich potencjalnych skutków dla środowiska i bez przedsięwzięcia kroków służących zminimalizowaniu takich szkodliwych skutków. Organ odwoławczy wskazał również, że w sprawie nie został naruszony przepis art. 144 ustawy Prawo ochrony Środowiska, gdyż pola elektromagnetyczne generowane przez przedmiotową stację bazową nie będą szkodliwe dla ludzi, gdyż będą występować w przestrzeni niedostępnej dla ludzi (nie wystąpią w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi). Organ nie znalazł również podstaw do uznania, że w sprawie został naruszony art. 74 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) maja 2007r. złożyło Stowarzyszenie Z. zarzucając naruszenie art. 6, 7, 8, 77, 80, 107 § 3 kpa oraz art. 6 Konwencji Aarhus przez nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i pobieżną jego analizę. Ponadto skarżące Stowarzyszenie powtórzyło zarzutu zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i odwołało się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Planowane przedsięwzięcie ze względu na wytwarzane pola elektromagnetyczne zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko / Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm. /, zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska / tj. Dz. U. z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm./. Stosownie do treści art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wydanie decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie jego oddziaływania. Takie postępowanie wymaga m. in. sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 46a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 46a ust. 7 pkt 4 jest prezydent W.. Art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje, jakie zagadnienia powinny być brane pod uwagę i oceniane w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. I tak zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c, a) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ prowadzący postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dokonuje uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia z właściwymi organami zgodnie z art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z kolei art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje, jakie elementy powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, należy zapewnić możliwość udziału społeczeństwa -art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 56 ust. 1, ust. 1b pkt 1, 2, 3, ust. 2 pkt 1, 2, 3, ust. 3, ust. 7, ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach winien między innymi, stwierdzić zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli dla danego terenu plan taki został uchwalony, uwzględnić uzgodnienia organów, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa m. in. : 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; 2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Decyzja musi zawierać charakterystykę całego przedsięwzięcia w postaci załącznika do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymaga uzasadnienia i powinna zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem w postępowaniu społeczeństwa. W ocenie Sądu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej UMTS, projekt (...) na działce nr ewid. (...), obręb (...), przy ul. (...) w Dzielnicy (...) W., którego inwestorem jest P. Spółka z o.o. wydana w przedmiotowej sprawie odpowiada wszystkim wyżej wskazanym przepisom prawa. Również raport o oddziaływaniu na środowisko dołączony do wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia spełnia wymogi art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. W raporcie zostały przedstawione warianty planowanego przedsięwzięcia. Opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia zawiera pkt 4 raportu. Z opisu tego wynika, że przedstawiono wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska, który w tym przypadku jest jednocześnie wariantem zaproponowanym do realizacji. W ocenie Sądu, raport o oddziaływaniu na środowisko przedstawiony w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości, nieprawidłowości, nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. Jedynym czynnikiem fizycznym pochodzącym od projektowanych urządzeń nadawczych i ich systemów antenowych, który stanowi uciążliwość z punktu ochrony środowiska jest pole elektromagnetyczne o wartościach przekraczających wartość dopuszczalną określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów / Dz. U. Nr 192, poz. 1883 /. Z przedstawionych w raporcie obliczeń i rysunków wynika, że obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od 0,1 W/m2, a więc mogące oddziaływać biologicznie na ludzi, będą występować wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności. W związku z tym nie stwarzają one potencjalnego zagrożenia dla ludzi, bowiem nie występują w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania. W tej sytuacji, podniesiony przez Stowarzyszenie Z. zarzut braku analizy wpływu stacji na zdrowie dzieci i ludzi przebywających w obiektach typu przedszkole, szkoła, należy uznać za niezasadny, skoro w obrębie tych obiektów negatywnego oddziaływania pól elektromagnetycznych nie będzie i czyni zbędnym przeprowadzanie takiej analizy. Również twierdzenia skarżącego Stowarzyszenia, iż przy wydawaniu decyzji nie uwzględniono aktualnych opinii naukowych dotyczących szkodliwości promieniowania elektromagnetycznego i skutków pozatermicznych stacji bazowych telefonii komórkowych na zdrowie ludzi bez podania konkretnych przyczyn są niezasadne. Organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu decyzji do tego materiału dowodowego, słusznie uznając, iż dopóki nie znajdzie on odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa nie może być podstawą decyzji administracyjnych. Sąd nie znalazł podstaw do uznania zarzutu naruszenia w toku postępowania art. 39 i 74 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz § 3 uchwały Nr (...)Rady W. z dnia (...) maja 1998r. w sprawie zasad polityki zrównoważonego rozwoju W., zwłaszcza, że skarżący nie wskazał konkretnych przykładów tego naruszenia. W sprawie nie został również naruszony przepis art. 144 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska skoro oddziaływanie pól elektromagnetycznych będzie miało miejsce w przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Oceniając postępowanie administracyjne przeprowadzone w przedmiotowej sprawie należy uznać, że zostały zachowane w nim standardy wynikające z art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska i społeczeństwo miało w nim zapewniony udział. W ocenie Sądu, w sprawie nie została również naruszona zasada przezorności ekologicznej, gdyż przeprowadzenie całej procedury związanej z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia miało na celu zagwarantowanie zachowania tych reguł. Wniosek skarżącego o powołanie biegłego celem wydania opinii w sprawie o tyle jest niezasadny, że wykracza poza ramy art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające ale jedynie z dokumentów, i to tylko wtedy jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Za nieuzasadnione należy uznać także zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów ratyfikowanej przez Polskę Konwencji sporządzonej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska / dz. U. Nr 78, poz. 706 i 707 /. Wskazane przez skarżące Stowarzyszenie przepisy art. 6 powołanej Konwencji dotyczą procedury upubliczniania informacji dla społeczeństwa o wszczęciu postępowania w sprawach dotyczących środowiska, jego prowadzenia i wydania decyzji, zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez zgłaszanie uwag i wniosków oraz ich rozpatrywanie przez organ prowadzący postępowanie, a także uwzględnienie w decyzji rezultatów uzyskanych wyników udziału społeczeństwa. Normy wynikające z powołanych przepisów Konwencji znajdują swoje odzwierciedlenie w przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska, i w rozpatrywanej sprawie zostały zastosowane przez organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji o wydanie decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprostanie przez organ orzekający wymogom prawa krajowego zawartego w ustawie Prawo ochrony środowiska, stanowi zarazem wypełnienie norm postulowanych w Konwencji z Aarhus. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.