IV SA/Wa 1425/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżenia do wyłożonego projektu uproszczonego planu urządzenia lasu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uznania zastrzeżenia do wyłożonego projektu uproszczonego planu zarządzenia lasu. W dniu 1 lutego 2010 r. (data stempla pocztowego) skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku, dopełniając zarazem spóźnionej czynności procesowej. Postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r. Odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczono S. T. w dniu 23 marca 2010 r. (karta nr 50 akt sprawy). W dniu 31 marca 2010 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2010 r., zwracając się zarazem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzupełniając brak wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu (PPF), S. T. sprecyzowała zakres żądania, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 11 maja 2010 r. wezwano skarżącą do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowego oświadczenia dotyczących jej stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, to jest: 1. wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, 2. kopii zeznania podatkowego za ostatni rok podatkowy, 3. oświadczenia wyjaśniającego rozbieżność pomiędzy oświadczeniem zawartym w rubryce nr 6 formularza wniosku (Stan rodzinny), z którego wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a zawartym we wniosku dnia 29 stycznia 2010 r. oświadczeniem, że zawiadomienie o rozprawie zostało "doręczone" jej synowej oraz treścią adnotacji dokonanych przez Urząd Pocztowy na dowodach doręczeń kierowanych do skarżącej pism sądowych z dnia 7 września 2009 r. i z dnia 19 listopada 2009 r., na których figuruje podpis A. T. ze wskazaniem, iż odbioru ww. przesyłek dokonała synowa adresata. W piśmie z dnia 1 czerwca 2010 r. skarżąca wyjaśniła, że w zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone w czasie, kiedy przebywała za granicą. Zawiadomienie odebrała synowa, która mieszka na tej samej posesji. Do wskazanego pisma S. T. dołączyła kserokopie dokumentów potwierdzających wysokość dochodu osiągniętego przez nią w 2009 r. oraz uzyskiwanego obecnie, a także kserokopię umowy rachunku oszczędnościowej lokaty terminowej z dnia 8 lutego 2010 r., zawartej przez nią z Bankiem M. S.A. z siedzibą w W. Z umowy tej wynika, iż w dacie zawarcia umowy S. T. otworzyła we wskazanym banku lokatę oszczędnościową na kwotę 10.000,00 zł. Pismem z dnia 21 czerwca 2010 r. ponownie wezwano skarżącą do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych. Wyjaśniono zarazem, że w szczególności należy nadesłać wyciągi z rachunków bankowych, których numery wskazano w powołanej wyżej umowie oszczędnościowej lokaty terminowej. Tym samym pismem wezwano S. T. do złożenia wyjaśnia, czy posiada zgromadzone na lokacie terminowej oszczędności, a jeżeli tak to jaka jest aktualna wysokość tych oszczędności wraz z odsetkami. Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2010 r. przedłużono do dnia 23 lipca 2010 r. termin do złożenia wskazanego wyjaśnienia oraz wyciągów z rachunków bankowych. W dniu 17 lipca 2010 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła do Sądu zaświadczenie Banku M. S.A. z siedzibą w W. o wysokości salda na rachunku bankowym. Z zaświadczenia tego wynika, że S. T. jest posiadaczką rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, o numerze wskazanym w zaświadczeniu. Na koniec dnia 15 lipca 2010 r. saldo na tym rachunku było zerowe. Do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżąca nie złożyła do akt sprawy ani wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ani dodatkowego oświadczenia wyjaśniającego, czy posiada zgromadzone na lokacie terminowej oszczędności. Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W dniu 17 grudnia 2010 r. wydano wyrok oddalający skargę S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. W niniejszej sprawie zapadło zatem orzeczenie kończące postępowanie. Powołany wyrok jest prawomocny. Wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r. S. T. zainicjowała jednak postępowanie mające na celu wzruszenie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2009 r. W postępowaniu tym strona powinna mieć możliwość korzystania zarówno ze zwolnienia od kosztów sądowych, jak i z pomocy fachowego pełnomocnika, o ile zostaną spełnione warunki przyznanie prawa pomocy (zob. np. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OZ 1350/08. Niepublikowane, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt I OZ 347/06. Niepublikowane). W przeciwnym razie mogłoby zostać ograniczone prawo strony do sądu. Z powyższych względów nie można przyjąć, że w świetle powołanego art. 243 § 1 zd. 1 ppsa wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy powinien być oddalony, ponieważ o przyznanie tego prawa zwróciła się po prawomocnym zakończeniu postępowania. W dalszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Oświadczenie złożone przez skarżącą w przedmiotowym wniosku budzi wątpliwości, bowiem nie wskazała w nim, że posiada oszczędności, natomiast z opisanej wyżej umowy wynika, iż w lutym bieżącego roku S. T. otworzyła oszczędnościową lokatę terminową na kwotę 10.000,00 zł. Z tego względu wezwano stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego, czy posiada zgromadzone na lokacie terminowej oszczędności, a jeżeli tak to jaka jest aktualna wysokość tych oszczędności. Podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być bowiem wyłącznie rzeczywisty, zatem i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Chociaż termin wyznaczony w piśmie z dnia 21 czerwca 2010 r. został przedłużony do dnia 23 lipca 2010 r., to skarżąca nie złożyła do akt żądanego oświadczenia. Ponadto, wbrew wezwaniu nie nadesłała do Sądu wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, a jedynie zaświadczenie banku o wysokości salda na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego. Tym samym strona uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Odstępując od złożenia żądanych wyciągów z rachunków bankowych i dodatkowego oświadczenia w sprawie posiadanych zasobów pieniężnych S. T. nie wykazała więc, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, co uniemożliwia wydanie orzeczenia uwzględniającego jej żądanie. Z treści art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie wynika bowiem, że to na stronie postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Jeżeli zatem uchyla się ona od złożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania mającego na celu ustalenie tej sytuacji. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.