IV SA/Wa 1429/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 1 czerwca 2020 r., nr KUO.4701.33.2020.DC w przedmiocie pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpoznania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 5 marca 2020 r., nr KUO.470.136.2019.MO; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2020 r., nr KUO.4701.33.2020.DC, wydanym na podstawie art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: kpa) po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Prezes lub organ) z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku P. w G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej: Spółka, strona lub skarżąca) o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.; dalej: Prawo wodne), odnoszących się do złożenia oświadczenia stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne – organ utrzymał w mocy swoje postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach: W dniu 15 stycznia 2019 r. Spółka złożyła wniosek o wydanie wskazanej wyżej interpretacji w odniesieniu do zaistniałych stanów faktycznych opisanych we wniosku. Przyjmując, że we wniosku występuje osiem odrębnych zaistniałych stanów faktycznych, organ wezwał stronę do uiszczenia opłaty od ośmiu odrębnych zaistniałych stanów faktycznych, tj. w łącznej wysokości 320 zł, która została uiszczona z zachowaniem ustawowego terminu. W dniu 18 marca 2019 r. Prezes wydał decyzję nr [...], w której ośmiu punktach udzielił interpretacji indywidualnej. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 18 lipca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1190/19, uchylił ją, wskazując w uzasadnieniu, że w przypadku, gdy w ramach jednego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej występuje wiele zapytań interpretacyjnych to wydane rozstrzygnięcie powinno odpowiadać schematowi, iż każdemu pytaniu opartemu o przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), powinien odpowiadać w decyzji odrębny punkt sentencji, do którego również powinien odnosić się wyłącznie jeden, ściśle powiązany z tym konkretnym punktem sentencji fragment uzasadnienia, zawierający stosowny i co ważne jak najpełniejszy wywód prawny. Organ zauważył przy tym, że we wniosku Spółka sformułowała trzynaście zapytań interpretacyjnych, co zgodnie z wyrokiem z 18 lipca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1190/19, oznacza, że we wniosku występuje trzynaście odrębnych stanów faktycznych. Mając na względzie treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa) o związaniu organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonym w orzeczeniu sądu – pismem z 20 grudnia 2019 r. organ wezwał Spółkę do uzupełnienia brakującej opłaty za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym występuje trzynaście odrębnych zaistniałych stanów faktycznych, poprzez uiszczenie w terminie 7 dni dodatkowej opłaty w wysokości 200 zł. Uiszczona dotychczas opłata w wysokości 320 zł odnosiła się do ośmiu przedstawionych we wniosku stanów faktycznych. Postanowieniem z [...] marca 2020 r., nr [...], Prezes pozostawił bez rozpatrzenia wniosek strony z 10 stycznia 2019 r. o wydanie interpretacji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Spółka, pomimo wezwania, nie uzupełniła w wymaganym terminie braków formalnych wniosku. Spółka wystąpiła do Prezesa o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem. W jej ocenie, w zaistniałej sytuacji organ nie miał prawa do badania braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i następnie wystosowania wezwania do uiszczenia brakującej opłaty, gdyż wniosek ten został już pozytywnie zweryfikowany przed wydaniem decyzji z [...] marca 2019 r., nr [...]. Spółka stanęła na stanowisku, że ponowne dokonywanie ww. czynności procesowych przez organ stanowi jawne naruszenie zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania obywatela do państwa. Ponownie rozpoznając sprawę Prezes zważył, że zgodnie z art. 34 ust. 7 Prawa przedsiębiorców, jeżeli wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych w ust. 1, 3, 4 lub 6, wzywa się przedsiębiorcę do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Jeżeli braki nie zostaną usunięte w tym terminie, wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia. W sprawie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Stosownie do ust. 6 i 8 ww. artykułu Prawa przedsiębiorców, w przypadku, gdy w jednym wniosku występuje więcej niż jeden stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, opłatę w wysokości 40 zł pobiera się od każdego przedstawionego we wniosku odrębnego zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Jak ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 18 lipca 2019 r., IV SA/Wa 1190/19, wniosek Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej obejmuje trzynaście stanów faktycznych. Spółka uiściła opłatę wysokości 320 zł, która odnosiła się jedynie do ośmiu przedstawionych stanów faktycznych. Powyższe oznacza, że uiszczona dotychczas opłata wymagała uzupełnienia o kwotę 200 zł. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie do uzupełnienia brakującej opłaty zostało doręczone stronie 30 grudnia 2019 r., co oznacza, że 7-dniowy termin do usunięcia braków podania upływał z dniem 7 stycznia 2020 r. Jednak Spółka, pomimo wezwania, nie uiściła w zakreślonym terminie wymaganej opłaty. Mając na uwadze brzmienie art. 34 ust. 7 Prawa przedsiębiorców, w zaistniałej sytuacji organ nie mógł postąpić inaczej, jak pozostawić wniosek bez rozpoznania, co jest sankcją za brak wymaganego od Spółki działania. W odniesieniu do przedstawionych zarzutów organ wskazał, że przyjęcie, iż wniosek Spółki o wydanie interpretacji obarczony jest brakiem fiskalnym nie było działaniem dowolnym, ale skutkiem oceny Sądu, który w wyroku z 18 lipca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1190/19, wskazał, że wniosek ten obejmuje nie osiem, ale trzynaście stanów faktycznych. Organ, który działa na podstawie i w granicach prawa był w takiej sytuacji zobowiązany do zastosowania art. 34 ust. 8 w związku z ust. 7 Prawa przedsiębiorców, poprzez wezwanie strony do uzupełnienia brakującej opłaty. Celem wezwania do usunięcia braku formalnego pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia było wymuszenie na stronie, by ta usunęła przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie sprawy. Tylko wniesienie kompletnego i opłaconego wniosku może uruchomić bieg 30-dniowego terminu do wydania interpretacji indywidualnej. Przepisy Prawa przedsiębiorców nie przewidują w tej kwestii żadnych wyjątków. Ponadto brak było podstaw do powoływania się przez Spółkę na ustalenia dokonane w decyzji Prezesa z [...] marca 2019 r., nr [...], gdyż decyzja ta nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i organ nie jest związany zawartymi w niej ustaleniami. Organ zauważył również, że zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia opłaty stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych, dlatego organ stwierdził, że zarzuty Spółki nie znajdowały uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze, organ orzekł jak na wstępie. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka P. w G., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając mu naruszenie: 1) art. 8 § 1 w związku z art. 122a § 2 pkt 1 kpa w związku z art. 34 ust. 7, 12 i 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że pomimo zapłaty za wydanie interpretacji w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] marca 2019 r., nr [...], następnie uchylonej wyrokiem z 18 lipca 2019 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1190/19, organ uprawniony jest do ponownego badania formalnego wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej i wezwania do uiszczenia brakującej opłaty; 2) art. 6 kpa w związku z art. 7 Konstytucji RP, poprzez błędną interpretację i uznanie, że organ uprawniony jest do ponownego wezwania do uiszczenia brakującej opłaty od wniosku z 10 stycznia 2019 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, podczas gdy przedmiotowy warunek formalny został pozytywnie zweryfikowany przed wydaniem decyzji z [...] marca 2019 r., nr [...]; 3) art. 6 w związku z art. 8 § 1 kpa, poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na obowiązku przeciwdziałania naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, która nie jest w ramach postępowania administracyjnego skierowana do stron tego postępowania, ale do organu, który zwłoki w swoim działaniu nie powinien uzasadniać grożącą mu z tego powodu odpowiedzialnością. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] marca 2020 r. i zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2020 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1128/20, a następnie podjął je postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ppsa, sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga była zasadna, mimo że wyartykułowane w niej zarzuty zasadniczo nie były trafne, bowiem podstawą uwzględnienia skargi były inne okoliczności. Badaniu Sądu poddana było postanowienie organu, mocą którego pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej, a to z uwagi na nieuzupełnienie przez nią brakującej opłaty. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił cytowany wyżej art. 34 ust. 7 Prawa przedsiębiorców. Przepis ten ma charakter proceduralny, a jego istota sprowadza się do tego, że jeżeli braki wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie zostaną usunięte w terminie, to wniosek taki pozostawia się bez rozpatrzenia. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, z uwagi na to, że jej rozstrzygnięcie zależało od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, tj. w sprawie IV SA/Wa 1128/20. Sąd uznał bowiem, że wyrok w tamtym postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. W takim zaś przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Zawieszając postępowanie Sąd uznał więc, że wynik niniejszego postępowania pozostaje w ścisłym związku z nieprawomocnym wyrokiem w sprawie IV SA/Wa 1128/20, gdyż w razie, hipotetycznie, podzielenia przez Sąd poglądu o zgodności z prawem zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia (tzn. uznania, że organ zgodnie z prawem wezwał skarżącą do uzupełnienia brakującej opłaty od wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania), wyrok oddalający skargę pozostawałby w sprzeczności z nieprawomocnym wówczas wyrokiem z 1 lipca 2020 r. Skoro bowiem według tego wyroku sprawa została milcząco załatwiona zgodnie z wnioskiem skarżącej, to organ nie mógł już jej wzywać do uzupełnienia braków fiskalnych wniosku i pozostawić podania bez rozpoznania. Natomiast w razie ewentualnego uprawomocnienia się wyroku w sprawie IV SA/Wa 1128/20, zgodnie z art. 153 ppsa zachodzić będzie związanie innych sądów zawartą w tym wyroku wykładnią prawa. Przypomnieć też należy, że wyrokiem z dnia 1 lipca 2020 r. w sprawie IV SA/Wa 1128/20 ze skargi Spółki P. w G. na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy, tut. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezesa. U podstaw tamtego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że termin na wydanie interpretacji upłynął 16 grudnia 2019 r. W związku z tym, że skoro w przepisanym terminie organ nie podjął żadnych czynności, to należało przyjąć, iż została wydana interpretacja indywidualna stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a w związku z tym organ powinien wydać zaświadczenie zgodnie z wnioskiem strony. Nie zgadzając się z tym wyrokiem organ wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2024 r., III OSK 3343/21. Sąd ten w całości podzielił stanowisko Sądu I instancji. W tym miejscu przywołać trzeba treść art. 153 ppsa, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W ocenie Sądu, cytowany przepis znajduje pełne zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. Skoro bowiem nie doszło do żadnej zmiany przepisów, to organ był związany wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania. W tej sytuacji nie było podstaw do wzywania strony do uzupełnienia wniosku, nawet jeśli w ocenie organu nie został on należycie opłacony, gdyż ewentualny brak opłaty wnikał z błędu organu, a nie skarżącej. Stąd też, po pierwsze – w przedmiotowej sprawie organ błędnie zinterpretował związanie wyrokiem z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1190/19, w rozumieniu art. 153 ppsa. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że wniosek w sprawie wydania interpretacji indywidualnej został skutecznie złożony i postępowanie w tym względzie zostało skutecznie wszczęte, czego Sąd nie kwestionował w wyroku w sprawie IV SA/Wa 1190/19. W związku z tym organ był zobowiązany jedynie do ponownego podjęcia rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem wskazań zawartych w uzasadnieniu tego wyroku. Po drugie, na skutek wyroku w sprawie IV SA/Wa 1128/20 należało przyjąć, że została wydana interpretacja indywidualna stwierdzająca prawidłowość stanowiska skarżącej przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a w związku z tym organ powinien wydać zaświadczenie zgodnie z jej wnioskiem. Tym samym aktualnie zupełnie bezprzedmiotowa jest kwestia rozstrzygnięta zaskarżonym postanowieniem. Dlatego też Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 153 ppsa i art. 34 ust. 7 Prawa przedsiębiorców. Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiły więc podstaw do uchylenia także postanowienia z dnia [...] marca 2020 r., a to na podstawie art. 135 ppsa. W związku z przedstawionymi wyżej ustaleniami i wywodami, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego, na które składa się wysokość uiszczonego przez nią wpisu sądowego od skargi (100 zł), ustalonego na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), a także koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz równowartość poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) – zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz punktem IV załącznika do ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2111).