IV SA/Wa 1431/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi M. N. i M. N. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz M. N. i M. N. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 3 października 2005 roku M. i M. N. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o wstrzymanie wykonania - na podstawie art. 152 kpa - decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, iż skoro decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku Wojewoda [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2004 roku, to istnieje nie tylko duże prawdopodobieństwo jej uchylenia ale wręcz pewność. Postanowieniem z dnia [...] października 2005 roku, Nr[...] Wojewoda [...] odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] maja 2004 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2005 roku o uchyleniu w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia [...] maja 2004 roku została uchylona decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2005 roku. Wstrzymanie wykonania decyzji winno być traktowane jako środek ostateczny oparty na wiarygodnych i udokumentowanych materiałach dowodowych. Wstrzymanie zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami wskazującymi na istnienie przesłanek do wstrzymania decyzji może stanowić naruszenie ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Biorąc pod uwagę orzeczenie Ministra Wojewoda przeprowadza aktualnie postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie wpływu pozostawionego kruszywa na pojemność zbiornika oraz stateczność skarpy. Nie wskazuje ono jednak na zmianę istoty dotychczasowej decyzji. Zdaniem Wojewody brak jest przesłanek - z punku widzenia zasad udzielania pozwoleń wodnoprawnych - wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2004 roku, a tym samym do wstrzymania wykonania tej decyzji. Od powyższego postanowienia odwołanie złożyli M. i M. N. podnosząc zarzut, iż Wojewoda jest stronniczy i robi wszystko, by [...] S.A. mogły bezprawnie eksploatować kruszywo. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 roku, Nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 roku podzielając zawarte w nim stanowisko. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli M. i M. N.. W skardze podnieśli zarzut, iż postanowienie to narusza art. 107 § 3 kpa, gdyż praktycznie nie posiada ono uzasadnienia. Nadto zdaniem skarżących nie jest prawdą, że organ pierwszej instancji w trakcie wydawania postanowienia nie dysponował dowodami, które wskazywałyby na możliwość uchylenia decyzji, skoro decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2004 roku. Nadto Wojewoda [...] kolejną decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku ponownie uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2004 roku. Naruszony też został zdaniem skarżących art. 8, 9, 10 kpa oraz art.77 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności nie wzięcie pod uwagę interesu społecznego. Skarżący stwierdzili również, że w dniu wydania postanowień istniały dowody pozwalające na stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 roku. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska stwierdził, iż wydane przez niego postanowienie zawierało błędne pouczenie, że przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 152 § 1 kpa. Na wstępie stwierdzić należy, iż pogląd Ministra Środowiska, wyrażony w odpowiedzi na skargę, że na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym nie przysługuje skarga jest błędny. Zgodnie z treścią art. 152 § 2 kpa na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji stronie służy zażalenie chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. W niniejszej sprawie postanowienie wydał wprawdzie minister, ale jako organ odwoławczy. Z kolei zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt.2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Na postanowienie wydane w trybie art. 152 § 2 kpa przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego. Odmienna sytuacja ma miejsce w postępowaniu nieważnościowym, gdyż zgodnie z treścią art. 159 § 2 kpa zażalenie służy jedynie na postanowienie 0 wstrzymaniu wykonania decyzji. Z art. 152 § 1 kpa wynika, iż organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jego wydania. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 roku, Nr [...] po rozpoznaniu wniosku M. i M. N. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia[...] maja 2004 roku, Nr [...] o udzieleniu pozwolenia wodno - prawnego [...] S.A. na wydobywanie kruszywa naturalnego ze składowiska w całkowej części czaszy zbiornika C. -N. w rejonie wsi M. - "[...]". Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, Nr [...] Wojewoda [...]uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2004 roku i udzielił [...] S.A. pozwolenia wodno - prawnego na wydobywanie kruszywa naturalnego ze składowiska w całkowej części czaszy zbiornika C. – N. w rejonie wsi M. - ..[...]" w ilości nie przekraczającej 300 000 ton nakładając jednocześnie na inwestora siedemnaście różnych obowiązków. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 roku, Nr [...] Minister Środowiska po rozpoznaniu odwołania [...] S.A. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 roku przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2004 roku i udzielił [...] S.A. nowego pozwolenia wodno - prawnego na wydobywanie kruszywa naturalnego ze składowiska w całkowej części czaszy zbiornika C. – N. w rejonie wsi M. - "[...]" w ilości nie przekraczającej 300 000 ton nakładając jednocześnie na inwestora piętnaście różnych obowiązków. W dacie wydawania przez Ministra Środowiska zaskarżonego postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia Wojewody o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, decyzja Wojewody [...] z dnia została [...] maja 2004 roku została już w postępowaniu wznowieniowym uchylona. Trudno w tej sytuacji podzielić pogląd Ministra Środowiska, iż na dzień [...] kwietnia 2006 roku nie było przesłanek określonych w art.152 § 1 kpa. Skoro decyzja została uchylona, to brak jest podstaw do przyjęcia, że okoliczności sprawy nie wskazywały na prawdopodobieństwo jej uchylenia. Ponownie podkreślić należy, iż sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jego wydania. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia istniały, zdaniem Sądu, przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, która była przedmiotem oceny w postępowaniu wznowieniowym. Jeśli przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Ministra Sprawiedliwości okaże się, że uległy zmianie okoliczności faktyczne, będące podstawą rozstrzygnięcia, na przykład, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 roku stała się ostateczna, to postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] maja 2004 roku stałoby się bezprzedmiotowe, gdyż decyzja ta zostałaby trwale wyeliminowana z obrotu prawnego i nie byłoby już czego wstrzymywać. Odnośnie zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 kpa zdaniem Sądu stwierdzić należy, iż jest on nieuzasadniony. Postanowienie zawiera uzasadnienie, w którym wskazane zostały przez organy administracji powody rozstrzygnięcia. Brak jest również podstaw do przyjęcia, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Okoliczności faktyczne niezbędne do wydania rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione. Organy administracji dokonały jedynie błędnej oceny istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji. Z kolei zarzut, iż istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 roku nie może być podstawą oceny zaskarżonego postanowienia, które zapadło w postępowaniu wznowieniowym. Sąd zasądził od Ministra Środowiska na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł. Są to koszty poniesione przez skarżących związane z uiszczeniem wpisu sądowego. Zgodnie z treścią art. 200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z treścią art. 205 § 1 wymienionej ustawy do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Brak jest więc podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz skarżących zwrotu kosztów wysłania pocztą skargi oraz pism procesowych. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 c i art. 200 oraz art. 205 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.