IV SA/Wa 1431/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. J. i B. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. J. i B. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1) zwolnić K.J. i B. J. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla K. J. i B. J. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W dniu 14 września 2010 r., za pośrednictwem urzędu pocztowego, skarżący- K. i B. J. złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnieni od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w niniejszej sprawie. Z informacji zawartych w nadesłanym formularzu wynika, że skarżący są współwłaścicielami domu o pow. 60 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 2,81 ha. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazali, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z trzema córkami, pozostającymi na ich utrzymaniu. Jako źródło miesięcznych dochodów wnioskodawcy wymienili wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 1457,05 zł netto miesięcznie oraz zasiłek przedemerytalny w wysokości 967,88 zł miesięcznie. Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżący nadesłali szereg dokumentów źródłowych dokumentujących ich miesięczne wydatki oraz uzyskiwane dochody, m.in.: 1) zaświadczenia lekarskie potwierdzające pozostawanie skarżących pod stałą opieką lekarską z powodu schorzeń przewlekłych; 2) kopię decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężnego na rok 2010 r. z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości w wysokości 79 zł; 3) kopię wyciągu bankowego z banku [...] oraz [...] I Oddział w C.; 4) dwie kopie faktur VAT za dostawę w 2009 r. wody w wysokości 123,87zł; 5) kopie faktur VAT za energię elektryczną za okres od 4 kwietnia 2010 r. do 6 września 2010 r. w łącznej wysokości 785, 07 zł; 6) dokument potwierdzający opłacenie obowiązkowego ubezpieczenia budynków w wysokości 470 zł; 7) fakturę VAT za abonament internetowy w wysokości 39 zł; 8) fakturę VAT za abonament telewizyjny w wysokości 49,30 zł. Skarżący dołączyli również dowód wpłaty raty kredytowej w [...] S.A w wysokości 140, 30 zł oraz dowody wpłaty składki na komitet rodzicielski w łącznej wysokości 250 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika ponadto, iż skarżący nigdy nie otrzymali płatności bezpośrednich przyznawanych rolnikom w zakresie dotacji z Unii Europejskiej, natomiast uzyskiwane dochody z gospodarstwa rolnego są niewielkie i wystarczają jedynie do pokrycia podstawowych potrzeb życiowych. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Jak wynika z powyższego przyznanie prawa pomocy podyktowane oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywane jest z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Należy uznać, iż sytuacja materialna skarżących uwidoczniona w formularzu wniosku, potwierdzona następnie stosownymi dokumentami, uzasadnia przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy we zakresie całkowitym. Jedynymi stałymi dochodami skarżących są dochody z tytułu umowy o pracę oraz świadczenia przedemerytalnego w łącznej wysokości 2.424, 98 zł. Wprawdzie skarżący uzyskują dodatkowo dochody z gospodarstwa rolnego, jednak mając na uwadze wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego, którego skarżący są właścicielami (2,18 ha) należy uznać, iż dochody te są niewielkie i wynoszą ok. 340 zł miesięcznie (por. Obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 23 września 2009 r. w sprawie przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2008 r., M.P. Nr 62, poz. 829). Należy mieć na uwadze, iż kwota uzyskiwanych przez skarżących dochodów służy do zaspokojenia potrzeb pięcioosobowej rodziny. Ostatecznie zatem należy uznać, iż dochód na jednego członka rodziny skarżących (ok. 550 zł) znacznie odbiega od przeciętnych dochodów pozwalających na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego. Zestawienie wysokości dochodu, którym wnioskodawcy miesięcznie dysponują na zaspokojenie potrzeb życiowych swojej rodziny z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby, wysokością ponoszonych i udokumentowanych przez nich wydatków oraz spłatą zaciągniętego kredytu, prowadzi do wniosku, że z posiadanych środków pieniężnych nie są oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.