IV SA/Wa 1431/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-09

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której emerytura wynosi około 1300 zł netto miesięcznie, a wydatki około 750-800 zł miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Kryterium ekonomiczne, bazujące na dochodach i sytuacji materialno-bytowej, jest jedynym podstawą oceny zdolności do poniesienia kosztów. W przypadku niskich dochodów, zaawansowanego wieku i stanu zdrowia, a także braku oszczędności, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadniony.
Stan faktyczny
Z. N. złożył skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swój wiek (84 lata), samotność, niską emeryturę (1332,93 zł netto) i wysokie wydatki (750-800 zł miesięcznie). Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 9sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. N. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Pismem z dnia 22 maja 2013 r. Z. N. wniósł się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2013 r. (nr [...]). W skardze zwarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 10 lipca 2013 r. skarżący nadesłał do Sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą starszą (84 lata), samotną. Wyjaśnił, że jego emerytura wynosi 1341,13 zł. brutto tj. 1332,93 zł. netto miesięcznie (potwierdza to załączony do akt sprawy odcinek przekazu pocztowego za miesiąc maj 2013r.), a miesięczne wydatki związane z eksploatacją pokoju, w który mieszka, zakupem leków i spłatą zobowiązań wobec banków (z tytułu spłaty kredytu oraz kart kredytowych ) wynoszą około 750 – 800 zł. miesięcznie. Stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych (składają się na nie opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że kryterium ekonomiczne bazujące na osiąganych dochodach i sytuacji materialno – bytowej jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność osób fizycznych do poniesienia związanych ze sprawą kosztów. W tym kontekście referendarz uznał, że wniosek Z. N. jest uzasadniony. Referendarz wziął pod uwagę zwłaszcza wiek i stan zdrowia skarżącego oraz niewysokie dochody, z których musi pokryć wszystkie bieżące wydatki związane z utrzymaniem siebie i domu. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba utrzymująca się z emerytury w wysokości ok. 1300 zł. netto miesięcznie i ponoszącą standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności. Skarżący według złożonego oświadczenia nie dysponuje także żadnymi oszczędnościami ani innymi wartościowymi składnikami majątkowymi, z których mogłaby pokryć koszty sądowe, a to wymagany na obecnym etapie postępowania wpis od skargi (100 zł.) oraz ewentualnie te, które mogą (nie muszą) wystąpić w przyszłości; do najbardziej prawdopodobnych należy opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia (obydwie także w wysokości 100 zł.). Kryterium takiego składnika majątku nie spełnia posiadana przez niego nieruchomość rolna (nieużytki). Z tych przyczyn referendarz uznał, że możliwości płatnicze skarżącego są bardzo ograniczone i bez uszczerbku dla zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb życiowych nie będzie on mógł ponieść kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło