IV SA/Wa 1431/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: 1. ustanowić w niniejszej sprawie dla Z. N. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W, 2. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 3 września 2013 r. Z. N. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jak wynika ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony, a także z oświadczenia z dnia 5 lipca 2013 r., skarżący jest osobą w podeszłym wieku, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Jedyne źródło jego dochodu stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1.332,93 zł netto miesięcznie (przekaz pocztowy z maja bieżącego roku na odwrocie karty nr 6 akt sprawy). W skład majątku nieruchomego Z. N. wchodzi działka zabudowana domem o powierzchni 108,78 m2, w którym skarżący zajmuje pokój o powierzchni około 14 m2. Dom jest niewykończony, a skarżący nie zdołał uzyskać kredytu na dokonanie w nim niezbędnych prac. Wnioskodawca posiada również grunt rolny o powierzchni 0,10 ha, niewykorzystywany ze względu na zalewanie wodami z rzeki. Z. N. nie dysponuje oszczędnościami, ani innymi zasobami pieniężnymi, nie ma też wartościowych przedmiotów. Skarżący spłaca zadłużenie wobec banku wynikające z kredytów, które zaciągnął na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1431/13 referendarz sądowy przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest zwolnił Z. N. od kosztów sądowych. Postanowienie jest prawomocne. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa). Jak wskazano, postanowieniem dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1431/13, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomowcy złożonego w przedmiotowej sprawie, referendarz sądowy zwolnił Z. N. od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Postanowienie to jest prawomocne. Zatem już od dnia złożenia wskazanego wniosku skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Należy podkreślić, że przyznane zwolnienie jest skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sytuacji zwolnienia od kosztów sądowych na mocy postanowienia referendarza sądowego, które po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu, brak jest podstaw do ponownego orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym samym zakresie. W konsekwencji złożony przez stronę wniosek w z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Odrębnie natomiast należało rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Świadczenie emerytalne otrzymywane przez skarżącego wynosi niespełna 1.333 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie oraz fakt, że Z. N. spłaca zadłużenie wobec banku powstałe na skutek kredytowania przez niego niezbędnych wydatków gospodarstwa domowego, należy stwierdzić, że dochód we wskazanej wysokości nie pozawala poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia niezbędnych kosztów utrzymania. Chociaż więc skarżącego zwolniono już od kosztów sądowych, to nie dysponując ani zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami, nadal nie jest on w stanie wygospodarować środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.