IV SA/Wa 1432/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.),, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2009r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] maja 2008r. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na przebudowie istniejącej stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] Nr [...] pod nazwą "R." zlokalizowanej na działce nr ew. [...] w R., na wniosek J. O. z dnia 20 stycznia 2008 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...]. W uzasadnieniu aktu organ podał, iż pismem z dnia 20 stycznia 2008 r. J. O. zwrócił się do Wójta Gminy R. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej firmy [...] zlokalizowanej w R. i uznania za stronę w postępowaniu z uwagi na bliskie sąsiedztwo. Organ w piśmie z dnia 5 lutego 2008 r. poinformował skarżącego, że w związku z faktem, iż nie był stroną postępowania administracyjnego, wniosek nie może zostać rozpatrzony. Na powyższe pismo J. O. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. organ II instancji uznał pismo z dnia [...] lutego 2008 r. za decyzję administracyjną, która na podstawie art. 138 § 2 kpa została uchylona i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Wójt w swoim piśmie odmówił skarżącemu wznowienia postępowania z naruszeniem zasad określonych w art. 145 -151 kpa, a w szczególności przepisu art. 149 § 3 kpa, który stanowi, iż odmówić wznowienia postępowania można tylko w formie decyzji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Wójt Gminy R. po ponownym rozpoznaniu sprawy w dniu 29 maja 2008 r. wydał decyzję Nr [...] odmawiająca wznowienia postępowania Sygn. akt IV SA/Wa 1432/08 w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie istniejącej stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] Nr [...]pod nazwa "R." zlokalizowanej na działce nr ew. [...] w R. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie do organu drugiej instancji. W uzasadnieniu swojego odwołania wskazał, że organ wydając decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego i wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto skarżący napisał, że prosi o sporządzenie wydanych decyzji w zapisie elektronicznym na płycie DVD lub CD-R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w uzasadnieniu swojej decyzji wskazało, że decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie narusza przepisów prawa i jako taka zostaje utrzymana w mocy w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Organ drugiej instancji podkreślił, iż wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją następuje z urzędu lub na żądanie strony, a co za tym idzie organ, do którego zwrócono się z takim żądaniem, powinien przeprowadzić postępowanie, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że Wójt Gminy R. w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania co do ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2007 r. prawidłowo przeprowadził postępowanie wstępne mające na celu ustalenie, czy J. O. miał podstawy prawne do tego, aby być stroną postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie istniejącej stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] Nr [...]pod nazwą "R." zlokalizowanej na działce nr ew. [...] w R. Według organu skarżący nie był w trakcie prowadzonego postępowania ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadujących z działką objętą postępowaniem, nie legitymował się interesem prawnym, a zatem nie mógł żądać na podstawie art. 145 § 1 kpa wznowienia postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do wniosku skarżącego o sporządzanie decyzji w zapisie elektromagnetycznym na płycie DVD lub CD-R, Sygn. akt IV SA/Wa 1432/08 tłumacząc, że zgodnie z przepisem art. 39 kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Organ powołując się na art. 39 § 1, art. 38 § 2, art. 63 § 1 kpa, oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 listopada 2006 r. w sprawie sporządzania i doręczania pism w formie dokumentów elektronicznych (Dz. U. Nr 227, poz. 1664) stwierdził, że doręczenie może nastąpić za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona wystąpiła do organu administracji publicznej o doręczenie albo wyraziła zgodę na doręczenie jej pism za pomocą tych środków. Organ zauważył, że decyzja może być wydana w formie dokumentu elektronicznego, ale stronie należy doręczyć oryginał, a nie kopię decyzji. Nie jest dopuszczalne zeskanowanie decyzji lub przekształcenie jej w dokument elektroniczny, gdyż stanowiłoby to nie oryginał aktu, a jedynie jego nieweryfikowalna kopie. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. J. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 149 §1 kpa poprzez ich niezastosowanie, oraz art. 149 § 3 kpa poprzez jego zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że decyzje organu pierwszej i drugiej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem przeprowadzono postępowanie wyjaśniające "poza administracyjne", gdyż bez wznowienia postępowania poczynienie jakichkolwiek ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne. Zdaniem skarżącego organ po wznowieniu postępowania mógł przeprowadzić ustalenia faktyczne zmierzające do wskazania czy osoba wnosząca wniosek posiada przymiot strony czy nie i dopiero w dalszej kolejności zdecydować o formie prowadzenia postępowania lub jego zakończenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w sytuacji, kiedy ustalonoby, że nie ma przymiotu strony. W odpowiedzi na skargę organ – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sygn. akt IV SA/Wa 1432/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269), zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna. Postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2007r. Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wniesienie podania o wznowienie postępowania i termin do jego wniesienia uregulowane zostały w art. 148 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z tym artykułem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Sygn. akt IV SA/Wa 1432/08 Zgodnie z art. 150 § 1 kpa organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Skoro postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie dotyczy ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2007r. który wydał decyzję jako organ pierwszoinstancyjny, to organ ten był właściwy do wszczęcia postępowania wznowieniowego mającego na celu weryfikację w/w decyzji. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił J. O. Wniosek w tym przedmiocie zawarł w piśmie z dnia 20 stycznia 2008r., które wpłynęło do organu w dniu 23 stycznia 2008r. Wpłynięcie do organu wniosku o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w ramach którego organ bada istnienie przesłanek formalnych do wznowienia postępowania. Ustala m. in. czy podanie wniósł podmiot będący stroną w postępowaniu, czy podanie zostało złożone we właściwym terminie, czy powołane są w nim ustawowe przesłanki wznowienia. Jedynie w sytuacji, tak jak w przedmiotowej sprawie, gdy przesłanką wznowieniową jest art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to w postępowaniu wstępnym organ nie bada czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny organu w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia na podstawie art. 149 § 1kpa. Jeżeli w wyniku postępowania wstępnego organ stwierdzi, że wniosek spełnia przesłanki formalne, to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa. Jeżeli natomiast przesłanki formalne nie będą spełnione, wówczas wznowienie postępowania będzie niedopuszczalne i organ zobowiązany będzie wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Na tym etapie postępowania bada się jedynie istnienie przesłanek formalnych wznowienia postępowania. Niedopuszczalne jest natomiast badanie wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania, gdyż na tym etapie postępowania wystarczy powołanie się na jedną z podstaw, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1-5 i art. 145a § 1kpa i tylko uprawdopodobnienie okoliczności ich wystąpienia. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie przeprowadził właściwie postępowania wstępnego, a zwłaszcza nie zbadał kwestii zachowania przez wioskodawcę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Sygn. akt IV SA/Wa 1432/08 W aktach sprawy brak jest informacji na ten temat. Organ pierwszej instancji decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydał na podstawie art. 149 § 3 kpa. Decyzja taka mogłaby być wydana na tej podstawie prawnej, jeżeli organ wskazałby w uzasadnieniu decyzji, że wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia przesłanek formalnych do wznowienia postępowania. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji takich wywodów nie zawiera. Organ pierwszej instancji swoją odmowę wznowienia postępowania uzasadnił stwierdzeniem braku wystąpienia przyczyny wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Takie procedowanie organu pierwszej instancji jest błędne i narusza art. 149 § 1, 2 i 3 kpa. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc w postępowaniu wstępnym, nie bada się przyczyn wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1-5 i art. 145a § 1 kpa. W przypadku zaistnienia przesłanek formalnych do wznowienia postępowania i wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa), organ przystępuje do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (rozpoznawczego), w którym najpierw bada przyczyny wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a kpa oraz – w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Granice postępowania rozpoznawczego sprawy administracyjnej wyznaczone są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Sprawa musi być tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej. Mimo to, organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu zwykłym. Jednakże nie ma podstaw do odrzucenia tych ustaleń jeżeli organ nie stwierdza podstaw do ich zakwestionowania. W postępowaniu wznowieniowym strony mają prawo zgłaszać nowe wnioski dowodowe, prezentować swoje stanowisko w sprawie a organ zobowiązany jest do dokonania oceny całości materiału dowodowego. W przepisach art. 151 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 kpa zostały precyzyjnie określone wszystkie trzy rodzaje rozstrzygnięć, jakie organ może podjąć po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Sygn. akt IV SA/Wa 1432/08 Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (151 § 1 pkt 1 kpa) może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego oraz po jednoznacznym ustaleniu, że nie zaistniały, określone w kodeksie, podstawy wznowienia. Chodzi tu o sprawdzenie twierdzeń strony wnoszącej podanie co do faktycznego spełnienia się podstaw wznowienia. Dopiero po stwierdzeniu braku tych podstaw możliwe jest wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 kpa ) musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Nowa decyzja musi zawierać rozstrzygnięcie o całości sprawy objętej decyzją dotychczasową. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zatem nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia – wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2002r. sygn. akt IVSA 2759/00 Monitor Prawniczy 2002, nr 20, poz. 917. Natomiast rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 151 § 2 kpa ogranicza się do stwierdzenia, wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Wydawane ono jest, gdy występują przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 i 2 kpa, wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. W sytuacji objętej art. 151 § 2 kpa nie będzie możliwe uchylenie dotychczasowej decyzji, organ prowadzący postępowanie wznowieniowe zobowiązany będzie do ograniczenia się do stwierdzenia wydania zaskarżonej w trybie wznowieniowym decyzji z naruszeniem prawa, musi ponadto wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania przeprowadzi postępowanie wstępne, w którym dokona oceny zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie. W przypadku stwierdzenia, że wniosek został złożony w terminie, organ wyda postanowienie o wznowieniu postępowania, gdyż pozostałe przesłanki formalne w sprawie są spełnione. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że wniosek został złożony z uchybieniem ustawowego terminu z art. 145 § 2 kpa i nie został on przywrócony, zaistnieje podstawa do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Jeżeli w sprawie zostanie wydane postanowienie o wznowieniu postępowania, to upoważni to dopiero organ do zbadania zaistnienia przyczyny wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, na którą to przyczynę powołał się wnioskodawca w swoim wniosku. W Sygn. akt IV SA/Wa 1432/08 przypadku stwierdzenia, że powołana przyczyna wznowienia nie zaistniała w postępowaniu zwykłym poprzedzającym wydanie decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] sierpnia 2007r. organ wyda decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Rozstrzygnięcie to stanowi odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy organ w toku postępowania wyjaśniającego nie potwierdzi wniosku strony o wszczęciu postępowania mimo, że wydane zostało postanowienie o wznowieniu postępowania, które jednak nie było oceną istnienia przyczyn wznowienia. W przeciwnym razie, gdy organ stwierdzi istnienie przesłanki wznowieniowej, ponownie rozpozna wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i w zależności od wyników tego postępowania wyda decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa lub na podstawie art. 151 § 2 kpa. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na przebudowie istniejącej stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] Nr [...]pod nazwą "R." zlokalizowanej na działce nr ew. [...] w R., zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego – art. 149 § 1-3, 151 § 1 i 2 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.