IV SA/Wa 1432/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), asesor WSA Paweł Dańczak, Protokolant sekr. sąd. Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skarg S. K. i S.K. oraz Z. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargi Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r znak [...] Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej organ) po rozpatrzeniu m.in. odwołań S. K. i S. K. (dalej skarżący) od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedsięwzięcia pn.: Budowa, przebudowa i remont układu torowego wraz z elementami infrastruktury towarzyszącej na odcinku [...] - [...], [...] - {[...]) - ([...]) - granica państwa (z [...]), w ramach projektu pn.: "[...]": - uchylił decyzję organu I instancji w części opisanej w pkt I – V i orzekł w tym zakresie, - w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. - umarzył postępowanie odwoławcze w zakresie odwołania A. K.. Stan sprawy był następujący: Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r., uzupełnionym w trakcie prowadzonego postępowania, spółka [...] S.A. z siedzibą w [...], zwana dalej "inwestorem", wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedsięwzięcia pn.: Budowa, przebudowa i remont układu torowego wraz z elementami infrastruktury towarzyszącej na odcinku [...] - [...], [...] - ([...]) - ([...]) - granica państwa (z [...]), w ramach projektu pn.: "[...]". Inwestor wniósł także o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na uzasadniony interes społeczny I gospodarczy. Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] stycznia 2018 r. decyzję nr [...], znak: [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla wyżej opisanego przedsięwzięcia, nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji organu odwołanie do Ministra Inwestycji i Rozwoju, wnieśli m.in. S. K., S. K., jako współwłaściciele działki numer [...] z obrębu [...], zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy o transporcie kolejowym oraz przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący podnieśli dodatkowo, że po otrzymaniu zawiadomienia Wojewody [...] o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej złożyli oświadczenie, że: 1) sprzeciwiają się lokalizacji inwestycji w zakresie, w jakim inwestycja ta oddziałuje, ogranicza i wkracza w ich prawo własności nieruchomości nr [...] położonej w [...] przy ul. [...], 2) nie wyrażają zgody na podział ww. działki numer [...], poprzez wydzielenie z niej działki nr [...] o pow. 0,0229 ha pod przedmiotową inwestycję kolejową. Tożsame zarzuty skarżący wnieśli działając jako współwłaściciele działki nr [...]- z obrębu [...]. Pismami z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], inwestor ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniach, wyjaśniając powody przyjętych rozwiązań projektowych oraz przekonując o ich prawidłowości. Powyższe stanowisko inwestora organ odwoławczy, działając w oparciu o art. 9 i art. 10 kpa, przesłał skarżącym stronom przy pismach z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] i z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], zawiadamiając o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o możliwości przeglądania akt sprawy. W piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. m.in. skarżący podnieśli, że inwestor nie udzielił odpowiedzi na ich zarzuty, jak również nie przedstawił racjonalnej i przekonywującej argumentacji swojego stanowiska. W ocenie skarżących uwzględnienie ich wniosków i modyfikacja przebiegu trasy linii kolejowej na ich nieruchomościach, nie uniemożliwi osiągnięcia wymaganych parametrów przedmiotowej inwestycji. Skarżący podnieśli, iż lokalizacja inwestycji, w zakresie w jakim miałaby ingerować w ww. działkę nr [...], jest rozwiązaniem w ogóle nie uwzględniającym rzeczywistej topografii terenu, ale i szeregu innych okoliczności faktycznych, będąc krzywdzącymi dla skarżących. Uzasadniając zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r znak [...] Minister Inwestycji i Rozwoju nie podzielił zarzutów skarżących. Odnosząc się do zarzutów S. K. i S. K., dotyczących braku ich zgody na podział działki nr [...], z obrębu [...] oraz tożsamych argumentów skarżących odnośnie działki nr [...], z obrębu [...], stanowiącej ich współwłasność, organ wskazał, że przepisy ustawy o transporcie kolejowym, nie uzależniają udzielenia inwestorowi lokalizacji inwestycji w zakresie linii kolejowej, na danej nieruchomości, od wyrażenia na to zgody podmiotu będącego właścicielem tejże nieruchomości. W ocenie Ministra, decyzja Wojewody [...] nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzają nadmierną, a w szczególności nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżących, która odpowiada tylko jej koniecznemu zakresowi. Teren będący własnością skarżących nie został zajęty w wymiarze większym, niż jest to wymagane dla lokalizacji inwestycji. Przyjęty wariant inwestycyjny jest wariantem, który najmniej ingeruje w środowisko, w tym najmniej oddziaływuje na tereny zamieszkałe przylegające do przedmiotowej linii kolejowej. Jednocześnie w wariancie tym występuje najmniejszy zakres przejęcia działek pod inwestycję. Istotny jest również fakt - jak wyjaśnił inwestor - że na etapie przygotowania dokumentacji do wniosku o wydanie decyzji Wojewody [...] przeprowadzony został proces optymalizacji rozwiązań dla przedmiotowego odcinka linii. W ramach przedmiotowej inwestycji przewidziano nabycie działek (lub ich wydzieloną część) niezbędnych do zrealizowania założonego zakresu prac w ramach przedsięwzięcia. Uzasadniając konieczność nabycia pod inwestycję części ww. działek nr [...] i nr [...], inwestor przedstawił argumentację, którą organ uznał za zasadną. Inwestor wskazał, iż w rejonie ww. działek, jest konieczne podniesie niwelety toru, co wymaga wybudowania wyższego nasypu, a w jego konsekwencji poszerza się podstawa nasypu. W związku z powyższym infrastruktura kolejowa nie mieści się na dotychczasowym terenie kolejowym. Dlatego zakładane jest nabycie części ww. działek nr [...] i nr [...] pod infrastrukturę kolejową i drogę dojazdową, która zapewni dostęp do drogi publicznej m.in. do przedmiotowych nieruchomości. Odnosząc się do żądania skarżących przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji po północnej stronie torów, bez konieczności ingerowania w ich działki, organ wskazał, że organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do badania alternatywnych wariantów przeprowadzenia inwestycji liniowej w sytuacji, gdyby właściciele nieruchomości zgłosili sprzeciw wobec lokalizacji przedsięwzięcia zaproponowanej przez inwestora. Gospodarzem projektu jest tylko inwestor, organ wydający decyzję w oparciu o przedłożony projekt nie jest uprawniony do ingerowania w jego założenia, w tym w przebieg inwestycji liniowej. Wariantowanie przebiegu inwestycji odbyło się na etapie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia i to w tym postępowaniu strony mogły wnosić uwagi, co do trasy projektowanej inwestycji. W rozpatrywanej sprawie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana przez Regionalnego Dyrektora-Ochrony- Środowiska w [...] nie została zaskarżona i wiąże organy w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej. Wyjaśniając zajęcie działek nr [...] i nr [...], organ poinformował, że jest ono konieczne ze względu na zaprojektowaną drogę dojazdową mającą zapewnić dostęp do drogi publicznej kilku działkom, w tym również nieruchomościom stanowiącym własność skarżących stron. Jednocześnie organ wyjaśnił, że budowa odwodnienia pomiędzy drogą, a linią kolejową jest konieczna, co wynika z przyszłego projektowanego zagospodarowania i rzeźby terenu. W związku z powyższym, konieczne byłoby zastosowanie odrębnego odwodnienia dla torowiska (odwodnienie wgłębne), i odrębnego odwodnienia dla drogi (odwodnienia w postaci rowu). Takie rozwiązanie dodatkowo w nieuzasadniony sposób zwiększyłoby zajętość terenu oraz koszty realizacji projektu. Dlatego też zgodnie z zasadami projektowania obowiązującymi na etapie przygotowania niniejszego projektu zastosowano odwodnienie w postaci odkrytego rowu, które umożliwia jednoczesne odwodnienie drogi i torowiska, przy optymalnej sprawności technicznej zastosowanego rozwiązania, zminimalizowanej zajętości terenu oraz zminimalizowanych kosztach realizacji projektu. W ocenie organu na uwzględnienie nie zasługiwało również żądanie skarżących polegające na zastąpienia skarpy murem oporowym. Minister podzielił stanowisko inwestora, będącego kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji, że budowa takiego muru generowałaby zbyt wysokie koszty w stosunku do uzyskanych korzyści. Odnosząc się do kwestii odległości budynku z każdej strony od ogrodzeń organ poinformował, że w przedmiotowej sprawie ma wpływ jedynie na odległość od obszaru kolejowego. Odległość ta po przeprowadzonym podziale w najwęższym punkcie wynosić będzie odpowiednio dla budynku na działce nr [...] około 14,5 m i dla budynku na działce nr [...] około 12,5 m i w obydwu przypadkach będzie to zdecydowanie największą odległością w porównaniu ż-odległościami budynku od granic innych sąsiednich nieruchomości. W okolicznościach niniejszej sprawy Minister stoi na stanowisku, iż żadne uzasadnione interesy skarżących nie zostały naruszone w związku z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej. Skarżący powołują się bowiem jedynie na interes subiektywny, upatrując go w uszczupleniu ich praw własności i pogorszeniu warunków wykorzystywania ich działek. Przy realizacji systemu infrastruktury kolejowej, służącej poprawie bezpieczeństwa, komunikacji, transportu nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy ustawy są rekompensowane stosownym odszkodowaniem. Takim celem jest z pewnością realizacja przedmiotowej inwestycji, która jak wynika ze sprawy stanowi konieczną inwestycję celu publicznego. Zatem, pomimo wywłaszczenia części czyjejś własności, dochodzi do równoważenia strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Z takim stanowiskiem nie zgodzili się S. K. i S., zaskarżając w całości decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2019 r znak [...] i zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do wydania decyzji, 2. art. 80 kpa, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na oparciu rozstrzygnięcia bez uwzględnienia ich uzasadnionych interesów, polegające w szczególności na przyjęciu jakoby w sprawie nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów skarżących, jak również bezzasadnym pominięciu innych, bardziej neutralnych dla naruszenia prawa własności wariantów przebiegu inwestycji. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumentację na poparcie powyższych zarzutów, która jest zbieżna z ich zarzutami podnoszonymi w toku postępowania administracyjnego. Dodatkowo skarżący zarzucili, iż organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii ewentualnego wykupu od nich nieruchomości w całości, za słusznym odszkodowaniem. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o: 1. uchylenie decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju i decyzji Wojewody [...], w części dotyczącej przebiegu inwestycji przez ich nieruchomość, 2. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Ministra Inwestycji i Rozwoju, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Sąd zgadza się z twierdzeniem organu, że ten jest związany granicami wniosku inwestora o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej i nie ma możliwości ingerowania w tym zakresie. To inwestor jest decydentem w takich kwestiach jak lokalizacja, sposób i kształt realizacji inwestycji, a organ procedujący wyznacza dopuszczalne prawem granice inwestycji, poprzez wydanie decyzji lokalizacyjnej. Zadaniem organu jest sprawdzenie, czy przyjęte przez wnioskodawcę rozwiązania techniczne, w tym również obszar niezbędny do ograniczenia w korzystaniu, są zgodne z regulacjami prawnymi, mającymi znaczenie dla wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. W ocenie Sądu organ należycie i zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego zbadał istotne dla rozstrzygnięcia kwestie, dokonał niezbędnych wyjaśnień, o czym świadczą m.in. skierowane do inwestora pisma z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], którymi organ odwoławczy wezwał inwestora do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień dotyczących lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej i zastosowanych rozwiązań technicznych poruszonych przez skarżące strony. Chybione są zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art., art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się organ wydając rozstrzygnięcie Stwierdzić należy, że w omawianej sprawie Minister, prawidłowo zebrał materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności rozpatrzył stanowiska stron postępowania oraz zarzuty podniesione przez odwołujących się w przedmiotowej sprawie. Wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności organ wielokrotnie wzywał inwestora do wypowiedzenia się w kwestii podniesionych przez skarżących zarzutów oraz umożliwiał skarżącym wypowiedzenie się co do zaprezentowanego przez inwestora stanowiska, aby następnie po wnikliwym rozważeniu stanowisk obu stron rozstrzygnąć przedmiotową sprawę. Z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, jakimi przesłankami kierował się organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie dotyczące działek skarżących. W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, jakie ustalenia faktyczne poczynił organ i przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jakimi w tym względzie kierował się przesłankami oraz jakie przepisy zastosował do dokonanych ustaleń. W szczególności organ wyjaśnił, powody dla których nie podziela stanowiska skarżących odnośnie podnoszonych przez nich zarzutów i składanych wniosków. Organ dokonał analizy zarówno stanowiska skarżących jak i inwestora, a wysnute z niej wnioski obszernie uzasadnił. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie pozwala na znalezienie uzasadnienia dla zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodpowiadające wymogom kodeksowym zdawkowe uzasadnienie faktyczne decyzji, z którego nie wynika wcale, które fakty organ odwoławczy uznał za udowodnione, na których dowodach się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, czym organ uchybił także ogólnej zasadzie przekonywania. Nie można w ocenie Sądu podzielić także zarzutów skargi, że kwestionowana decyzja stanowi przykład bezprawnego działania organów administracji oraz naruszenia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w takim stopniu, że pociągać musi za sobą naruszenie generalnej konstytucyjnej zasady praworządności oraz zaufania do władzy publicznej. Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2115/15, że "słuszny interes strony" nie jest pojęciem tożsamym ze "słusznym interesem obywateli", o którym mowa w art. 7 kpa. Interes indywidualny strony z reguły nie pokrywa się z interesem społecznym i interesami innych stron postępowania, jak ma to miejsce w sprawach min. z zakresu ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2017r. poz.2117, ze zm.), której przepisy mają na celu stworzenie warunków prawnych zapewniających sprawny przebieg realizacji inwestycji, przyspieszenie i usprawnienie procesów planowania, przygotowania, realizacji i finansowania inwestycji. Niewątpliwie własność podlega szczególnej ochronie, gwarantowanej w ustawie zasadniczej, jednak ochrona ta ustępuje niekiedy wartościom wyżej cenionym przez ustawodawcę. Za taką wartość, która powinna być w sposób szczególny uwzględniana, ustawodawca przyjął "cel publiczny". Tym samym zagwarantowanie w Konstytucji RP prawnej ochrony prawa własności oznacza, że nie jest ono nienaruszalne i absolutne. Konstytucja RP przewiduje sytuacje tego rodzaju i dlatego nie wyklucza i nie zakazuje dokonywania wywłaszczenia mienia lub ograniczenia w sposobie korzystania z niego. Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1329/08, że podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę skarżącą w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a ocena tego materiału jest logiczna, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów oraz wskazał prawidłową podstawę prawną, nie oznacza niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Okoliczność, że strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Należy także zgodzić się ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że zarzuty podniesione w skardze w przeważającej części są tożsame z zarzutami podniesionymi na etapie ponownie prowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania oraz postępowania odwoławczego prowadzonego przez Ministra. Istota skargi sprowadza się do kwestionowania prawidłowości lokalizacji inwestycji w zakresie w jakim miałaby ingerować w stanowiącą własność skarżących działkę nr [...] z obrębu [...]. W tym zakresie organ właściwie zastosował art. 9o ust. 3 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym, z którego wynika obowiązek dołączenia do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej m.in. mapy z projektami podziału nieruchomości - w przypadku konieczności dokonania podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami. Żaden z przepisów ustawy o transporcie kolejowym nie zawiera innych wymogów - poza przedstawieniem projektu podziału nieruchomości, od których spełnienia zależne byłoby zatwierdzenie podziału nieruchomości niezbędnych dla planowanej inwestycji. Miał zatem rację organ twierdząc, że w tym względzie przepisy rozdziału 2b ustawy o transporcie kolejowym są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisów powołanego rozdziału omawianej ustawy wynika zaś, że procedura podziału nieruchomości nie poprzedza postępowania o ustalenie lokalizacji linii kolejowej, ale jest prowadzona jednocześnie z nią i to bez zachowania trybu wskazanego w ustawie o gospodarce nieruchomości. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do uznania za słuszne zarzutów skargi i mając powyższe na uwadze, w oparciu o art.151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.