IV SA/Wa 1437/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-30

Skład orzekający: Alina Balicka, Kaja Angerman, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zgodnie z ustawą z dnia 20 marca 2015 r.?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił, iż skarżący nie wykazał spełnienia pozytywnych przesłanek określonych w art. 2 i 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Materiał dowodowy nie potwierdził prowadzenia działalności opozycyjnej przez wymagany okres 12 miesięcy ani doznania represji politycznych w rozumieniu ustawy, pomimo przyznania skarżącemu Krzyża Wolności i Solidarności.
Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ odmówił przyznania statusu, uznając, że materiał dowodowy nie potwierdza prowadzenia działalności opozycyjnej przez wymagany okres 12 miesięcy ani doznania represji politycznych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi niewyczerpujące zebranie i dowolną ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę IV SA/Wa 1437/18 UZASADNIENIE Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] kwietnia 2018 r. po rozpatrzeniu wniosku M. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] odmawiającą wnioskodawcy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej. W ocenie organu wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Organ przytoczył treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Wskazał, że strona wraz z wnioskiem przesłała do Urzędu decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...].01.2017 r. Powyższą decyzją Prezes IPN stwierdził, że M. R. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W dniu [...].04.2017 r. do akt sprawy została złożona legitymacja potwierdzająca nadanie stronie przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej odznaczenia - Krzyża Wolności i Solidarności. W ocenie organu zarówno decyzja Prezesa IPN jak i odznaczenie strony Krzyżem Wolności i Solidarności potwierdza, iż w przypadku strony nie zachodzą przesłanki negatywne co do przyznania przedmiotowego statusu jednakże nie potwierdza, iż strona spełnia przesłanki określone w art. 2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989r. : 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29,poz. 154, z późn. zm.2) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brałaa udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu(Dz. U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok. Materiał dowodowy znajdujący się aktach sprawy nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony określonej przepisami ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. W załączonym przez stronę piśmie z dnia [...].01.2017r. Instytut Pamięci Narodowej wskazał, iż w dostępnym zasobie archiwalnym nie odnaleziono dokumentów potwierdzających działalność R. w rozumieniu przepisów ww. ustawy. Organ prowadząc postępowanie wnikliwie zapoznał się z dokumentacją zgromadzoną w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawca wskazał, min. że był bezinteresownie zaangażowany w działalność na rzecz związku NSZZ S. od 1980 r. do dziś, rozpowszechniał ulotki na terenie W., S. i okolic w latach 1980-89, w okresie stanu wojennego miał współpracować z K[...] i S. R. I.. Na wnioskowane okoliczności wnioskodawca przedłożył oświadczenia świadków: Z. A., S. B. oraz M. M.. W swym wniosku R. wskazał również na okoliczność aresztowania powyżej 48 godzin pod zarzutem morderstwa, liczne pobicia i zmuszenie do zwolnienia z pracy, jednak na potwierdzenie ww. okoliczności brak dostatecznych dowodów, bowiem akta sądowe zostały zniszczone (min. pismo Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].10.2016 r.). Wnioskodawca załączył również do wniosku rekomendację NSZZ "[...]" Region M. Oddział S., z której wynika, iż M. R. od 1994 r. wspiera działalność Związku "[...]", kopię legitymacji potwierdzającej przynależność strony do NSZZ "[...]" od listopada 1980 r., podziękowania z Archiwum Państwowego w S. za przekazanie dokumentacji aktowej Komitetu Organizacyjnego Niezależnego Związku Zawodowego w O. S. "[...]" z 1980 r. oraz niezależnej prasy związkowej z 1981 r., kopię legitymacji potwierdzającej odznaczenie strony Złotym Krzyżem Zasługi (jak wynika z uzasadnienia postanowienia, za zasługi w działalności na rzecz honorowego krwiodawstwa), pismo ze Związku P. Okręg S., pismo z Wydziału Polityki Społecznej M. Urzędu Wojewódzkiego w W., zaświadczenie potwierdzające przekazanie materiałów archiwalnych do Archiwum Państwowego w S. wraz ze spisem zdawczo-odbiorczym, pisma z Sądu Rejonowego w S. dotyczące zniszczenia dokumentacji spraw [...] oraz [...], pismo z Prokuratury Rejonowej w S. dotyczące postępowania w sprawie znieważenia funkcjonariusza publicznego w dniu [...] sierpnia 1989 r., które zostało umorzone na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 1981 r. o amnestii. Strona przedłożyła również decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...].02.2017r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...].01.2017 r. o odmowie przyznania renty specjalnej, w której również szeroko została opisana działalność strony w latach osiemdziesiątych. Organ wyjaśnił, że zwrócił się o dodatkowe informacje do Archiwum Państwowego w S. oraz Instytutu Pamięci Narodowej o przesłanie materiałów na podstawie których zostało stronie nadane odznaczenie Krzyż Wolności i Solidarności oraz postanowił przeprowadzić dowód z przesłuchania strony i powołanych przez nią świadków. W odpowiedzi z dnia [...].02.2017 r. Archiwum Państwowe w S. przesłało poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów: oświadczenia Prezydium NSZZ "[...]" Region M. - Oddział w S. z dnia [...] kwietnia 1981 r. w sprawie zagospodarowania budynku położonego przy ul. Ś. wraz z listą podpisów, zawierającą odręczny podpis złożony prawdopodobnie przez Pana M. L. R., zawiadomienia wystosowanego do Pana M. L. R. przez Samorządną Radę Pracowniczą "[...]" z dnia [...] listopada 1990 r., zawiadomienia wystosowanego do M. L. R. przez Radę Pracowniczą "[...]" z dnia [...] lutego 1992 r. Z kolei Instytut Pamięci Narodowej przesłał do Urzędu poświadczone za zgodność z oryginałem kopie wniosku i oświadczeń tych samych świadków, już wcześniej załączonych do akt sprawy przez stronę. Organ wyjaśnił, że podczas przesłuchania strony w dniu [...].05.2017 r. M. R. zeznał, że był członkiem S. od listopada 1980 r., zajmował się kolportażem ulotek jeszcze przed wybuchem stanu wojennego, [...] grudnia 1981 r. został skazany na karę pozbawienia wolności ze względu na podpalenie szopy, wyszedł z więzienia w lipcu 1983 r. na skutek dekretu o amnestii. Podczas pobytu w więzieniu miał wspierać internowanych członków S. poprzez rozprowadzanie grypsów. Podczas pracy jako suwnicowy przy piecach hartowniczych w zakładzie [...] strona odnalazła paczki przeznaczone do spalenia zawierające materiały NSZZ S., które zachowała i przekazała w okresie późniejszym do Archiwum Państwowego w S.. W 1984 r. podczas manifestacji z okazji rocznicy porozumień sierpniowych R. miał nawiązać kontakt z członkami S. RI min. S. B. oraz Z. A. - członkiem [...]. Strona miała wówczas rozpocząć działalność kolportażową. Pan R. miał brać czynny udział w mszach za ojczyznę i manifestacjach. Strona zeznała, iż była zatrzymana, ale nigdy nie była oskarżona o rozprowadzanie nielegalnych wydawnictw. W celu zweryfikowania zeznań strony organ zwrócił się z prośbą do Urzędu Miasta w S., o przesłuchanie w ramach pomocy prawnej M. P. M.. Podczas przesłuchania w dniu [...].05.2017r. świadek zeznał, iż nie pamięta dokładnie od kiedy zna stronę, nie zna szczegółów działalności R. zatem nic nie może powiedzieć o charakterze i formach jego działalności opozycyjnej. Świadek wiedze o tym że R. był działaczem związkowym posiada od samego zainteresowanego. Sam świadek nie był działaczem S. i nie ma wiedzy co do przynależności organizacyjnej strony. Świadek zapamiętał, że R. był w komitecie organizacyjnym akcji protestacyjnych pracowników [...] i dwudniowego strajku na terenie zakładu. Świadek S. B. nie stawił się w Urzędzie Gminy Z. w dniu przesłuchania, informując urząd, że w sprawie R. nie ma nic do powiedzenia. W dniu [...].11.2017 r. w Urzędzie Miasta w S. został przesłuchany w charakterze świadka Z. A.. Podczas przesłuchania świadek wskazał, iż współpracował ze stroną w okresie od 1984 r. do 1986 r. nieregularnie "od czasu do czasu", w zależności od rocznic, od których była uzależniona produkcja. Zeznał, że wie od strony, że wydawnictwa przekazywane R. były rozprowadzane na terenie zakładu pracy. Świadek nie był nigdy naocznym świadkiem przekazywania ulotek przez wnioskodawcę, nie wie czy strona otrzymywała ulotki również od innych osób i z kim współpracowała oraz nie posiada wiedzy odnośnie prowadzenia innych form działalności przez R.. Świadek zeznał, iż w okresie PRL Pan R. nie współpracował z [...], jednak obecnie jest czynnym członkiem tej struktury. W dniu [...].02.2018 r. na prośbę wnioskodawcy w siedzibie Urzędu do Spraw Kombatantów został przesłuchany również E. P.. Podczas przesłuchania świadek zeznał, iż zna R. od 1984 r., razem pracowali w odlewni stali w S., poznali się w związkach, razem brali udział w strajkach , jeździli na demonstracje, roznosili ulotki. Ulotki roznosili co najmniej raz w tygodniu min. podczas uroczystości kościelnych, sklepach, zakładach pracy, w ilościach 100-200 sztuk. Świadek obecnie nie pamięta tytułów materiałów, w odlewni miał być schron, gdzie miały być drukowane materiały. R. miał współpracować z A. zarówno przed jak i po stanie wojennym. Świadek wskazał, iż nie pamięta nazwisk innych osób z którymi współpracował. Organ wskazał, że świadek M. M. nie ma wiedzy co do działalności strony, jej zaangażowania oraz faktycznie wykonywanych przez nią czynności. Świadek potwierdził, jedynie, że R. był w komitecie organizacyjnym akcji protestacyjnych pracowników [...] i dwudniowego strajku na terenie zakładu, jednak z tego tytułu ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej nie wiąże przyznania żadnych uprawnień. Świadek B. odmówił złożenia zeznań w sprawie p. R., dlatego organ nie miał możliwości zweryfikowania, doprecyzowania i usunięcia nieścisłości istniejących w złożonym przez świadka oświadczeniu pisemnym. Świadek Z. A., podczas przesłuchania zeznał, że miał kontakt z p. R. i przekazywał mu materiały w okresie od 1984 r. do 1986 r., jednak były to kontakty sporadyczne uzależnione od rocznic i świadek nie posiada wiedzy odnośnie innej działalności strony jak i innych osób z którymi miała współpracować. Świadek ponadto wskazał, iż w latach osiemdziesiątych strona nie była formalnym członkiem [...]. Z zeznań tych nie wynika, aby prowadzona przez stronę działalność - biorąc pod uwagę przerwy w jej prowadzeniu była prowadzona przez okres co najmniej 12 miesięcy. Organ wyjaśnił, że nie dał wiary zeznaniom świadka E. P., który wraz ze stroną miał zajmować się kolportażem prasy przed kościołem, co najmniej raz w tygodniu przed uroczystościami. Biorąc pod uwagę ówczesne realia, było to niemożliwe, bowiem jak wiadomo z ogólnie dostępnych opracowań, właśnie takie uroczystości znajdowały się w szczególnym zainteresowaniu służb bezpieczeństwa, były monitorowane. Świadek zeznał również, że wraz ze stroną zajmował się produkcją ulotek i innych materiałów. Organ podkreślił, że traktuje zeznania z dużą dozą ostrożności, bowiem strona nigdy w żadnym piśmie kierowanym do Urzędu, jak i podczas przesłuchania, tak istotnej działalności nie podnosiła. Świadek ponadto nie potrafił wskazać jak wyglądała faktycznie taka produkcja ulotek. Ponadto, wskazał iż współpraca strony z p. A. trwała przed jak i po zakończeniu stanu wojennego co jest sprzeczne z zeznaniami samej strony i p. A. i świadczy o braku wiedzy świadka co do okoliczności prowadzonej przez stronę działalności opozycyjnej. Organ zwrócił się w dniu [...].02.2018 r. o zaopiniowanie przez wojewódzką radę konsultacyjną wniosku p. R. o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w trybie art. 5 ust. 6 Ustany o działaczach opozycji. W dniu [...].02.2018 r. wpłynęła do Urzędu opinia rady konsultacyjnej, która w swym uzasadnieniu stwierdziła, że przedstawione dokumenty nie zawierają dostatecznie przekonujących informacji o działalności opozycyjnej strony. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ orzekający doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie brak jest dostatecznych dowodów potwierdzających prowadzenie przez p. R. działalności pozycyjnej przez okres co najmniej 12 miesięcy, a strona również nie przedłożyła dowodów świadczących o podleganiu represjom ze względów politycznych w rozumieniu Ustawy o działaczach opozycji antykomunistyczny. W aktach sprawy znajdują się co prawda informacje odnośnie wzięcia udziału przez stronę w demonstracji, czy strajku jednak, w wyniku takiego zdarzenia strona nie została zwolniona z pracy, ani nie doznała innych represji wymienionych w ustawie (relegowanie z uczelni, pozbawienie możliwości wykonywania zawodu, inwigilowanie przez organy państwa i podjęcie wobec niej bezprawnego działania polegającego na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia). Strona była również kilkakrotnie zatrzymana, jak i pozbawiona wolności jednak wnioskodawca nigdy nie wskazywał, aby miało to związek z prowadzona przez niego działalnością opozycyjną, a dokumenty dotyczące ww. okoliczności zostały zniszczone i organ nie miał możliwości zapoznania się z nimi. W związku z powyższym organ uznał, iż w niniejszej sprawie brak dostatecznych dowodów świadczących o prowadzeniu przez stronę działalności opozycyjnej w rozumieniu przepisów ustawy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby wnioskodawca doznał również represji określonych w art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. M. R. wniósł skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., której zarzuty sprecyzował pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. zarzucając decyzji : I. naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...], w sytuacji gdy decyzja ta była obarczona naruszeniem przepisów postępowania, 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie wszystkich dowodów znajdujących się w sprawie, a także przeprowadzenie przez organ dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, co wyraziło się w: a) nieprzeprowadzeniu żadnego dowodu na okoliczność istnienia lub nie istnienia konfliktu pomiędzy skarżącym a działaczami opozycji w S., w szczególności nie przesłuchano skarżącego na okoliczność z którymi działaczami popadł w konflikt, których następnie należało przesłuchać, b) pominięciu w swych rozważaniach treści oświadczenia świadka S. B. złożonego w dniu [...] listopada 2016 r. w toku postępowania w sprawie działalności opozycyjnej stanowiącej podstawę do nadania M. R. odznaczenia Krzyż Wolności i Solidarności, c) dokonaniu wybiórczej oceny zeznań świadka Z. A. poprzez wybranie z zeznań fragmentu depozycji, iż świadek w.w. w latach 1984-1986 kontaktował się sporadycznie ze skarżącym, w sytuacji gdy z zeznań tych również wynika, że Z. A. i przekazywał wówczas M. R. ulotki średnio raz w miesiącu oraz "[...]", Wydawnictwo "[...]", materiały dotyczące S. W. oraz znaczki, jak i pominięcie tego fragmentu zeznań, w których świadek stwierdza, że przekazywanie ulotek skarżącemu odbywało się w altach 1984¬1986, d) dokonaniu wybiórczej oceny zeznań świadka E. P. poprzez wskazanie, że nie można dać wiary tym depozycjom, albowiem jak wynika z zeznań świadka skarżący i E. P. zajmowali się rozdawaniem ulotek pod kościołem co najmniej raz w tygodniu przed uroczystościami, w sytuacji gdy z depozycji w.w świadka wynika, że wraz ze skarżącym rozdawał ulotki pod kościołem w czasie uroczystości, a co najmniej raz w tygodniu wychodzili z nimi do miasta, e) dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego wyrażające się w uznaniu, że toczące się w 1989 r. postępowanie karne nie miało związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością opozycyjną, w sytuacji gdy z oświadczenia M. M. z dnia [...] listopada 2016 r. złożonego w toku postępowania w sprawie działalności opozycyjnej stanowiącej podstawę do nadania M. R. odznaczenia Krzyż Wolności i Solidarności wynika, że była taka sytuacja, iż nie wpuszczono protestujących do zakładu podczas trwania akcji strajkowej, skarżący aby otworzyć drzwi z dużym impetem wysunął zasuwę, skutkiem czego wybił szybę i powalił strażnika, w konsekwencji czego była prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne, II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 690 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie prowadził działalności opozycyjnej w rozumieniu przepisów ustawy, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu prowadzi nieodmiennie do wniosków przeciwnych, co miało wpływ na wynik sprawy, 2. art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie doznał represji w rozumieniu w.w. artykułu, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu prowadzi nieodmiennie do wniosków przeciwnych, co miało wpływ na wynik sprawy, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ niewyczerpująco zebrał materiał dowodowy, jak i nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił czy istnieje konflikt pomiędzy skarżącym, a działaczami opozycji w S., a jeśli tak to z którymi działaczami jest zantagonizowany. W swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazywał na fakt skonfliktowania, jak i przyczyny odmowy złożenia zeznań przez S. B.. Jest to bardzo istotne albowiem w.w. w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2016 r. (k. 108) złożonym w toku postępowania w sprawie działalności opozycyjnej stanowiącej podstawę do nadania M. R. odznaczenia Krzyż Wolności i Solidarności, szeroko opisuje działalność opozycją skarżącego, a następnie będąc wezwanym w charakterze świadka, stwierdza, że nie ma nic do powiedzenia w tej sprawie. Poczynienie tych ustaleń ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Ponadto, organ w swych rozważaniach pominął treść oświadczenia w.w. świadka złożonego w dniu [...] listopada 2016 r., w którym S. B. wprost wskazał, że skarżący w latach 1984-1989 brał czynny udział w demonstracjach pomagał w plakatowaniu, roznoszeniu ulotek. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w zaskarżonej decyzji dokonał wybiórczej oceny zeznań świadka Z. A., albowiem wybrał z zeznań fragment depozycji wskazujący, iż świadek w.w. w latach 1984-1986 kontaktował się sporadycznie ze skarżącym. Należy podnieść, że z depozycji tych wynika także, iż Z. A. przekazywał wówczas M. R. ulotki średnio raz w miesiącu, a także "[...]", Wydawnictwo "[...]" oraz materiały dotyczące S. W. oraz znaczki. Świadek zeznał, również że przekazywanie ulotek skarżącemu odbywało się w latach 1984-1986, zaś organ stwierdza, że z w.w. depozycji nie wynika, aby ta działalność M. R. trwała 12 miesięcy, biorąc pod uwagę przerwy. Z taką interpretacją nie można się zgodzić, albowiem z zeznań Z. A. nie wynika jak długie były to przerwy, wskazuje jedynie, że zależało to od sytuacji w kraju. Na podstawie takich informacji nie można wysnuć wniosku, że działalność skarżącego była krótsza niż 12 miesięcy, co uczynił organ. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sposób wybiórczy dokonał oceny zeznań świadka E. P. wskazując, że nie można dać wiary tym depozycjom. Organ wskazał, że z zeznań świadka wynika, że skarżący i E. P. zajmowali się rozdawaniem ulotek pod kościołem co najmniej raz w tygodniu przed uroczystościami, a ze względu na ówczesne realia takie uroczystości były w zainteresowaniu służb bezpieczeństwa oraz były przez nie monitorowane, to taka działalność nie była przed długi czas możliwa. Z depozycji w.w świadka wynika, iż wraz ze skarżącym nieraz rozdawał ulotki pod kościołem w czasie uroczystości, a co najmniej raz w tygodniu wychodzili z nimi do miasta. Taki stan rzeczy całkowicie zmienia obraz tej działalności, albowiem służbom bezpieczeństwa pomimo monitorowania takich miejsc poczynania skarżącego mogły uiść ich uwadze, czego nie dostrzegł organ w swych rozważaniach. Ponadto Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych niewłaściwie uznał, że toczące się w 1989 r. postępowanie karne przeciwko M. R. nie miało związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością opozycyjną. Z oświadczenia M. M. z dnia [...] listopada 2016 r. złożonego w toku postępowania w sprawie działalności opozycyjnej stanowiącej podstawę do nadania M. R. odznaczenia Krzyż Wolności i Solidarności (k. 110) wynika, iż podczas akcji strajkowej nie wpuszczono protestujących do zakładu. Skarżący aby otworzyć drzwi i wpuścić strajkujących z dużym impetem wysunął zasuwę drzwi, w skutek czego wybił szybę i powalił strażnika. Konsekwencją tego wydarzenia było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego oraz późniejsze skazanie. Ponadto, wbrew twierdzeniom organu, że skarżący nie wskazywał, że zatrzymania i pozbawienia wolności miały związek z działalnością opozycyjną, M. R. we wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej opisał działania represyjne ówczesnych organów bezpieczeństwa stosowanych wobec niego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie sadu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nie narusza przepisów prawa w stopniu, który powodowałby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 693 ze zm.). Stosownie do treści art. 4 tej ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie: 1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem [...] lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i 2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Bezsporną okolicznością w przedmiotowej sprawie jest to, że skarżący nie pracował na rzecz organów bezpieczeństwa państwa oraz nie współpracował w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez te organy. Potwierdza to decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] stycznia 2017 r. (k. 13) , której złożenie przez skarżącego nie było nawet wymagane w sytuacji, gdy przedstawił dokument potwierdzający nadanie mu Krzyża Wolności i Solidarności (k. 40). Nie zachodziła więc negatywna przesłanka wykluczająca uzyskanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych o przyznanie którego wystąpił skarżący. Przesłanki pozytywne, których spełnienie jest konieczne, by mogła zostać wydana pozytywna decyzja potwierdzająca status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych określone zostały w art. 2 i art. 3 ustawy. Stosownie do treści art. 2 ust.1 ustawy działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r. (ust.2). Według art. 3 ustawy osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956 -1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn. zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Twierdzenie skarżącego zawarte we wniosku wskazuje, że wiąże on zasadność uznania go za działacza opozycji z przynależnością do "S.", współpracą w okresie stanu wojennego z [...] i S. R. I., kolportażem ulotek i wydawnictw bezdebitowych, a także aktywnym uczestnictwem w manifestacjach i akcjach protestacyjnych. Z kolei przesłanek do uznania go za osobę represjonowaną z powodów politycznych upatruje w okoliczności związanej ze zwolnieniem go z pracy w 1979 r. za odmowę przynależności do PZPR, doznaniu uszkodzenia ciała w wyniku uderzenia pałką przez funkcjonariusza MO w czerwcu 1981 r. (złamanie kciuka), zatrzymaniu przez MO na 48 godzin w 1984 r., oskarżeniu o znieważenie wartownika podczas akcji strajkowej w 1989 r., a także zwolnieniu z pracy za zorganizowanie referendum dotyczącego odwołania dyrektora. Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych wskazuje się, iż jej celem jest przyznanie szczególnego statusu działaczom opozycji i osobom represjonowanym z powodów politycznych angażujących się w latach 1956 -1989 w działalność antykomunistyczną. Przesłankami do uznania za działacza opozycji jest co najmniej 12 miesięczna działalność polityczna zagrożona odpowiedzialnością karną prowadzona w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Za osobę represjonowaną może być z kolei uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wyszczególnionymi w art. 3 ustawy wyłącznie z powodów politycznych, a więc w wyniku działalności politycznej lub udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Należy podzielić stanowisko organu, że skarżący nie wykazał, by spełnił powyższe przesłanki. W zasobach IPN, co potwierdza informacja udzielona tak skarżącemu, jak również organowi nie odnaleziono dokumentów potwierdzających spełnienie przez skarżącego warunków o których mowa w art. 2 i 3 wyżej wymienionej ustawy. Organ prawidłowo ocenił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza antykomunistycznej działalności skarżącego w rozumieniu art. 2 ustawy. Skarżący był członkiem S. od listopada 1980 r., jednak przynależność związkowa w okresie legalnego funkcjonowania związku nie jest zaliczana do okresu działalności opozycyjnej. Słusznie też organ nie neguje tego, że skarżący brał udział w demonstracjach czy strajkach, jak też, że podejmował się kolportażu ulotek czy prasy, jednak nie jest to wystarczające do uznania tego rodzaju aktywności za działalność opozycyjną. Działalność określona w art. 2 ustawy to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Działalność w ramach struktur z pewnością zakłada członkostwo w określonej grupie, czego skarżący nie wykazał. Nie wykazał też zdaniem sądu współpracy z taką zorganizowaną strukturą, która ze względu na zrównanie znaczenia tych dwóch form aktywności, oznaczać powinna ścisłe współdziałanie z organizacją, dążenie do realizacji tych samych celów, wpływ na możliwość ich osiągnięcia. Wskazuje to na daleko idący i ścisły związek z innymi osobami i określony plan działań. Skarżący twierdzi co prawda, że współpracował z organizacjami niepodległościowymi i wymienia [...] oraz S. R. I., jednak nie znajduje to żadnego potwierdzenia nie tylko w informacji pochodzącej z IPN, ale też w zeznaniach wskazanych świadków. Skarżący twierdzi, że spotykał się potajemnie w mieszkaniach A. K. i omawiali akcje protestacyjne, tymczasem z zeznań Z. A. nic takiego nie wynika. Świadek twierdzi, że to on przywoził ulotki, które przekazywał skarżącemu i innym osobom podczas spotkań w mieście. Nie wie nic o opozycyjnej działalności skarżącego, a co więcej wskazuje, że skarżący w okresie PRL nie współpracował z [...] i dopiero obecnie jest czynnym członkiem tej struktury w S.. Nie ocenia więc kontaktów ze skarżącym jako "współpracy", choć potwierdza jego pomoc w kolportowaniu ulotek i czasopism. Nie ma racji strona skarżąca zarzucając, że organ dokonał wybiórczej oceny tych zeznań, bo podkreślił znaczenie stwierdzenia o nieregularności przekazywania ulotek skarżącemu, podczas gdy wcześniej świadek wskazywał, że miało to miejsce średnio raz w miesiącu. Organ dokonał prawidłowej oceny zeznań świadka, z których jako całości wynika, że spotkania nie miały charakteru regularnego (choć jednocześnie organ dostrzegł i wskazał na pewną ich niespójność). Świadek wskazuje, że spotkania odbywały się od czasu do czasu, nieregularnie i wyjaśnia, że było to związane z drukowaniem ulotek w zależności od sytuacji w kraju lub rocznic. Niespójność zachodzi więc przede wszystkim między twierdzeniami skarżącego, a zeznaniami świadka, z którym skarżący w rzeczywistości nie pozostawał w takich relacjach jak sugeruje. Z pewnością więc nie spotykał się w mieszkaniu świadka na potajemnych spotkaniach i nie omawiał z nim lub jeszcze innymi osobami, ani nie organizował akcji protestacyjnych. Nie współpracował zatem z [...], kontaktując się ze Z. A., który właśnie miał być głównym kontaktem z tą zorganizowaną strukturą. Skarżący od czasu do czasu w okresie od 1984 r. do 1986 r. pomagał Z. A. w rozprowadzeniu ulotek przywożonych przez świadka, co z pewnością było podjęciem się przez skarżącego zakazanej działalności, wskazującej na jego negatywny stosunek do funkcjonującego ustroju i zagrożonej odpowiedzialnością karną, jednak nie spełniającej przesłanek działalności opozycyjnej wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy. Choć organ odwoławczy nie odniósł się dostatecznie do treści oświadczenia złożonego przez S. B. na potrzeby postępowania dotyczącego przyznania skarżącemu odznaczenia (krzyża wolności i solidarności), to jednak ta nieprawidłowość nie miała wpływu na wynik sprawy. Organ nie kwestionuje przecież opisywanych przez tą osobę działań skarżącego takich jak pomoc w plakatowaniu, rozmieszczaniu ulotek i czynnego udziału w demonstracjach organizowanych przez S.. Zdaniem sądu oświadczenie złożone przez S. B. jest bardzo ogólnikowe, nie zawiera żadnych wskazań co do możliwości traktowania działań skarżącego jako dokonywanych w ramach struktury organizacyjnej znanej S. B. albo w ścisłej z nią współpracy. A należy zauważyć, że osoba ta składała swoje oświadczenie w warunkach braku zagrożenia odpowiedzialnością za składanie fałszywych zeznań. Sąd w pełni podziela stanowisko organu co do braku wiarygodności zeznań świadka P., a zatem braku możliwości oparcia rozstrzygnięcia na ich treści. Mniejsze znaczenie dla tej oceny ma to czy świadek zeznał, że rozprowadzał ze skarżącym ulotki i prasę tylko przed kościołem podczas uroczystości, czy też raz w tygodniu w mieście, gdyż zeznania tego świadka w całości są niespójne z twierdzeniami skarżącego. Słusznie zauważył organ, że w tamtych realiach nie było możliwe, by taka rzekomo cykliczna aktywność przed kościołem pozostawała niezauważona przez służbę bezpieczeństwa. Skarżącemu jak sam twierdzi nie postawiono nigdy zarzutu dotyczącego rozprowadzania nielegalnych wydawnictw. Twierdzenia świadka o aktywnym udziale jego i skarżącego w produkcji nielegalnych wówczas materiałów, która miała polegać na drukowaniu ulotek w schronie znajdującym się na terenie zakładu pracy, na starej drukarce przywożonej przez M. B. zakładowego opozycjonistę, podważają prawdziwość całej wypowiedzi świadka. Nie jest możliwe, by tak istotna działalność została przez skarżącego pominięta we wniosku o przyznanie statusu działacza opozycji, jak też w jego zeznaniach. Niewątpliwie akurat tego rodzaju przykład aktywności tj. produkcji nielegalnych materiałów w warunkach konspiracji, we współdziałaniu z osobami tworzącymi strukturę organizacyjną i określonymi w jej ramach zadaniami, mógł spełniać przesłanki działalności opozycyjnej określonej w art. 2 ust. 1 ustawy. Tymczasem skarżący nie wykazuje nie tylko swojego udziału w takim przedsięwzięciu, ale też nie twierdzi, że chociażby posiadał informacje o miejscu drukowania ulotek, ani o rzekomym schronie w zakładzie pracy, ani o starej drukarce przywożonej tam przez M. B. Jeżeli więc świadek P. miał cokolwiek wspólnego z drukowaniem ulotek, to w działaniach tych nie uczestniczył skarżący, a świadek przypisuje mu rolę, której nie pełnił. Ze względu na całkowity brak wiarygodności świadka nie można postawić organowi zasadnego zarzutu, że nie podjął dalszych czynności mających na celu poszukiwanie dowodów na taką właśnie aktywność skarżącego (jak chociażby przesłuchanie M. B.). Prawidłowo też ocenił organ, że zeznania świadka M. M. niewiele wnoszą do sprawy, gdyż świadek ten właściwie nie posiada wiedzy o ewentualnej opozycyjnej działalności skarżącego. Jego oświadczenie złożone na potrzeby postępowania dotyczącego nadania odznaczenia sugerowały większą wiedzę na temat działalności skarżącego. Świadek stwierdził wówczas, że zna skarżącego właśnie z działalności związanej z S. w zakładzie pracy. Wspominał o udziale skarżącego w akcjach protestacyjnych na terenie zakładu pracy i w nielegalnych zgromadzeniach. Składając zeznania w tym postępowaniu w warunkach zagrożenia odpowiedzialnością karną powiedział już, że domyśla się tylko działalności skarżącego w S., ale o charakterze i formie tej działalności nic konkretnego powiedzieć nie może. Jedyną aktywnością jaką przytoczył świadek była informacja o tym, że skarżący był w komitecie organizacyjnym akcji protestacyjnych i dwudniowego strajku w zakładzie pracy. Biorąc jednak pod uwagę, że wcześniej świadek (w postępowaniu o nadanie odznaczenia) wspominał konkretnie tylko o jednej akcji strajkowej z udziałem skarżącego, opisując incydent do którego podczas niej doszło (zdarzenie z [...].08.1989 r., co wynika z pisma prokuratury, k. 24) należy przyjąć, że aktywność skarżącego związana z tą akcją protestacyjną, nie skutkowała dla niego żadnymi represjami. Nadto naruszenie nietykalności cielesnej wartownika choć doszło do niego w takiej właśnie sytuacji, nawet w obecnej sytuacji społeczno – politycznej stanowiłoby o obiektywnym naruszeniu porządku prawnego. Incydent ten nie ma więc znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Z pewnością uczestnictwo skarżącego w demonstracjach czy akcjach protestacyjnych, którego organ nie neguje może stanowić o udziale w wystąpieniu wolnościowym, które nie jest pojęciem zdefiniowanym. W ocenie sądu kontekst w jakim pojęcie to występuje w art. 3 ustawy wskazuje, że jest to wyłącznie forma świadomego uczestnictwa, aktywności danej osoby w przedsięwzięciu zorganizowanym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka, która jednak choć nieprzypadkowa, nie musiała wiązać się z pełniejszym zaangażowaniem przybierającym już formę działalności politycznej. W tym znaczeniu aktywność skarżącego wskazuje na świadome uczestnictwo w zgromadzeniach wyrażających sprzeciw wobec aktualnego systemu. Jednak sama aktywność tego rodzaju, podejmowana przecież przez wiele osób w Polsce, by skutkować mogła przyznaniem statusu, musi jednocześnie wiązać się z doznaniem dolegliwości których rodzaj został ściśle określony w art. 3 ustawy (śmierć lub uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, inwigilowanie związane z popełnieniem przestępstwa lub wykroczenia na szkodę inwigilowanej osoby, pozbawienie możliwości wykonywania zawodu, rozwiązanie umowy o pracę, relegowanie z uczelni lub szkoły, objęcie zakazem publikacji). Poniesienia tego rodzaju dolegliwości skarżący nie wykazał. Wskazywane przez niego represje, także nieudokumentowane w żaden sposób nie były związane z jego uczestnictwem w wystąpieniach wolnościowych i nie stanowiły dolegliwości wskazanych w ustawie. Rzekome uszkodzenie kciuka na skutek uderzenia pałką przez funkcjonariusza milicji nie jest potwierdzone chociażby dokumentacją lekarską pochodzącą z czerwca 1981 r., która mogłaby ten fakt uprawdopodobnić, a także nie wynika z zeznań świadków, którzy w istocie nie posiadają żadnej konkretnej wiedzy o działalności skarżącego. Gdyby w istocie takie zdarzenie miało miejsce należałoby wiązać je z działalnością polityczną, nie zaś wystąpieniem wolnościowym, a działalność opozycyjna skarżącego w rozumieniu przepisów tej ustawy nie została potwierdzona. Nieudokumentowana przez skarżącego okoliczność zwolnienia z pracy w 1979 r. na skutek odmowy wstąpienia do PZPR nie stanowi rodzaju dolegliwości wymienionego w art. 3 ustawy, tak więc nie było przesłanek do podejmowania czynności w celu wyjaśnienia tej okoliczności. Nie stanowi dolegliwości wskazanej w ustawie także bliżej nie doprecyzowana przez skarżącego w tym postępowaniu okoliczność zwolnienia z pracy w wyniku wykorzystania pretekstu jego jednodniowej nieusprawiedliwionej nieobecności po zorganizowaniu przez skarżącego referendum w sprawie odwołania dyrektora, gdyż z materiału dowodowego wynika, że to rzekome zdarzenie miało miejsce po 1990 r. ( uzasadnienie decyzji Prezesa Rady Ministrów z [...] lutego 2017 r., k. 77). Nie może być zatem brane pod uwagę ani jako działalność opozycyjna, ani wystąpienie wolnościowe z którymi związane być mogły określone w ustawie dolegliwości. Wbrew stanowisku organu skarżący wiąże fakt zatrzymania go przez milicję na 48 godzin, wykorzystywanie podczas przesłuchania w postępowaniu dotyczącym podpalenia szopy informacji o jego członkostwie w S., ubliżanie mu z tego powodu i bicie, a także prowadzenie wobec niego postępowania karnego w związku z naruszeniem nietykalności wartownika podczas akcji protestacyjnej w dniu [...].08.1989 r. Jednak ocena organu, że okoliczności te ani nie zostały uprawdopodobnione lub też nie mogą mieć wpływu na przyznanie statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej jest słuszna. Zatrzymanie na czas nieprzekraczający 48 godzin nie jest traktowany w art. 3 ustawy jako represja skutkująca przyznaniem statusu działacza, nawet jeśli zatrzymanie związane byłoby wprost z działalnością antykomunistyczną. Okoliczność ta pozostaje więc bez znaczenia dla sprawy niezależnie od tego, że nie została w żaden sposób potwierdzona, a skarżący nigdy nie twierdził, że postawiono mu formalny zarzut rozprowadzania nielegalnych materiałów. Okoliczność nieprawidłowości i ewentualnego przekraczania uprawnień przez funkcjonariuszy milicji podczas trwającego postępowania, w którym postawiono skarżącemu zarzut kryminalny, za co został skazany wyrokiem sądu, również nie stanowi dolegliwości wskazanej w ustawie. Okoliczność wszczęcia wobec skarżącego postępowania karnego nie skutkującego skazaniem (k. 24 informacja prokuratury) za czyn skierowany wobec wartownika w dniu [...].08.1989 r., nawet jeśli miał miejsce podczas akcji protestacyjnej, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi przede wszystkim na brak poniesienia dolegliwości. Z uwagi na brak związku z okresem określanym w ustawie jako czas działań opozycyjnych nie jest dolegliwością mogącą mieć znaczenie dla przyznania statusu osoby represjonowanej skutek w postaci zwolnienia skarżącego z pracy po roku 90 – tym, nawet jeśli skarżący wiąże go ze swoją aktywnością na rzecz zakładu pracy i jego pracowników. W ocenie sądu organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego, a materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie miał żadnych powodów, by dokonywać ustaleń dotyczących występowania ewentualnego konfliktu między skarżącym, a działaczami opozycji antykomunistycznej z S., gdyż nie opierał swojego rozstrzygnięcia na oświadczeniach osób, które wyrażały swój sprzeciw wobec przyznania skarżącemu krzyża wolności i solidarności. Opinia przedstawiona przez M. Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych, stanowiąca tylko materiał pomocniczy mogący co najwyżej ukierunkować organ co do potrzeby przeprowadzenia dodatkowych dowodów, zawiera jedynie wyważone stanowisko co do podstaw wniosku, wskazujące na brak dostatecznie przekonujących informacji o charakterze działalności skarżącego jako działalności opozycyjnej. Organ przedstawił własną ocenę, popartą wystarczającą i logiczną argumentacją za brakiem przesłanek do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Organ prawidłowo ocenił również, że późniejsza tj. po 1989 r. społeczna aktywność skarżącego nie mogła mieć znaczenia dla wyniku sprawy. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło