IV SA/Wa 1441/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-29
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Alina Balicka, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, a strona nie podjęła kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania lub nie uzyskała potwierdzenia przymusowego opuszczenia lokalu w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, nawet jeśli opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, pod warunkiem, że strona nie podjęła przewidzianych prawem środków w celu obrony swoich praw w tym lokalu, takich jak postępowanie cywilne o przywrócenie posiadania, lub gdy fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu nie został w oczywisty sposób stwierdzony lub potwierdzony w postępowaniu karnym. Istotą postępowania meldunkowego jest zapewnienie zgodności ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Organ administracji uznał, że skarżąca faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się od około trzech lat, mimo że opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego, gdyż została zmuszona do wyprowadzki przez matkę. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ewidencji ludności, twierdząc, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Izabella Janson, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę -
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r., orzekającą o wymeldowaniu I. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...], przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że materiał zgromadzony w sprawie, a w szczególności zeznania świadków i I. J., stanowi podstawę by uznać, iż I. J. faktycznie opuściła lokal nr [...], przy ul. [...] w W. i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się od około trzech lat. Przedmiotowy lokal nie był miejscem stałego pobytu odwołującej się bowiem w miejscu tym nie skupiały się wszystkie codzienne sprawy odwołującej się, nie przebywała i nie odpoczywała w nim jak również nie prowadziła gospodarstwa domowego. Organ podniósł, że I. J. zeznała, iż została wyrzucona przez matkę ze spornego lokalu. Zabrała wówczas część swoich rzeczy. Resztę należących do niej przedmiotów i rzeczy odebrała później. Od tego czasu nie przebywała w przedmiotowym lokalu, mieszkała u koleżanki a następnie w wynajętym mieszkaniu. Wskazał także, iż odwołująca się przyznała, że nigdy nie zgłaszała na policji faktu wyrzucenia jej przez matkę z przedmiotowego lokalu. Nigdy również nie występowała do sądu przeciwko matce z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania.
Powołując się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, organ odwoławczy stwierdził, że nie jest dobrowolnym takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, jednakże skuteczne powoływanie się na tę okoliczność może mieć miejsce wówczas, gdy strona wykaże, ze podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw w tym lokalu i uzyskała rozstrzygnięcie właściwego organu o przywrócenie naruszonego posiadania, lub gdy fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. Odwołująca nie podjęła przewidzianych prawem czynności zmierzających do przywrócenia naruszonego posiadania jak również nie skorzystała z istniejących środków prawnych w celu uzyskania potwierdzenia faktu zmuszenia jej do opuszczenia lokalu.
Wojewoda [...] podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi przede wszystkim o zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania się lub wymeldowania. Z tego też powodu utrzymanie zameldowania I. J. na pobyt stały w lokalu, w którym faktycznie nie przebywa stwarzało fikcję meldunkowa zatem uzasadnionym było orzec o wymeldowaniu wyżej wymienionej z przedmiotowego lokalu.
Ponadto organ uznał za nieuzasadniony zarzut podnoszony przez I. J., że najemcą lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. jest również A. J. bowiem z akt sprawy wynika, że osoba ta zrzekła się prawa do wyżej wymienionego lokalu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła I. J., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia art. 7 kpa poprzez nie zebranie i nie rozpoznanie całości materiału dowodowego w sprawie a także naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną jego wykładnie tj. przyjęcie, że istniały przesłanki do wymeldowania skarżącej z przedmiotowego lokalu podczas, gdy jego opuszczenie przez skarżącą nie miało charakteru dobrowolnego.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że z uwagi na konfliktową sytuację spowodowaną przez matkę była zmuszona opuścić lokal nr [...] przy ulicy [...] w W. W ocenie skarżącej nieprawidłowo organ odwoławczy przyjął, iż opuszczenie wyżej wymienionego lokalu przez skarżącą nie miało charakteru przymusowego.
Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy wskazać, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu.
Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd, wbrew stanowisku skarżącej, doszedł do przekonania, że zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy w sposób wystarczający wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności zbadały spełnienie przesłanek wymeldowania, wymienionych w art. 15 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzono szereg dowodów, w tym kontrolę meldunkową, w wyniku której stwierdzono, że skarżąca nie przebywała w przedmiotowym lokalu. W trakcie rozprawy administracyjnej przesłuchano świadków i strony. Świadkowie i matka skarżącej podali, że I. J. nie zamieszkuje w spornym lokalu od co najmniej 2 lat. Również skarżąca, w czasie rozprawy administracyjnej, przyznała że nie mieszka w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W.
Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącej, iż organ błędnie przyjął, że opuszczenie przez nią wyżej wymienionego lokalu nie miało charakteru przymusowego. Należy przypomnieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał znaczenie pojęcia opuszczenie miejsca pobytu na gruncie art. 15 ust 2 powołanej ustawy. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r. (V SA 3078/00 niepubl.), Sąd ten stwierdził, że równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Stanowisko to w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Z prawidłowych ustaleń poczynionych przez organy orzekające w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych i nie domagała się, w drodze postępowania cywilnego, przywrócenia posiadania. Podobnie twierdzenie skarżącej, że to jej matka zmusiła skarżącą do wyprowadzenia się ze spornego lokalu nie zostało potwierdzone w postępowaniu karnym bowiem skarżąca nie złożyła zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa do organów ścigania.
W związku z tym, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że I. J. opuściła - przed około trzema laty - swe dotychczasowe miejsce zamieszkania niedopełniając obowiązku wymeldowania się i tym samym spełniona została przesłanka uzasadniająca orzeczenie o wymeldowaniu I. J. ze spornego lokalu.
Jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu skarżącej. Skoro I. J. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis w ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło