IV SA/Wa 1448/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszej instancji, 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. stwierdził nieważność decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. przyznającej W. K. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2004 r. W uzasadnieniu poniósł, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] marca 2005 r. przyznająca W. K. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił, że do Biura Powiatowego ARiMR w K. w dniu 21 maja 2004 r. wpłynął wniosek W. K. o przyznanie płatności bezpośrednich na 2004 r., w którym zadeklarował on użytkowanie jedenastu działek rolnych o łącznej powierzchni 3,81 ha. W dniu [...] sierpnia 2004 r. przeprowadzono kontrolę gospodarstwa W. K. dotyczącą płatności obszarowych, w wyniku której wykryto nieprawidłowości w deklarowanych powierzchniach działek rolnych i deklarowanych uprawach. Stwierdzono, iż deklarowana powierzchnia działki rolnej G, na której prowadzona jest uprawa ziemniaka, wynosi 0,10 ha, natomiast deklarowana uprawa ziemniaka wynosi 0,07 ha, co oznacza, że powierzchnia działki jest mniejsza od wymaganej minimalnej powierzchni 0,1 ha. Oznacza to, że decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich W. K. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR została wydana bez uwzględnienia dyspozycji przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich, który stanowi, że warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego na którym jest prowadzona jedna uprawa o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Stanowiło to przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji Biura Powiatowego ARiMR w K. Od powyższej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2006 r. odwołanie złożył W. K.. Podniósł on, że przeprowadzona kontrola zostało dokonana przez osoby nie wykwalifikowane, dlatego też doszło do podania nieprawdziwych danych w protokole pokontrolnym. Wniósł jednocześnie o ponowne przeprowadzenie kontroli na jego działkach. Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2006 r. W uzasadnieniu podniósł, że za rażące naruszenie prawa w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] marca 2005 r. należy uznać przyznanie płatności do działki określonej literą "G" o stwierdzonej powierzchni poniżej 0,1 ha, co stanowi naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Prezes ARiMR podniósł, ze wniosek o przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu nie może zostać uwzględniony, bowiem przeprowadzenie ponownej kontroli dotyczącej powierzchni działek rolnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004 nie pozwoli skutecznie stwierdzić zgodności dokonanych obliczeń ze względu na fakt, iż rozpoczął się już kolejny okres wegetacyjny. Na powyższą decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wnosił o przeprowadzenie ponownej kontroli na jego działkach objętych wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, natomiast Prezes ARiMR jej odmówił. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 4 poz. 60 ze zm.) osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12 grudnia 2001 r.) w art. 15 stanowi, że kontrole na miejscu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację zgodności z warunkami, na mocy których przyznano odnośne formy pomocy. Natomiast zgodnie z art. 21 wymienionego rozporządzenia kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne, dla których wnioskowana jest pomoc w oparciu o schematy pomocowe w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3508/92. Natomiast art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 statuuje, że obszar działek rolnych jest ustalany przy pomocy wszelkich odpowiednich środków określanych przez właściwe władze, które zapewniają pomiar z dokładnością co najmniej równoważną do tej wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie przepisów krajowych. Właściwe władze ustalają margines tolerancji uwzględniając rodzaj stosowanej metody pomiarowej, rzetelność dostępnych dokumentów oficjalnych, czynników lokalnych, takich jak nachylenie i kształt danej działki. Zgonie z art. 31 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 bez naruszenia obniżek i wyłączeń zgodnych z art. 32–35 tegoż rozporządzenia, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o pomoc przekracza ustalony obszar dla grupy upraw w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu, pomoc obliczana jest w oparciu o obszar ustalony dla tej grupy upraw. Rozporządzenie Komisji (WE) NR 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji w art. 5 określa redukcje i wykluczenia płatności w przypadku stwierdzenia różnic między powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią określoną w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu, czy też różnic wynikających z zamierzonych nieprawidłowości. Należy stwierdzić, że fakt przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie rolnym W. K. poprzez dokonanie pomiaru powierzchni działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie jest negowany. Pomiaru tego dokonano przy użyciu taśmy mierniczej, którą stosuje się do pomiaru działek rolnych o małych powierzchniach i regularnych kształtach. Prezes ARiMR podniósł, że w przypadku działki rolnej oznaczonej we wniosku W. K. o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004 literą "G", zastosowano tolerancję 0,01 ha, a wielkość powierzchni stwierdzonej i wpisanej do protokołu pokontrolnego uwzględnia wartość współczynnika tolerancji. W ocenie Sądu zarówno Prezes ARiMR, jak również Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dopuścili się uchybień polegających, na nie wskazaniu jednoznacznie w zaskarżonych decyzjach powodów dla których stwierdzona została ich nieważność. Należy podkreślić, iż raz organy powołują w uzasadnieniu swoich decyzji, że po przeprowadzeniu kontroli powierzchnia działki rolnej oznaczonej literą "G" wynosi 0,07 ha (strona 2, wers 9-10 uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., jak również strona 1, wiersz 5-6 od dołu uzasadnienia decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]), natomiast w dalszej części uzasadnienia zaskarżonych decyzji, wskazano, że działka o powierzchni 0,07 ha stanowi powierzchnię uprawy ziemniaka (strona 2, wers 9-10 uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., jak również strona 3, wiersz 30-31 od dołu uzasadnienia decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]). Natomiast z protokołu z czynności kontrolnych nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. wynika, że 0,07 ha stanowi powierzchnię działki rolnej. Jednocześnie nie wyjaśniono, rozbieżności w uznawaniu powierzchni działki ustalonej w trakcie kontroli gospodarstwa rolnego raz za powierzchnię działki rolnej, a innym razem za powierzchnię uprawy ziemniaków. Natomiast zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych płatność bezpośrednia może być przyznana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, jeżeli będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Należy podkreślić, że organy powinny przy ponownym rozpoznawaniu sprawy jednoznacznie określić, czy ustalona powierzchnia w wyniku kontroli jest powierzchnią działki rolnej, czy też powierzchnią prowadzonej uprawy na działce rolnej. Jednocześnie należy zauważyć, iż w ocenie Sądu Prezes ARiMR słusznie podniósł, że przeprowadzenie ponownej kontroli dotyczącej powierzchni uprawy deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004 nie pozwoli skutecznie stwierdzić zgodności dokonanych obliczeń ze względu na fakt, iż rozpoczął się już kolejny okres wegetacyjny, mimo iż pominięcie przesłanki przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w postaci ponownej kontroli stanowi istotne uchybienie proceduralne. Tym bardziej zatem, wskazane rozbieżności w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji powinny być jednoznacznie zdefiniowane i wyjaśnione. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono w pkt 2 wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.