IV SA/Wa 1449/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania o nadanie statusu uchodźcy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. złożyła Z. T.. W skardze zawarła także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który umotywowała grożącym jej niebezpieczeństwem w przypadku deportacji do kraju pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z § 3 wymienionego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi jedna z wymienionych we wskazanym przepisie przesłanek. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przesłanką niezbędną przyznania ochrony tymczasowej jest także możliwość wykonania aktu, którego dotyczy wniosek. Wstrzymanie wykonania jest bowiem bezprzedmiotowe, gdy decyzja nie podlega w ogóle wykonaniu. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 122). Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147). W rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie organów I i II instancji miało charakter proceduralny, gdyż zgodnie z art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695 ze zm.) organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, gdyż po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Tym samym ocenie Sądu podlega kwestia, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do sytuacji prawnej strony istniejącej w trakcie postępowania. Jednocześnie zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania aktu nie może być poprzedzone oceną zasadności skargi, ponieważ takie działanie sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu, sprowadzającą się do przedsądu. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że decyzja o umorzeniu postępowania nie zmienia sytuacji strony, której dotyczy. Sytuacja ta została określona przez wcześniej wydaną decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy. Dlatego też decyzja dotycząca samego postępowania, jaką jest niewątpliwie decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz ją poprzedzająca decyzja z dnia [...] lutego 2012 r., nie ma charakteru merytorycznego, dlatego nie można rozważyć, czy przywołane przez skarżącą argumenty zasadności wniosku spełniają przesłanki do wstrzymania wykonania aktu z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca, motywując swój wniosek, wskazała jedynie na okoliczności, które mogą mieć znaczenie przy rozważaniu wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja ma charakter wyłącznie proceduralny. Brak rozstrzygnięcia co do meritum oznacza, że sytuacja skarżącej, określona uprzednią decyzją o odmowie nadania statusu uchodźcy, nie zmieniła się. Decyzje odnoszą się jedynie do proceduralnego aspektu postępowania. W związku z tym, biorąc pod uwagę powołaną wyżej definicję wykonania aktu, należy także zauważyć, że decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r., ani też decyzja z dnia [...] lutego 2012 r., nie mają przymiotu wykonalności, ponieważ nie wywołują bezpośrednich zmian w sytuacji skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.