IV SA/Wa 145/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-25
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Marta Laskowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta nie opuściła faktycznie miejsca zamieszkania, mimo że jej zachowanie jest naganne i nie wnosi opłat za mieszkanie?Ratio decidendi
Organ administracji nie może wydać decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli nie została spełniona kumulatywna przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego. Sama naganna sytuacja rodzinna, znęcanie się czy nieuiszczanie opłat nie stanowi podstawy do wymeldowania w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeśli osoba nadal faktycznie zamieszkuje w lokalu.Stan faktyczny
H. F. złożyła wniosek o wymeldowanie swojego syna R. P. z pobytu stałego, motywując to jego nagannym zachowaniem (znęcanie się fizyczne i psychiczne) oraz nieuiszczaniem opłat za mieszkanie. Organy administracji odmówiły wymeldowania, wskazując, że R. P. nadal faktycznie zamieszkuje w lokalu i nie opuścił go dobrowolnie. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty i powołując się dodatkowo na ustawę o ochronie praw lokatorów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.),, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 roku sprawy ze skargi H. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi B. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania H. F. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2005 r. orzekającej o odmowie wymeldowania R. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Po przeprowadzeniu na wniosek H. F. postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] października 2005 r. Prezydent W. orzekł o odmowie wymeldowania R. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 87, poz.960 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się .
Dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie wskazuje, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przysługuje H. F. - wnioskodawczyni w niniejszej sprawie. Wnosząc o wymeldowanie syna R. P. nie kwestionowała faktu jego zamieszkiwania w lokalu, natomiast swoje żądania motywowała wyłącznie nagannym postępowaniem syna. Okoliczności tej nie podważała również składając wyjaśnienia do akt sprawy.
Zdaniem organu drugiej instancji w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek wskazany w art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który uprawnia do wydania decyzji administracyjnej wyłącznie w przypadku, gdy osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się. Inne podnoszone argumenty, aczkolwiek istotne dla strony, w
świetle przepisów ustawy o ewidencji nie mogą mieć wpływu na spełnienie warunku koniecznego do wymeldowania.
Skargę na decyzją Wojewody [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. F.. W skardze nie kwestionując faktu zamieszkania R. P. w lokalu przy ul. [...] w W., wskazała, że znęca się on nad skarżącą fizycznie i psychicznie od ponad dwóch lat, a jego agresja nasila się. Nadto R. P. nie wnosi opłat na utrzymanie mieszkania. Dodatkowo skarżąca powołała się na "ustawę o ochronie praw lokatorów", z której to wywodzi prawo do wymeldowania syna z mieszkania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił przy tym, że wymeldowanie nie może być utożsamiane z samym orzeczeniem eksmisji. Dopiero bowiem wykonanie wyroku eksmisyjnego przez właściwy organ egzekucyjny (komornika) stanowiłoby podstawę do wymeldowania takiej osoby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sytuację prawną skarżącej należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku H. F. o wymeldowanie syna R. P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Podstawą wniosku skarżącej jest skomplikowana sytuacja rodzinna oraz zachowanie syna który znęca się nad skarżącą fizycznie i psychicznie. Jednocześnie skarżąca w całym postępowaniu administracyjnym nie kwestionowała faktu, że R. P. zamieszkuje razem ze skarżącą w przedmiotowym lokalu i nigdy tego lokalu nie opuszczał.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych - na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem dla wydania decyzji o wymeldowaniu muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki:
* opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz
* nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się.
Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że przesłanki te nie zostały spełnione. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że R. P. nie opuścił i nie opuszczał nigdy przedmiotowego lokalu. Fakt ten potwierdziła sama skarżąca oraz jej syn.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. W niniejszej sprawie do opuszczenie lokalu w ogóle nie doszło.
Pozostają bez znaczenia dla rozstrzygania w sprawie o wymeldowanie, kwestie dotyczące praw majątkowych i własnościowych do tego lokalu.
W konsekwencji powyższego organy administracji orzekające na podstawie przepisów w/w ustawy nie badały uprawnień do przebywania w lokalu. Kwestie związane z dziedziczeniem praw majątkowych po A. P. były już przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym oraz umowy o częściowy dział spadku między stronami.
Natomiast ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych normuje sprawy ewidencji ludności, ta natomiast polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art.1 ust.2 w/w ustawy). Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności (tak m.in. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55). Skoro R. P. nie opuścił lokalu nr [...] położonego w W. przy ul. [...]
- należało uznać, że organ administracji prawidłowo orzekł o odmowie wymeldowania
go z przedmiotowego lokalu.
W konsekwencji powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę
- nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń
prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia i
prowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skargę należało oddalić.
Na marginesie podnieść należy, że wskazana przez skarżącą ustawa o ochronie praw lokatorów, z której skarżąca wywodzi swoje prawo do wymeldowania syna z mieszkania, może być jedynie podstawą do wytoczenia powództwa o eksmisję przed sądem powszechnym. Jednak jak wynika z pisma złożonego przez pełnomocnika skarżącej sprawa taka toczy się już między stronami przed Sądem Rejonowym dla W., sygn.akt [...]. Dopiero bowiem wykonanie wyroku eksmisyjnego przez komornika stanowiłoby podstawę do wymeldowania takiej osoby z lokalu.
Mając powyższe okoliczności na względzie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło