IV SA/Wa 1450/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-03
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Alina Balicka, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia dotyczącego objęcia nieruchomości reformą rolną, zapewniając udział wszystkim stronom postępowania i precyzyjnie określając zakres wniosku?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ organ administracji nie zbadał precyzyjnie przedmiotu wniosku strony o stwierdzenie nieważności orzeczenia dotyczącego reformy rolnej, nie wyjaśniając, czy dotyczy on orzeczenia pierwszo- czy drugostronnego. Ponadto, organ nie zapewnił udziału w postępowaniu wszystkim stronom, w tym spadkobiercom zmarłego wnioskodawcy oraz spadkobiercom pierwotnych właścicieli nieruchomości, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1948 r. stwierdzającego, że nieruchomość podpada pod działanie dekretu o reformie rolnej. Wniosek o zwrot nieruchomości złożył A. B., który następnie zmarł. Skarżący zarzucił organowi brak analizy złożonych dokumentów oraz nieuwzględnienie braku reprezentacji spadkobierców w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2004 roku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2006 roku sprawy ze skargi E. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia stwierdzającego że nieruchomość podpadała pod działanie dekretu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2004 roku nr [...]
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego [...] w K. z dnia [...] maja 1948 r. stwierdzającego, że nieruchomość ziemska "J." o ogólnej powierzchni 114,6658 ha podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. nr 3, poz. 13). Stan sprawy jest następujący.
W dniu 7 marca 2001 r. do Starosty Powiatowego w M. wpłynął wniosek A. B. reprezentowanego przez adw. M. B. o zwrot w / w nieruchomości, będącej w chwili jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własnością J. K.
A. B. udzielił pełnomocnictwa do działania w w/w sprawie adw. M. B. i swemu synowi E. B.
Po sprecyzowaniu wniosku o zwrot nieruchomości wnioskodawca podniósł, że przedmiotem wniosku są działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o ogólnej powierzchni 25 ha 5343 m 2, zapisane w dziale I księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M. oraz ewentualnie inne działki pozostałe z nieruchomości do chwili wniesienia wniosku niezabudowane i niewykorzystane do tworzenia infrastruktury publicznej, przy czym wnioskodawca żądał stwierdzenia nieważności "decyzji w przedmiocie objęcia reformą rolną".
W dniu [...] maja 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego [...] w K. z dnia [...] maja 1948 r. stwierdzającego, że nieruchomość ziemska "J." o ogólnej powierzchni 114,6658 ha podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł E. B.reprezentowany przez adw. M. B. We wniosku żądano stwierdzenia nieważności orzeczeń wywłaszczeniowych.
IV SA/Wa 1450/06
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2004 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego [...] w K. z dnia [...] maja 1948 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że nieruchomość ziemska "J." o ogólnej powierzchni 114,6658 ha podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, ponieważ spełniała ona wymogi obszarowe określone w tym przepisie. Nieskuteczna była umowa z października 1928 r. o przekazaniu działki na rzecz osób trzecich, ponieważ nie zachowano formy aktu notarialnego.
Skargę na powyższą decyzje wniósł E. B. zarzucając jej, że nie zawiera ona analizy dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o zwrot nieruchomości. Skarżący podniósł także, iż zaskarżona decyzja nie uwzględniła kwestii całkowitego braku reprezentacji spadkobierców J. K. w postępowaniu prowadzonym przez Starostwo Powiatowe w M.
Skarżący podkreślił, że domaga się zwrotu ok. 16 ha gospodarstwa jako spadku po W. O., która aktem notarialnym z 1928 r. nabyła taki areał, a jej jedynym spadkobiercą był A. B.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.
Granice sprawy administracyjnej wyznacza każdorazowo wniosek strony. W sprawie niniejszej organ nie zbadał, jaki jest przedmiot wniosku A. B., to znaczy czy żądał on stwierdzenia nieważności tylko orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego [...] w K. z dnia [...] maja 1948 r. czy też
IV SA/Wa 1450/06
orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] października 1948 r. nr [...] utrzymującego w mocy orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego [...] w K. z dnia [...] maja 1948 r. [...] stwierdzającego, że nieruchomość ziemska "J." o ogólnej powierzchni 114,6658 ha podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Chociaż Starosta M. dążył do ustalenia zakresu wniosku A. B. wzywając go do jego sprecyzowania pismem datowanym na 25 maja 2001 r., niemniej jednak w odpowiedzi na powyższe pismo wnioskodawca podniósł, że żąda stwierdzenia nieważności "decyzji w przedmiocie objęcia reformą rolną" nie precyzując, czy chodzi tylko o rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, czy także o drugoinstancyjne. Sprawa ta pozostała niewyjaśniona także w postępowaniu przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ponadto organ nie zapewnił udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkim jego stronom. Jak wynika bowiem z akt sprawy wnioskodawca A. B. zmarł w dniu 6 marca 2002 r, a spadek po nim nabyli jego żona A. B. oraz jego synowie W. B. i E. B. W chwili śmierci wnioskodawcy wygasło pełnomocnictwo udzielone przez niego adw. M. B. Natomiast decyzja organu z dnia [...] maja 2004 r. została doręczona adw. M. B. z pominięciem A. B. i E. B. Ponadto organ pominął w postępowaniu spadkobierców J. K. i osób dziedziczących po tych spadkobiercach.
Powyższe stanowi przesłankę do wznowienia postępowania i obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali zakres wniosku o zwrot nieruchomości oraz zapewni udział w postępowaniu wszystkim podmiotom będącym stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a..
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło