IV SA/Wa 1450/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) jest uzasadnione, gdy dochody z emerytur ledwo pokrywają konieczne wydatki?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jego dochody z emerytur, po uwzględnieniu niezbędnych wydatków związanych z trudną sytuacją mieszkaniową, podeszłym wiekiem i stanem zdrowia, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Wskazał na trudną sytuację materialną i zdrowotną, przedstawiając dochody z emerytur swoje i żony oraz ponoszone wydatki, w tym związane z lokalem socjalnym bez ogrzewania centralnego. Sąd wezwał do przedłożenia szczegółowego spisu wydatków i udokumentowania kosztów zużycia prądu.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. P. na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Wojewody M. z [...] lipca 2009 r. w zakresie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie wymeldowania, S. P. wniósł pismo nazwane "zażaleniem", w którym wystąpił o uchylenie zarządzenia i jednoczesne zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia uiszczenie należnej opłaty. Do powyższego pisma, potraktowanego jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżący załączył wypełniony formularz PPF, w którym zakres żądanej pomocy - w świetle możliwych jej form prawnych - zawężony został do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną. Źródłem utrzymania obojga są otrzymywane świadczenia emerytalne (powiększone o dodatek pielęgnacyjny i dodatek kombatancki) w wysokości 1891 zł brutto (wnioskodawca) oraz 1162 zł brutto (żona). Wnioskujący o prawo pomocy, jak i jego żona ze względu na podeszły wiek (odpowiednio 84 lat i 77 lat) nie pracują. Wnioskodawca nie posiada oszczędności. Wskazał, że z uwagi na zły stan zdrowia oraz warunki mieszkaniowe (rodzina została wyeksmitowana do lokalu socjalnego, który nie posiada ogrzewania centralnego) ponosi wydatki, które w znacznym stopniu uszczuplają dochody z tytułu otrzymywanych świadczeń emerytalnych.
Wobec wątpliwości odnoszących się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy, zarządzeniem z 2 października 2009 r. skarżący został wezwany do przedłożenia szczegółowego spisu wydatków ponoszonych przez rodzinę, jak też udokumentowania kosztów zużycia prądu, które to koszty, jak wynikało z wyjaśnień skarżącego, stanowią zasadniczy składnik obciążający budżet domowy.
Średnie miesięczne wydatki gospodarstwa skarżącego, jak wynika z jego oświadczenia z dnia 14 października 2009 r., w przeliczeniu na jedną osobę kształtują się na poziomie zbliżonym do kwoty 1900 zł (rachunki za telefon - 60 zł, czynsz - 134 zł, rachunek za energię elektryczną - 210 zł, rachunek za gaz - 30 zł, środki czystości - 60 zł, lekarstwa - 260 zł, koszty zakupu odzieży - 140 zł, koszty żywności i innych drobnych wydatków - 997 zł).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu, należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia składającemu wniosek prawa pomocy w zakresie przez niego określonym.
W chwili obecnej na wnioskodawcy ciąży wymóg uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a w przypadku zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji - wpisu od skargi kasacyjnej również w wysokości 100 zł. Skarżącego obciąża również obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wymaga dodatkowo zauważenia, że żona skarżącego, której świadczenie emerytalne z racji prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego zostało doliczone do dochodów skarżącego w niniejszej sprawie, również zobowiązana jest do poniesienia analogicznych kosztów sądowych z uwagi na zaskarżenie do sądu administracyjnego skierowanego do niej postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania (sprawie została nadana sygn. IV SA/Wa 1451/09).
Na kierunku rozstrzygnięcia wniosku zaważyło ustalenie, że skarżący nie posiada oszczędności, jak też majątku, którego poszczególne składniki mogłyby zostać spożytkowane na pokrycie kosztów prowadzenia postępowania sądowego. Dochód uzyskiwany przez składającego wniosek z tytułu przyznanego świadczenia emerytalnego (powiększonego o świadczenie uzyskiwane przez żonę), w świetle deklarowanych wydatków, które rodzina zobowiązana jest ponosić z uwagi na swoją trudną sytuację mieszkaniową, jak i przede wszystkim z uwagi na podeszły wiek i łączący się z tym stan zdrowia, nie uprawnia do przyjęcia usprawiedliwionego założenia, że wykazana kwota świadczeń może być traktowana jako źródło pokrycia kosztów postępowania sądowego. Deklarowane przez skarżącego wydatki nie zostały ocenione jako nierzeczywiste albo nadmierne. Przyznany został im jednocześnie charakter "koniecznego utrzymania", co wynika z faktu, że wydatki wymienione w złożonym wniosku niewątpliwie należą do kosztów wymaganych do zaspokojenia wyłącznie elementarnych potrzeb bytowych związanych z prowadzeniem wspólnie gospodarstwa domowego, składającego się z dwu osób w wieku niepozwalającym na uzyskiwanie innych (dodatkowych) środków finansowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło