IV SA/Wa 1455/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne. W piśmie z dnia 3 lipca 2012 r. F. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2012 r., przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 14 września 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu dla skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat A. B.. W dniu 28 września 2012 r. wyznaczonej pełnomocnik doręczono odpis odpowiedzi organu administracji na skargę oraz odpis postanowienia Sądu z dnia 24 września 2012 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 47 akt sprawy). Z kolei w dniu 29 listopada 2012 r. doręczono jej odpis postanowienia Sądu z dnia 26 listopada 2012 r. o ustanowieniu dla skarżącej tłumacza przysięgłego (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 52 akt sprawy). Pismem z dnia 13 lutego 2013 r., doręczonym w dniu 15 lutego 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 58 akt sprawy), pełnomocnik została zawiadomiona o rozprawie w dniu 6 marca 2013 r., na której rozpoznano sprawę ze skargi F. K.. W dniu 26 lutego 2013 r. wyznaczona pełnomocnik przeglądała akta sprawy w czytelni Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Adwokat A. B. nie była obecna na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r., po zamknięciu której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok oddalający skargę F. K.. W dniu 13 marca 2013 r. wyznaczona pełnomocnik złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 marca 2013 r. i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Zarazem zwróciła się o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, oświadczając, że opłata nie została uiszczona w całości lub w części. Uzasadniając wniosek, pełnomocnik stwierdziła, że udzielona przez nią pomoc prawna polegała na przeglądaniu akt sprawy oraz sporządzeniu z nich odpisów. W ocenie adwokat A. B., w tej sytuacji należy uznać, że pomoc prawna została rzeczywiście udzielona, i że należy się jej wynagrodzenie zgodnie z art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wniosek adwokat A. B. obejmuje przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne. Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762). We wniosku z dnia 8 marca 2013 r. pełnomocnik wskazuje, że udzielona przez nią pomoc prawna, za którą należeć się ma wynagrodzenie, polegała na przeglądaniu akt sprawy oraz sporządzeniu z nich odpisów. Wymienione czynności, bez podjęcia dalszych czynności procesowych, nie oznaczają jednak, że pomoc prawna została rzeczywiście skarżącej udzielona. Zapoznanie się z aktami sprawy i sporządzenie z nich odpisów to jedynie czynności poprzedzające faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która na tym etapie postępowania zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika oceny legalności działania organu administracji publicznej. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w okresie ponad pięciu i pół miesiąca od wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w W. do wydania wyroku kończącego postępowanie w pierwszej instancji, adwokat A. B. nie podjęła w imieniu strony żadnych czynności procesowych; nie złożyła w jej imieniu jakiegokolwiek pisma procesowego, nie reprezentowała jej na rozprawie, na której Sąd rozpoznał sprawę. Z powyższego wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wyznaczona pełnomocnik nie podjęła czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącej pomocy prawnej. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.