IV SA/Wa 1455/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-27

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Piotr Korzeniowski, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada do Spraw Uchodźców prawidłowo utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców o przekazaniu cudzoziemca innemu państwu odpowiedzialnemu za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, odmawiając zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej z art. 17 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 604/2013, pomimo podnoszonych przez cudzoziemca argumentów dotyczących stanu zdrowia, życia rodzinnego i polskiego pochodzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły brak podstaw do zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej z art. 17 Rozporządzenia nr 604/2013. Podnoszone przez skarżącego schorzenia nie stanowiły zagrożenia dla życia lub zdrowia uniemożliwiającego leczenie w innym państwie członkowskim, a deklarowany związek z partnerką nie mógł być podstawą do zastosowania klauzuli w sytuacji pozostawania w związku małżeńskim. Polskie pochodzenie również nie było wystarczającą przesłanką. Uchybienia proceduralne, takie jak lakoniczność uzasadnienia czy brak indywidualnej rozmowy, nie miały wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z marca 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z grudnia 2014 r. o przekazaniu cudzoziemca do innego państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o status uchodźcy i umorzeniu postępowania. Skarżący kwestionował decyzję, powołując się na zły stan zdrowia, zagrożenie życia, związek z partnerką w Polsce oraz polskie pochodzenie, wnosząc o zastosowanie klauzuli dyskrecjonalnej. Organy uznały, że nie ma podstaw do jej zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Rada do Spraw Uchodźców, na podstawie art. 89p ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (D.U. 2012, poz. 680 ze zm.), dalej ustawa, w zw. z art. 48 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państwa członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (D. Urz. UE z 2013 r., nr 180, poz 31), dalej Rozporządzenie, po rozpoznaniu odwołania S. K., dalej zwanego "skarżącym", "cudzoziemcem", od decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. o przekazaniu cudzoziemca innemu państwu odpowiedzialnemu za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy i o umorzeniu postępowania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Decyzją Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. orzeczono o przekazaniu cudzoziemca innemu państwu odpowiedzialnemu za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy tj. na [...] i o umorzeniu postępowania. [...] wyraziła zgodę na przejęcie cudzoziemca i rozpoznanie jego wniosku o nadanie statusu uchodźcy. 9 lutego 2014 r. skarżący odwołał się od tej decyzji wnosząc o zastosowanie w stosunku do niego klauzuli dyskrecjonalnej z Rozporządzenia z uwagi na zły stan zdrowia, zagrożenie życia w związku z koniecznością podróży na [...], bycie w związku z partnerką w Polsce, którą zamierza poślubić i jego polskie pochodzenie (babcia urodziła się w Polsce). Ponownie rozpoznając sprawę Rada do Spraw Uchodźców ustaliła, że skarżący opuścił kraj pochodzenia 14 października 2014 r. na podstawie paszportu [...] i wjechał na [...] z ważną wizą [...] Schengen. Organ I instancji wystąpił do władz [...] o przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy, na co [...] wyraziła zgodę. Rada ustaliła, że nie ma w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej (art. 17 ust. 1 Rozporządzenia). Brak jest przesłanek pozwalających na ustalenie, że przekazanie cudzoziemca na [...] będzie wiązało się z ryzykiem dla jego zdrowia. Standardy opieki medycznej na [...] nie odbiegają od standardów opieki medycznej w Polsce, przekazanie cudzoziemca nie narusza prawa do życia rodzinnego. Oba kraje znajdują się w strefie Shengen i nie ma przeszkód aby partnerka odwiedzała cudzoziemca na [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący zarzucając naruszenie: przepisów postępowania: -art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego; -107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. poprzez rażącą wadliwość uzasadnienia oraz nieodniesienie się do argumentów strony, którym przypisuje ona znaczenie w sprawie; -art. 15 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo iż w toku postępowania wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy a w konsekwencji pozbawienie go możliwości wniesienia odwołania w tym zakresie; -przepisów prawa materialnego tj. art. 17 w zw. z art. 3 ust. 2 Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie pomimo że zachodzą przesłanki o charakterze humanitarnym i rodzinnym wskazujące na niemożność przekazania cudzoziemca na [...]. Wniósł o uchylenie decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na: - lakoniczne uzasadnienie obu decyzji, co uniemożliwia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia; -brak wskazania czy organ zastosował art. 12 ust. 4 zd. 1 czy zd. 2 Rozporządzenia; -nie wskazanie przesłanek które uzasadniały niemożnością zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej; - niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego a przede wszystkim nieustalenie czy choroby na które cierpi skarżący mogą być leczone na [...], nie ustalenie więc czy będzie tam prawidłowo leczony tylko "odgórne" uznanie, że tak będzie, co stanowi o naruszeniu art. 80, 77 § 1 i 7 K.p.a. Zdaniem skarżącego niezapewnienie odpowiedniego leczenia może stanowić o nieludzkim i poniżającym traktowaniu a więc ma istotne znaczenie, wobec treści art. 3 ust. 2 Rozporządzenia zgodnie z którym, Państwo do którego przekazywany jest cudzoziemiec musi być odpowiednie do zapewnienia godnych warunków leczenia; - niemożność podróżowania z uwagi na stan zdrowia, co czyni niemożliwym przekazanie skarżącego na [...]; -naruszenie prawa do życia rodzinnego, poprzez zaniechanie ustalenia czy jego partnerka rzeczywiście będzie mogła podróżować na [...]; -pominięcie polskiego pochodzie skarżącego jako przesłanki do zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej; -nieprzeprowadzenie rozmowy ze skarżącym wbrew treści art. 5 ust. 1 Rozporządzenia i niewskazanie aby w tym wypadku istniały przesłanki do odstąpienia od tej czynności. Okoliczności związane z życiem rodzinnym i stanem zdrowia nie były przedmiotem oceny organu I instancji; -naruszenie art. 15, 138 § 2 K.p.a. poprzez nieuchylenie w takich okolicznościach decyzji organu I instancji, czym pozbawiono skarżącego prawa do podniesienia nowych okoliczności w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Rada ds. Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosła, że klauzula dyskrecjonalna ma charakter wyjątkowy i uznaniowy. Przepisy nie precyzują dokładnie warunków jej zastosowania. Z powołaniem się na wskazaną w odpowiedzi na skargę stronę internetową stwierdziła, że stan lecznictwa na [...] jest podobny jak w Polsce oraz że organ I instancji znał stan zdrowia skarżącego, gdyż skarżący sam informował organ i straż graniczną o problemach zdrowotnych. Czyni to niezasadnymi zarzuty skargi o niewiedzy organu o stanie zdrowia skarżącego. Co do zarzutu naruszenia prawa do życia rodzinnego wskazała, że skarżący, co wynika z wniosku, ma żonę i to jest na tę chwilę jego rodzina. Brak jest dowodów, że skarżący rozwiódł się. Co do narodowości polskiej jego babci Rada stwierdziła, że przed wojną część terenów obecnej [...] należała do Polski. Niczym dziwnym jest więc urodzenia babci w Polsce. Skarżący podał jednak, że jest narodowości [...] a jego ojczystym językiem jest język [...]. Co do zarzutu braku rozmowy ze skarżącym organ stwierdził, że przeprowadzenie rozmowy na okoliczność jego zdrowia i życia rodzinnego nie było konieczne a sam skarżący w toku postępowania miał możliwość przekazywania dodatkowych informacji na swój temat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu a stwierdzone uchybienia nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Kontroli Sądu podlegała decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o przekazaniu skarżącego na [...] w celu rozpoznania przez nią wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Podstawę prawną stanowiły przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 604/2013 r. oraz przepisy art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Po pierwsze, zgodnie z art. 12 ust. 2 Rozporządzenia, gdy wnioskujący o nadanie statusu uchodźcy jest w posiadaniu ważnej wizy pobytowej odpowiedzialnym do rozpatrzenia wniosku o nadanie ochrony międzynarodowej jest państwo które wydało wizę. Zgodnie natomiast z ust. 4 gdy wnioskodawca posiada jeden lub większą liczbę dokumentów pobytu, które wygasły mniej niż dwa lata wcześniej lub jedną lub większą liczbę wizy, które wygasły mniej niż 6 miesięcy wcześniej oraz które faktycznie umożliwiały mu wjazd na terytorium państwa członkowskiego nie stosuje sią ust. 1, 2, 3 do czasu opuszczenia przez wnioskodawcę terytorium państwa członkowskiego. Skarżący legitymował się ważną wizą [...] z datą ważności 9 październik 2014 r. oraz paszportem [...], którego ważność kończy się 28 stycznia 2053 r. W związku z tym odpowiedzialnym za rozpoznanie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego 6 listopada 2014 r. jest państwo [...]. Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia art. 12 ust. 4 Rozporządzenia. [...] wyraziła gotowość przejęcia cudzoziemca. Po drugie, zastosowanie klauzuli dyskrecjonalnej z art. 17 Rozporządzenia, ma charakter uznaniowy. Jak trafnie wskazał organ nie zostały w Rozporządzeniu sprecyzowane warunki do jej zastosowania. Kierując się postanowieniami wstępnymi Rozporządzenia należy dojść do wniosku, że możliwość jej zastosowania może, ale nie musi, uzasadniać: bardzo trudne położenie skarżącego, jego wyjątkowa sytuacja rodzinna – np. sytuacja w której doszłoby do rozdzielenia członków rodziny, stan zdrowa zagrażający życiu lub zdrowiu i niemożność ich leczenia w innym państwie członkowskim. Są to przesłanki o charakterze humanitarnym. Skarżący powoływał się na swój stan zdrowia i fakt pozostawania w związku z polską partnerką, jak również polskie pochodzenie. W ocenie Sądu organ II instancji dokonał prawidłowej oceny przesłanek mających stanowić podstawę do zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej i doszedł do przekonującego wniosku, że schorzenia skarżącego nie uniemożliwiają mu podróży, nie stanowią o zagrożeniu jego życia lub zdrowia. Nie negując, iż skarżący jest chory należy stwierdzić, że infekcje układu moczowego została wyleczona, co wynika z przedstawionych przez skarżącego badań. Deklarowane schorzenia: ból stawów kolanowych, kręgosłupa, nadciśnienie, arytmia, prosta – są leczone poprzez przyjmowanie leków (k 22 akt adm.). Nie ma w aktach administracyjnych dokumentów z których można by wyprowadzić logiczny wniosek o poważnym zagrożeniu życia lub zdrowia skarżącego a co za tym idzie niemożliwości jego leczenia na [...]. Po trzecie, okoliczności zwane przez skarżącego rodzinnymi – związek z partnerką narodowości polskiej, nie może być w sytuacji w której skarżący pozostaje w ważnym związku małżeńskim, powodem zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej. Państwo nie może w takim wypadku mocniej chronić związków pozamałżeńskich niż związków małżeńskich – byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą ochrony rodziny wyrażoną w art. 18 Konstytucji R.P. W związku z tym kwestia możliwości podróżowania jego partnerki pozostaje bez istotnego znaczenia. Po czwarte, polskie pochodzenie w sytuacji deklarowanej narodowości [...] nie może stanowić podstawy do zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej. Także i z tego powodu, że skarżący nie włada językiem polskim a więc trudno uznać, że rzeczywiście jest z Polską w sposób szczególny związany. Po piąte, indywidualna rozmowa, o czym stanowi art. 4 ust. 1c i art. 5 ust. 1 ma na celu przede wszystkim ustalenie przez organ okoliczności związanych z możliwością zastosowania Rozporządzenia a przede wszystkim z sytuacją rodzinną skarżącego przebywającą w państwie członkowskim. Możliwość odstąpienia od niej, zgodnie z art. 5 ust. 2 Rozporządzenia, dotyczy sytuacji w której wnioskodawca zbiegł lub przedstawił już w inny sposób informacje mające znaczenie dla ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego. W niniejszej sprawie skarżący przestawił informacje na temat swej rodziny we wniosku (arytmia, nadciśnienie tętnicze, powiększona prostatę, pozostawanie w związku małżeńskim). W późniejszym odwołaniu nie podniósł żadnych nowych okoliczności związanych ze swym stanem zdrowia. Organ II instancji, który ma obowiązek merytorycznej oceny zebranych dowodów dysponował nie tylko wnioskiem ale i dowodami z dokumentacji lekarskiej, które ocenił. Ocena ta jest, w świetle tych dowodów i wniosków skarżącego przekonująca. Wątpliwości cudzoziemca, czy jego schorzenia będą leczone tak samo dobrze na [...] jak w Polsce nie są uzasadnione. Schorzenia na jakie cierpi są powszechnymi a opieka medyczna czy w Polsce czy na [...] jest w tym zakresie podobna. W związku z tym należy przyjąć, że uchybienie w postaci zaniechania przeprowadzenia rozmowy indywidualnej, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zasada dwuinstancyjności, wyrażona w art. 15 K.p.a. polega na dwukrotnym rozpoznaniu sprawy przez dwa odrębne organy. Organ II instancji ma, w ramach przysługujących uprawnień do merytorycznej oceny obowiązek oceny dowodów ocenianych wcześniej przez organ I instancji jak również prawo do samodzielnego, uzupełnienia postępowania dowodowego i oceny dowodów – art. 77 § 1 i 136 K.p.a. W niniejszej sprawie organ II instancji ocenił więc wszystkie dowody przedstawione przez skarżącego, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a., 8 i 11 K.p.a. jako mających lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Po szóste, należy zgodzić się ze skarżącym, że uzasadnienie organu przede wszystkim I instancji, jest dość lakoniczne, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. Wada ta nie uzasadnia jednak uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2012, poz. 270 ze zm.). Uchylenie decyzji z powodów uchybienia przepisów proceduralnych jest możliwe gdy naruszenie przepisów prawa procesowego mogło mieć wpływ na wynik sprawy a przepisów prawa materialnego taki wpływ miało. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wskazane uchybienia dotyczące nie przeprowadzenia rozmowy z cudzoziemcem oraz lakoniczność uzasadnienia nie uzasadniając przyjęcia, że mogły mieć wpływ na wynik sprawy lub taki wpływ miały. Organ II instancji zapoznał się z całym materiałem dowodowym przedstawionym przez skarżącego i doszedł do niewadliwych wniosków o braku podstaw do zastosowania klauzuli dyskrecjonalnej. Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło