IV SA/Wa 1456/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. I. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H. I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: - przywrócić termin do wniesienia skargi. W dniu 23 kwietnia 2013 r. H. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W skardze zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący podał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie był reprezentowany przez nierzetelnego pełnomocnika, który nie poinformował go o otrzymaniu ostatecznej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. H. I. oświadczył ponadto, że w dniu 17 kwietnia 2013 r. pracownik Stowarzyszenia [...] poinformował go o możliwości zaskarżenia tej decyzji oraz o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy, decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 21 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm,; dalej "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jak stanowi art. 81 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z art. art. 87 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreśla, że strona w postępowaniu o przywrócenie terminu nie jest, zobowiązana do udowodnienia braku swej winy w uchybieniu terminu. Wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. Uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (zob. postanowienie NSA z 5 października 2011 r., sygn. akt I OZ 745/11). Wymóg uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie jest tożsamy z wymogiem udowodnienia wszystkich okoliczności faktycznych, przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 992/12). Uprawdopodobnienie istnienia przesłanki braku winy jest więc środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2009 r., II FZ 238/09; M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, "Nowe Prawo" 1980, nr 3, s. 75). Istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania Sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona. Podkreślić trzeba, że przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, Sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny. Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi. Termin do wniesienia skargi upłynął bowiem bezskutecznie wraz z trzydziestym dniem od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., tj. w dniu 25 marca 2013 r. Sąd stwierdził, że skarżący zachował przewidziany przepisem art. 87§1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin do złożenia wniosku. Przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 17 kwietnia 2013 r., a wniosek (wraz ze skargą) został złożony w dniu 23 kwietnia 2013 r. Sąd uznał, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi było przez skarżącego niezawinione. Zgodnie z treścią art. 33 k.p.a. pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym może być każda osoba fizyczna, która ma pełną zdolność do czynności prawnych. Przepis ten wprowadza swego rodzaju liberalizm w zakresie kręgu osób, które mogą być pełnomocnikami, co zwiększa ryzyko, że ustanowiony pełnomocnik (niebędący profesjonalnym pełnomocnikiem - adwokatem lub radcą prawnym) okaże się osobą nierzetelną, niekompetentną i niedbającą o interesy swojego mocodawcy. To z kolei oznacza, że w sytuacji uchybienia terminu ocena, czy zachodzą przesłanki do jego przywrócenia musi być poprzedzona zbadaniem okoliczności konkretnej sprawy z uwzględnieniem faktu zwiększonego ryzyka ciążącego na reprezentowanym. Należy bowiem ocenić, czy błąd przy wyborze pełnomocnika, który doprowadził do uchybienia terminu może być okolicznością uprawdopodabniającą brak winy (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 marca 2002 r. sygn. akt V SA 2502/01, dostępny na https://cbois.nsa.gov.pl). Fakt wyboru niewłaściwego pełnomocnika w toku postępowania administracyjnego nabiera jeszcze większego znaczenia przy ocenie uchybienia terminu, jeżeli udzielającym pełnomocnictwa jest cudzoziemiec. Nieznajomość polskiego prawa, przebywanie w obcym środowisku oraz ograniczona znajomość języka polskiego nie może bowiem pozostać pominięta przy ocenie jego zdolności dokonywania czynności procesowych. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że skarżący będący cudzoziemcem ustanowił w postępowaniu administracyjnym nieprofesjonalnego pełnomocnika. Ustanowionemu pełnomocnikowi została doręczona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. Skarżący twierdzi, że zaniedbanie pełnomocnika i niedoinformowanie go o wydaniu decyzji uzasadnia, w okolicznościach niniejszej sprawy, stwierdzenie, że nie ponosi on "winy w wyborze" nierzetelnego pełnomocnika. Sąd ten pogląd skarżącego podziela. Od skarżącego, który przebywa w obcym kraju, trudno wymagać, aby miał świadomość, jakie konsekwencje prawne wiążą się z udzieleniem pełnomocnictwa nierzetelnemu pełnomocnikowi. W tej sytuacji wybór pełnomocnika, który nie poinformował swego mocodawcy o stanie sprawy (wydaniu decyzji) jest przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej (wniesienia skargi). Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.