IV SA/Wa 1457/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia (...) maja 2007 r.; II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej A. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. (...) Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. postanowieniem z dnia (...) marca 2007 r. uzgodnił projekt decyzji Prezydenta B. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na lokal usługowy (zakład fryzjerski) na działce nr ew. (...) i (...) w B. przy ul. (...). Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła A. N.. (...) Wojewódzki Konserwator Zabytków w B., w związku ze złożonym zażaleniem, ponownie wszczął postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i postanowieniem z dnia (...) maja 2007 r. ponownie uzgodnił projekt decyzji dotyczącej tej samej inwestycji. Na postanowienie z dnia (...) maja 2007 r. zażalenie wniosła A. N.. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia (...) maja 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie zażaleniowe. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 Kpa. W uzasadnieniu postanowienia przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Planowana inwestycja położona jest w części miasta wpisanej do rejestru zabytków decyzją z dnia (...) września 1977 r. pod nr rej. (...), z uzasadnienia której wynika, że dzisiejszy układ przestrzenny centrum B. jest cennym zabytkiem urbanistycznym. Organ odwoławczy stwierdził, że nie było podstaw prawnych do ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wskazał, że przepis art. 132 § 2 Kpa daje wprawdzie możliwość uchylenia lub zmiany decyzji przez organ który ją wydał, ale tylko wówczas gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji, zgodnie z żądaniem odwołania. Stosując przepis art. 132 § 2 Kpa organ nie może jednak prowadzić postępowania wyjaśniającego. W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały przesłanki z art. 132 § 2 kpa i organ pierwszej instancji nie mógł prowadzić postępowania ponownie. Wydając postanowienie ponownie nie powołał się na przepis art. 132 § 2 Kpa. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że zaskarżone sygn. akt IV SA/Wa 1457/08 zażaleniem postanowienie z dnia (...) maja 2007 r. jest drugim rozstrzygnięciem w tej samej sprawie. Z tego powodu uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie zażaleniowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosła A. N.. W skardze podnosi, że organ odwoławczy nie odniósł się do jej zarzutów zawartych w zażaleniu, a w szczególności do zarzutu nieudostępnienia jej przez organ pierwszej instancji całości materiału zebranego w sprawie, w tym podkładu mapowego stanowiącego załącznik do decyzji z dnia (...) września 1977 r. o wpisaniu centrum B. do rejestru zabytków. Organ według skarżącej nie zajął też stanowiska w sprawie wskazania, z którymi konkretnie przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami postanowienie jest zgodne. Skarżąca nie ma pewności, ale sądzi, że pierwsze postanowienie (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia (...) marca 2007 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie ale z innych przyczyn niż te, które podniosła skarżąca. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia (...) maja 2007 r. są wadliwe i nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Organ odwoławczy słusznie uznał, że postanowienie organu I instancji z dnia (...) maja 2007 r. jest drugim rozstrzygnięciem w tej samej sprawie. Jak wynika z akt sprawy projekt decyzji Prezydenta B. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla projektowanej inwestycji na działkach nr ew. (...) i (...) przy ul. (...) w B. (...) Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił w zakresie ochrony konserwatorskiej postanowieniem z dnia (...) marca 2007 r. Zażalenie wniesione na to postanowienie nie dawało podstaw do ponownego procedowania przez ten organ w przedmiocie uzgodnienia inwestycji. Do rozpatrzenia zażalenia właściwy jest organ administracji publicznej wyższego sygn. akt IV SA/Wa 1457/08 stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Organ, który wydał decyzję (postanowienie) obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie (art. 133 Kpa). Wyjątkiem od tej zasady jest art. 132 Kpa, który stanowi, że jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ który wydał decyzję uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Również odwołanie wniesione przez jedną ze stron może spowodować ten sam skutek, jeżeli pozostałe strony wyraziły na to zgodę (art. 132 § 2 Kpa). W przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki o jakich mowa w art. 132 Kpa na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Wydając ponownie rozstrzygnięcie organ l-szej instancji nie powołał też w podstawie prawnej art. 132 Kpa. Nie ma więc wątpliwości, że mamy do czynienia z sytuacją, w której organ wadliwie wydał rozstrzygnięcie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem. Rozpoznając odwołanie (zażalenie) organ odwoławczy może wydać jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 138 § 1 Kpa. Przepis ten stanowi: organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 1) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo części i w tym zakresie orzeka co do istoty bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji albo 2) umarza postępowanie odwoławcze. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia (...) maja 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie zażaleniowe. Postanowienie powyższe zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 1 Kpa. Zawarte w nim rozstrzygnięcie nie mieści się w żadnej kategorii możliwych do wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięć wymienionych w art. 138 § 1 Kpa i jest wewnętrznie sprzeczne. Postępowanie odwoławcze może się zakończyć postanowieniem o umorzeniu postępowania zażaleniowego gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie (art. 137 Kpa), lub gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Wówczas wniesiony środek nie sygn. akt IV SA/Wa 1457/08 podlega rozpoznaniu a organ umarza postępowanie odwoławcze. Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy rozpoznał zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie i jednocześnie umorzył postępowanie zażaleniowe. Organ jak się wydaje błędnie odczytał przepis art. 138 § 1 Kpa. Należało bowiem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylić zaskarżone postanowienie, jako wydane w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem i umorzyć w tym zakresie postępowanie przed organem pierwszej instancji. Wskazany w zaskarżonym postanowieniu jako podstawa prawa rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 1 pkt 3 Kpa nie dawał podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jedynie do umorzenia postępowania odwoławczego, zaś okoliczności faktyczne sprawy nie uzasadniały umorzenia postępowania odwoławczego. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji naruszają prawo i jako wadliwe podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.