IV SA/Wa 146/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-05-11

Skład orzekający: asesor WSA Aneta Opyrchał

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zarząd Wspólnoty Gruntowej, niebędący osobą prawną, ma zdolność sądową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Zarząd Wspólnoty Gruntowej, jako organ nieposiadający osobowości prawnej, nie ma zdolności sądowej do samodzielnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest utworzona spółka do zagospodarowania wspólnoty gruntowej, która posiada zdolność prawną i sądową. Dodatkowo, nawet jeśli skarżącym byłaby spółka, osoba reprezentująca ją musi wykazać swoje umocowanie stosownymi dokumentami.
Stan faktyczny
Zarząd Wspólnoty Gruntowej w W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stwierdzającą nieważność decyzji z 1969 r. ustalającej osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej. Sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych, w szczególności do wykazania umocowania do reprezentacji. Pomimo przedstawienia dokumentów, sąd uznał, że Zarząd Wspólnoty Gruntowej nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, a osoba reprezentująca nie wykazała należycie swojego umocowania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Aneta Opyrchał po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zarządu Wspólnoty Gruntowej w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej ustalenia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej p o s t a n a w i a: o d r z u c i ć s k a r g ę Zarząd Wspólnoty Gruntowej w W., w osobach M. P. (przewodniczącego), K. S., J. S., T. B. i J. T., jednocześnie reprezentowany przez ww przewodniczącego, wniósł skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2006 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] września 2005 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z [...] maja 1969 r. w sprawie ustalenia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej położonej we wsi W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi – w terminie siedmiu pod rygorem odrzucenia skargi - przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób jej reprezentacji (aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, statutu, uchwały o powołaniu zarządu) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.). Strona skarżąca – w odpowiedzi na wezwanie – nadesłała: - protokół zebrania ogólnego Członków Wspólnoty Gruntowej wsi W. z [...] stycznia 2005 r., z którego wynika, iż do zarządu Wspólnoty zostali zgłoszeni M. P. (przewodniczący), J. T., T. B., K. S., J. S. i A. Z., - zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego REGON Spółce dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi W., - uchwałę Nr [...] Zarządu Gminy W. z [...] września 2000 r. w sprawie nadania statutu Spółce dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi W., oraz - statut Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi W., z którego wynika iż w skład pierwszego zarządu spółki wchodzą M. P. (przewodniczący), T. B., A. S., J. T., L. Z. i D. M. Sąd wobec rozbieżności - wynikającej z akt sprawy - w oznaczaniu strony skarżącej, mianowicie określanej raz jako "Zarząd Wspólnoty Gruntowej" (dowód: skarga), innym razem jako "Wspólnota Gruntowa w W." (pismo z 7.02.2007 r.) oraz innych braków, zarządzeniem z 17 marca 2007 r. wezwał stronę – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi – do uzupełnienia braków przez jednoznaczne wskazanie podmiotu wnoszącego skargę, nadesłanie uchwały o powołaniu zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi W. przedstawiającej aktualny jego skład na dzień wniesienia skargi oraz dokumentu (uchwały) uprawniającego M. P. do reprezentowania sprecyzowanej strony skarżącej przed sądem administracyjnym na dzień wniesienia skargi. W odpowiedzi na wezwanie poinformowano, iż wnoszącym skargę jest Zarząd Wspólnoty Gruntowej wsi W., reprezentowany przez jego Przewodniczącego – M. P. na podstawie uchwały Zarządu z dnia [...] grudnia 2006 r., podpisanej przez ww Przewodniczącego i członków, tj. J. T., T. B., J. S. i K. S., protokół zebrania ogólnego Członków Wspólnoty Gruntowej z dnia [...] stycznia 2005 r. (już wyżej opisany, jako że został nadesłany w odpowiedzi na poprzednie wezwanie) oraz uchwałę z dnia [...] stycznia 2005r. o powołaniu Zarządu w osobach M. P. (przewodniczący), J. T., T. B., K. S., J. S. i A. Z. Sąd zważył co następuje: Jak wynika z powyższego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2006 r. wniósł Zarząd Wspólnoty Gruntowej wsi W., w osobach M. P. (przewodniczącego), K. S., J. S., T. B. i J. T., jednocześnie reprezentowany przez ww przewodniczącego. Wspólnoty gruntowe w świetle przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych – zwanej dalej ustawą o z.w.g. (Dz.U. nr 28, poz. 169, ze zm.) obejmują wspólne nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne, należące do jednej z grup szczegółowo w ustawie wymienionych (art. 1 ustawy o z.w.g.). Mają one służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb uprawnionych do udziału w tych wspólnotach (art. 6 ustawy o z.w.g.). Stąd też ustawa, jak to wynika zresztą z jej nazwy, kładzie decydujący nacisk na zagospodarowanie tych wspólnot. Dla realizacji tego celu ustawodawca wkłada na osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej obowiązek utworzenia "spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty" (art. 14 ust. 1 ustawy o z.w.g.). Stosownie zaś do art. 25 ust. 1 ustawy o z.w.g., jeżeli uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej w określonym w tym przepisie terminie nie przedstawią do zatwierdzenia właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) statutu spółki, to organ ten utworzy spółkę przymusową, nada jej statut oraz wyznaczy organy spółki spośród osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Powołana spółka ma charakter osoby prawnej i działa na podstawie statutu (art. 15 ust. 1 ustawy o z.w.g.), który stosownie do art. 17 pkt 3 ustawy o z.w.g. powinien określać prawa i obowiązki członków spółki oraz organy spółki, sposób ich powoływania i zakres działania (art. 15 i 16). Nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty oraz zmiany dotyczące tych kwestii podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów (art. 18 ustawy o z.w.g.). Stosownie z kolei do art. 25 § 1 i art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej w skrócie: P.p.s.a (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, tzw. zdolność sądową i legitymując się taką zdolnością sądową dokonuje czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z przedstawionej regulacji wynika więc, że wspólnota gruntowa może działać tylko w ramach utworzonej przez uczestników spółki bądź też - gdy jej nie powołano - spółki przymusowej, utworzonej przez właściwy organ. Z kolei uprawnienie do działania na zewnątrz w imieniu i na rzecz członków wspólnoty należy do odpowiednich statutowych organów spółki. Mając za podstawę powyższe Sąd stoi na stanowisku, iż Zarząd nie jest stroną uprawnioną do wniesienia skargi na wyżej opisaną decyzję, albowiem nie będąc osobą prawną, tylko jej organem, nie posiada zdolności sądowej. Podmiotem uprawnionym do wniesienia przedmiotowej skargi byłaby istniejąca Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi W. (jako osoba prawna w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych) działająca na podstawie statutu nadanego w dniu [...] września 2000 r. przez Zarząd Gminy W.. Z kolei organem uprawnionym do reprezentowania byłby zarząd (§ 13.1. statutu Spółki), którego pracą kieruje przewodniczący (§ 14.1. statutu Spółki), ewentualnie osoba uprawniona do działania w jej imieniu, w tym wypadku np. przewodniczący, gdyby wykazała swoje umocowanie odpowiednim dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Dodatkowo należy zauważyć, iż nawet gdyby pomimo wyraźnej deklaracji Zarządu Wspólnoty Gruntowej wsi W. uznano, iż skarżącym jest Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty gruntowej wsi W., to i tak osoba, która byłaby uprawniona do działania w jej imieniu, czyli przewodniczący, nie wykazała – pomimo wezwania - swojego umocowania stosownym dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Wezwaniem Sądu była objęta m. in. uchwała o powołaniu zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi W. przedstawiająca aktualny jego skład na dzień wniesienia skargi oraz dokument uprawniający M. P. do reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym na dzień wniesienia skargi, czyli 21 grudnia 2006 r. Skarżący nadesłał protokół zebrania ogólnego Członków Wspólnoty Gruntowej wsi W. z dnia [...] stycznia 2005 r., na którym to zebraniu wybrano Zarząd i podjęto uchwałę o jego powołaniu. W skład Zarządu weszli: M. P. (przewodniczący), J. T., T. B., K. S., J. S. i A. Z. (6 osób). Tymczasem uchwałę z dnia [...] grudnia 2006 r. zawierającą upoważnienie do reprezentowania Wspólnoty przez M. P., jak i skargę, podpisało tylko 5 członków Zarządu, z pominięciem członka A. Z. i bez wyjaśnienia takiego stanu rzeczy. Mając na względzie powyższe, w oparciu o wyżej wymienione przepisy i na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i 5 oraz § 3 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło