IV SA/Wa 1460/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-13
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, stanowił podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a nie tylko zrealizowany po terminie?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, dotyczy sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany po terminie lub przed złożeniem wniosku o zwrot. Nie stanowi on podstawy do wznowienia postępowania, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w ogóle. W takiej sytuacji nie zachodzą przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, który został złożony na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości, uznając, że wyrok TK nie miał zastosowania, ponieważ cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) nie został zrealizowany. Prezydent miasta złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą zwrotu nieruchomości, zarzucając błędną wykładnię przepisów i niezastosowanie wyroku TK. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...].03.2017 r., Wojewoda [...] ( dalej organ ) utrzymał w mocy decyzję Starosty W. Nr [...] z dnia [...].04.2016 r., w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,0693 ha.
Stan sprawy był następujący :
Pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r. Prezydent m.W. złożył do Starosty W. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty W. nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11.
Starostwa W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0693 ha.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Starosta W. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty W. nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. , a Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r.
Z przyczyn formalnych – skierowania decyzji do osoby zmarłej, tj. strony Z.P. , Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. uchylił decyzję własną nr [...] oraz decyzję Starosty W. nr [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Starosta W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu podkreślono, iż powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania albowiem nie została zaskarżona w drodze odwołania.
Ponadto zaznaczono, że podana we wniosku Prezydenta m.W. podstawa wznowienia postępowania z art. 145a § 1 kpa, związana z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 nie znajduje odniesienia do ostatecznej decyzji Starosty W. z dnia [...] lipca 2011 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Prezydent m.W. zarzucając jej decyzji naruszenie art. 7, art. 80 i art. 107, art. 151 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji Starosty W. nr [...] z dnia [...] marca 2011r.
W uzasadnieniu podkreślono, iż organ I instancji nie opisał co prezentują zdjęcia lotnicze na które powołał się w kwestionowanej decyzji wskazując jedynie, iż nie znajdują się na nich żadne elementy osiedla mieszkaniowego.
Zdaniem odwołującego organ I instancji nie mógł w sposób nie budzący wątpliwości dokonać oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a uzasadnienie decyzji tego organu jest bardzo ogólne i lakoniczne. W opinii Prezydent m.W. dokumentacja zgromadzona w sprawie potwierdza, że planowany cel wywłaszczenia polegający na budowie osiedla mieszkaniowego został zrealizowany. Teren wykorzystano pod zieleń, zatem zagospodarowanie spornej działki w postaci terenu zielonego wskazuje na realizację celu wywłaszczenia i też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Osiedle [...] było zrealizowane do 1983 r., więc na dzień złożenia wniosku tj. 28 lipca 1993 r. nie miał zastosowania art. 137 ugn.
Prezydent m.W. podkreślił, że sporna działka znajdowała się w granicach lokalizacji decyzji nr [...] stanowiła obrzeża osiedla [...] . Plan realizacyjny nie wskazywał szczegółowego przeznaczenia tego gruntu. Dodatkowo obszar ten był i jest w bliskim sąsiedztwie ulicy [...] i zagospodarowanie go w inny sposób niż jako teren zielony nie było możliwe. W związku z tym na przedmiotowej działce nie planowano i nie realizowano innych elementów osiedla jak na przykład budynki mieszkalne lub handlowo-usługowe.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...].03.2017 r., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. Nr [...] z dnia [...].04.2016 r., w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,0693 ha.
W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r. Prezydent m.W. złożył wniosek na podstawie art. 145 a § 1 kpa o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty W. nr . [...] z dnia [...] marca 2011 r., znak; [...] orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjna nr [...] o pow. 693 m2 z obrębu [...], z uwagi na zapadły 13 marca 2014 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt P 38/11.
W konsekwencji organ zaznaczył, że kluczowym dla rozstrzygnięcia w sprawie będzie ustalenie, czy zachodzi przesłanka wznowienia postępowania wynikająca z zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym Repertorium Nr [...] z dnia 10 lipca 1975 roku, S. i M. małż. Z. sprzedali na rzecz Skarbu Państwa Dyrekcji Rozbudowy Miasta W. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 z 1974 r., poz. 64), nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni 42771 m2 za kwotę 657 741 zł. W treści aktu zawarto informację, że na mocy decyzji Wydziału Architektury Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej m.W. nr [...] ustalona została budowa osiedla [...] (część południowa) na terenie w W. w dzielnicy [...] w obrębie ulic: [...], [...] i [...]. Część powyższej nieruchomości, a mianowicie działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...] i [...] o łącznym obszarze 15842 m2 znalazły się na terenie objętym powołaną wyżej lokalizacją. Reszta tej nieruchomości o łącznym obszarze 26929 m2 składająca się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] znalazła się na terenie nie objętym powołaną wyżej lokalizacją. W treści aktu podkreślono również, że te działki zostaną nabyte przez Dyrekcję Rozbudowy Miasta W. na podstawie art. 5 ust. 3 powołanej ustawy wywłaszczeniowej.
Właścicielami przedmiotowej nieruchomości, na podstawie Aktu Własności Ziemi Nr [...] rep. [...] z dnia [...] października 1973 roku, byli M. i S. małż. Z.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla m.W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] września 1982 roku, sygn. akt [...] spadek po S.Z. nabyła żona M.Z. w całości.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla m.W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] czerwca 1990 roku, sygn. akt [...] spadek po M.Z. nabyły z mocy ustawy córki: H.R. i Z.P. po 1/2 części każda z nich.
Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego 31 sierpnia 2015 r., spadek po Z.P. nabył W.P.
Dnia 28 lipca 1993 roku H.R. i Z.P. złożyły wniosek o zwrot nieruchomości, położonych w W. na Osiedlu [...] , wskazując iż zgodnie z Aktem Własności Ziemi Nr [...] rep. [...] z dnia [...] lutego 1973 roku, nieruchomości tam ujęte stanowiły własność M. i S. małż. Z.
Jak wynika z pisma Urzędu m.W., Biura Geodezji i Katastru Delegatura w Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2009 roku, znak: [...] nieruchomość wywłaszczona oznaczona jako:
1. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 4 293 m2 działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 159 m2 działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 162 m2 działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1 315 m2
2. archiwalna działka [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 307 m2, działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 2 143 m2
3. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 693 m2 cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]
4. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1 451 m2
5. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]o powierzchni 4 563 m2
6. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 334 m' działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1 49J m2 działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 652 m2
7. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 179 m2
8. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 367 m2 działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1 045 m2 działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 227 m2 działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 211 m2
9. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 3523 m2
10. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1 509 m2 działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 26 m2 cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]
11. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 4 585 m2
12. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 264 m2
13. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 199 m2 cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]
14. archiwalna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi obecnie: cz. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Starostą W. orzekł o zwrocie nieruchomości stanowiącej własność Miasta W. położonej W. przy ul. [...] , ozn. jako działka ewidencyjna nr [...]o pow. 693 m2 z obrębu [...] na rzecz H.R. i Z.P. - spadkobierców S.Z. i M.Z. tj. poprzednich właścicieli tej nieruchomości oraz zobowiązał te osoby do zwrotu na rzecz Miasta W. należności stanowiącej zwaloryzowaną kwotę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia w wysokości 5 405, 53 zł.
Powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania w dniu 29 marca 201 lr. albowiem nie została zaskarżona w drodze odwołania.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016r., poz 2147 ze zm) poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.
W myśl art. 137 ust. 1 ugn nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
• pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
• pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości zwrotowi podlega pozostała część.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia J.3..maca-2QliLsygn. akt P 38/11 stwierdził, że w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z sentencją tego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r.
Starosta W. wydając w dniu [...] marca 2011 r. decyzję nr [...] o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , ozn. jako dz. ew. nr [...] o pow. 693 m2 z obrębu [...] wskazał, iż cel określony w decyzji wywłaszczeniowej budową osiedla mieszkaniowego [...] - [...] nie został zrealizowany.
Celem decyzji wydanej na wskutek wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją było ustalenie czy zachodzą podstawy wznowieniowe.
Zdaniem Wojewody [...] ego słusznie organ I instancji stwierdził, iż wskazana we wniosku Prezydenta m.W. z dnia 15 kwietnia 2014 r. przyczyna wznowienia z art. 145 a § 1 kpa związana z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 nie zachodzi.
Organ zauważył, że przyczyną odmowy. zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie było ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany po terminie określonym w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn tj. po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a do tego bowiem terminu odnosi się wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, lecz przeciwnie - podstawą odmowy było stwierdzenie, że cel w ogóle nie został zrealizowany.
W konsekwencji Wojewoda [...] uznał, że w sprawie nie zaistniały podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji.
Z powyższą decyzją nie zgodził się Prezydent m.W. zaskarżając ją w całości i zarzucając:
1) .naruszenie przepisu postępowania administracyjnego tj. art. 145a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż przyczyna wznowienia związana z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, nie zachodzi.
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez błędne ustalenie, iż decyzja o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] lipca 1972 r. z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego [...] – [...] /część południowa/ w W. utraciła moc prawną w odniesieniu do nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w W., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie nie wynika, aby przedmiotowa decyzja wygasła lub została uchylona;
3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, z którego nie wynika, w jakim celu organ ustalił, iż decyzja o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] lipca 1972 r. utraciła moc oraz czy ustalenie to miało wpływ na wynik sprawy;
4) naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej zwanej u.g.n.) poprzez jego błędne zastosowanie w brzmieniu obecnie obowiązującym, podczas gdy z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 wynika, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22.09.2004 r.
W związku z powyższym skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
3) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Skarżący wskazał m.in., że w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia, co zostało stwierdzone ostateczną decyzją, nie został zrealizowany. Zatem byłym właścicielom (spadkobiercom) przysługuje uprawnienie do żądania zwrotu takie, jakie im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę o gospodarce nieruchomościami z 2003 r.
Zatem wniosek o zwrot w przedmiotowej sprawie powinien być rozpatrzony zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22.09.2004 r., który nieruchomość uznaje za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2).
Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie zarówno organ I jak i II instancji orzekał na podstawie art. 137 ust. 1 u.g.n. w brzmieniu aktualnie obowiązującym (w uzasadnieniu decyzji w tym decyzji zaskarżonej przytoczona jest aktualna treść przepisu), podczas gdy zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego organy były obowiązane orzekać na podstawie art. 137 ust. 1 u.g.n. według stanu prawnego obowiązującego przed dniem 22.09.2004 r.
Zdaniem skarżącego, w tych okolicznościach organ błędnie ustalił, że wskazana we wniosku Prezydenta m.W. z dnia 15.04.2014 r. przyczyna wznowienia z art. 145a § 1 k.p.a. związana z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.03.2014 r. sygn. akt P 38/11, nie zachodzi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja Wojewody [...] ego jest prawidłowa, organ nie naruszył ani norm prawa materialnego, ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art.145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania m.in. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Wznowienie postępowania administracyjnego na tej podstawie jest możliwe, gdy są spełnione łącznie następujące przesłanki :
- zakończenie sprawy decyzją ostateczną, (art. 145a w związku z art. 145 § 1 kpa).
- wydanie orzeczenia Trybunału o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (art 145a kpa).
Sąd podziela pogląd organu, że w takiej sytuacji ważna jest data ogłoszenia orzeczenia Trybunału. W razie gdy orzeczenie to ogłoszone zostało po dacie wydania decyzji ostatecznej, istnieje podstawa do wznowienia postępowania, jeżeli natomiast orzeczenie obowiązywało przed wydaniem decyzji i nie zostało ono uwzględnione, decyzja taka jest nieważna. W orzecznictwie sądowym przyjął się także pogląd, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji.
W kontrolowanej sprawie Prezydent m.W. złożył wniosek na podstawie art. 145a z uwagi na zapadły 13 marca 2014 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt P 38/11.
W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny, po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: czy art. 1 pkt 89 lit. a w związku z art. 19 ustawy z dnia 28 listopada r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Z 2003r. Nr 141, poz. 1492), zmieniający art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed 22 września 2004 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 Konstytucji orzekł, że: art. 137 ust. 1 i pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze ; zm.) w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z sentencją niniejszego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują, ustawowe uprawnianie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r.
Sąd podziela stanowisko organu, że kluczowym dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zachodzić będzie przesłanka wznowienia postępowania wynikająca z zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Starostą W. orzekł o zwrocie nieruchomości stanowiącej własność Miasta W.,- położonej" W. przy ul. [...] , ozn. jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 693 m2 z obrębu [...] na rzecz H.R. i Z.P. - spadkobierców S.Z. i M.Z. tj. poprzednich właścicieli tej nieruchomości oraz zobowiązał te osoby do zwrotu na rzecz Miasta W. należności stanowiącej zwaloryzowaną kwotę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia w wysokości 5 405, 53 zł. Powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania w dniu 29 marca 2011r. bowiem nie została zaskarżona w drodze odwołania.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016r., poz 2147 ze zm) poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. W myśl art. 137 ust. 1 ugn nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
• pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
• pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości zwrotowi podlega pozostała część.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 maca 2014r. sygn. akt P 38/11 stwierdził, że w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z sentencją powołanego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r.
W ocenie sądu, organ zasadnie zaakceptował pogląd Starosty W., który wydając w dniu [...] marca 2011 r. decyzję nr [...] o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , ozn. jako dz. ew. nr [...] o pow. 693 m2 z obrębu [...] wskazał, iż cel określony w decyzji wywłaszczeniowej tj. budowa osiedla mieszkaniowego [...] - [...] nie został zrealizowany. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że zagospodarowanie przedmiotowej działki nie może świadczyć o zrealizowaniu na tym terenie inwestycji, która zgodnie z aktem wywłaszczeniowym – uzasadniała pozbawienie własności.
Organy ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie objętym lokalizacją inwestycji nr [...] z dnia [...] lipca 1972 r. z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego [...] –[...] /część południowa/ w W. W dniu 23 października 2009 r. oględziny nieruchomości, które wykazały; że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] porośnięta jest krzewami i drzewami liściastymi oraz zielenią wysoką. Podkreślono, że z oświadczenia strony wynika, że drzewa znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości to samosiejki. Na nieruchomości znajduje się również wydeptana ścieżka, natomiast na część działki znajduje się wykoszony trawnik. Przesłane przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęcia lotnicze wykonane w latach 1982, 1987, 1990, 1995 i 2005 z których wynika, że na nieruchomości nie wykonano żadnych inwestycji skierowanych na realizację celu wywłaszczenia. Działki przez te lata pozostały w stanie niezmienionym.
Celem decyzji wydanej na wskutek wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją
W takich okolicznościach Sąd podziela twierdzenie organu, że wskazana we wniosku Prezydenta m.W. z dnia 15 kwietnia 2014 r. przyczyna wznowienia z art. 145 a § 1 kpa związana z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 nie zachodzi. Organ słusznie przyjął, że przyczyną odmowy. zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie było ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany po terminie określonym w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn tj. po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a do tego bowiem terminu odnosi się wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, lecz przeciwnie podstawą odmowy było stwierdzenie, że ceł w ogóle nie został zrealizowany.
Z tych powodów Sąd uznał za słuszne stanowisko Wojewody [...], który jako organ odwoławczy stwierdził, że zmiana obowiązywania treści art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. nie miała w niniejszej sprawie zastosowania, a w konsekwencji należało uznać, że w sprawie nie zaistniały podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji Starosty -W. z [...] lipca 2010 r., nr [...] na podstawie art. 145 a kpa w związku z art. 151§2 kpa.
W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów na podstawie art.151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło