IV SA/Wa 1461/09

WyrokWSA w Warszawie2010-04-12

Skład orzekający: Alina Balicka, Jakub Linkowski, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja dotycząca wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, która nie zapewniła czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, może zostać utrzymana w mocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ponieważ nie zapewniły wszystkim współwłaścicielom nieruchomości czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym zmian w ewidencji gruntów. Niewłaściwe doręczenia zastępcze, wynikające z wprowadzenia organu w błąd przez jednego ze współwłaścicieli, skutkowały brakiem udziału innych współwłaścicieli w postępowaniu. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. o zmianie użytku gruntowego działki nr [...]. Skarżąca kwestionowała wprowadzenie oznaczenia "Bi" jako użytku gruntowego. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, ponieważ nie wszyscy współwłaściciele nieruchomości zostali prawidłowo zawiadomieni o wszczęciu postępowania i nie mieli możliwości czynnego w nim udziału. Sąd wskazał również na potrzebę wyjaśnienia roli C. Z. jako wykonawcy testamentu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] lipca 2008 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi C. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. N. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 46 ust. 2 pkt 1 i § 68 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), orzekł o wprowadzeniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów oraz na mapie ewidencyjnej obrębu S. gm. S. dotyczącej działki nr [...] polegającej na zmianie użytku gruntowego B/Ls VI o pow. 0,1200 ha na użytki gruntowe Bi o pow. 0,0696 ha i Ls o pow.0,0521 ha. Od decyzji tej odwołanie wniosła C. Z. , która zakwestionowała wprowadzenie oznaczenia Bi, jak też ocenę budynku posadowionego na działce nr [...] , wskazując iż jest to budynek mieszkalny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem sprawy jest aktualizacja użytków gruntowych, a nie ustalenie, czy znajdujący się na działce budynek jest budynkiem mieszkalnym, czy też letniskowym. To, czy znajdujący się na działce nr [...] budynek jest mieszkalny, czy letniskowy jest kluczową sprawą w postępowaniu podatkowym, które jest postępowaniem odrębnym i nie należy go łączyć z postępowaniem dotyczącym ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wskazał, że o zaliczeniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych decyduje faktyczny sposób wykorzystania gruntów. Zabudowane działki letniskowe lub ich części, których podstawową funkcją jest wypoczynek, oznacza się w ewidencji gruntów i budynków jako "inne tereny zabudowane Bi". Dla prawidłowego ustalenia użytków gruntowych na działce nr [...] w toku postępowania administracyjnego Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych sporządziło operat aktualizacji gruntów w zakresie granic i powierzchni użytków gruntowych. Operat ten został zaewidencjonowany w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] i zgodnie z jego treścią na działce nr [...] ustalono dwa rodzaje użytków: Bi o pow. 0,0696 ha i Ls o pow. 0,0521 ha. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. wniosła C. Z. . Skarga dotyczy części zabudowanej działki nr [...] i oznaczonej w ewidencji gruntów i na mapie ewidencyjnej obrębu S. gm. S. użytkiem gruntowym Bi o pow. 0,0696 ha. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w tej części i zastąpienie użytku gruntowego Bi oznaczeniem B jako tereny mieszkaniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organy naruszyły zasadę czynnego udziału stron, o której stanowi art. 10 § 1 kpa, a w związku z tym także zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zasadę prawdy materialnej w postępowaniu dowodowym (art. 81 kpa) oraz zasadę obowiązku pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa). W myśl art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] października 2005 r. Jego przedmiotem jest aktualizacja użytków gruntowych działki nr [...] i wprowadzenie w tym zakresie zmian w rejestrze ewidencji gruntów oraz na mapie ewidencyjnej obrębu S. gmina S. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że współwłaścicielami działki nr [...] są M. Z. w ½ części oraz A. Z. i A. Z. po ¼ części każde z nich. W rejestrze gruntów został ujawniony adres M. Z. : W. ul. [...] m [...]. Natomiast jako adres A.Z. i A. Z. została wpisana jedynie W. Organ pierwszej instancji zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczył współwłaścicielom nieruchomości na adres W. ul. [...] m [...]. Zawiadomienia te zostały odebrane i pokwitowane pod tym adresem przez C. Z. . C. Z. , odbierając zawiadomienia adresowane do M. Z. , A. Z. i A. Z. nie ujawniła, że adresaci pod wskazanym adresem nie zamieszkują. W ten sposób wprowadziła organ w błąd co do prawidłowego zawiadomienia współwłaścicieli nieruchomości o wszczęciu postępowania. Gdyby przesyłki z zawiadomieniami o wszczęciu postępowania wróciły do organu z informacją, iż adresaci nie zamieszkują pod wskazanym adresem, umożliwiłoby to organowi pierwszej instancji ustalenie ich aktualnego adresu zamieszkania. Należy zauważyć, iż wszystkie przesyłki w toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie kierowane do M. Z. , A. Z. i A.Z. odbierane były przez C. Z. , która nie poinformowała organu o nieaktualnym adresie adresatów. W tej sytuacji należy uznać za nieskuteczne doręczenia zastępcze dokonywanie współwłaścicielom nieruchomości w trybie art. 43 kpa. W toku postępowania sądowego, Sąd ustalił, iż M. Z. , A. Z. i A.Z. mieszkają pod adresem W. ul. [...] m [...]. Wobec powyższego należy uznać, iż M. Z. , A. Z. i A. Z. nie brali udziału w postępowaniu, które dotyczyło ich prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu - art. 10 § 1 kpa i jest przesłanką do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przy czym wznowienie postępowania na tej podstawie następuje niezależnie od tego, czy kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi dostateczny powód do wznowienia postępowania, a przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 1996). W konsekwencji należy uznać, iż decyzja organu pierwszej instancji jak i zaskarżona decyzja nie zostały doręczone współwłaścicielom nieruchomości, której decyzje te dotyczą. Zarówno organ pierwszej, jaki i drugiej instancji, z uwagi na nieprawidłowe działanie C.Z. w zakresie odbioru korespondencji kierowanej do stron postępowania, nie podjęły działań zmierzających do ustalenia aktualnego adresu stron. Z uwagi na charakter wskazanych uchybień nie jest aktualnie możliwe ustosunkowanie się Sądu do zarzutów podniesionych w skardze, gdyż kontrola w tym względzie będzie mogła nastąpić dopiero po niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Rozpoznając sprawę ponownie organ zawiadomi współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego na aktualny ich adres, zapewniając im następnie czynny udział w postępowaniu. W ocenie Sądu, wyjaśnienia będzie wymagała również pozycja C. Z. w przedmiotowym postępowaniu. Jak wynika z akt administracyjnych, C. Z. powołana została na wykonawcę testamentu notarialnego z dnia 15 maja 1995 r. S. Z. z zakresem obowiązków zarządzania majątkiem spadkowym zgodnie z art. 988 Kodeksu cywilnego. Spadkobiercami testamentowymi po S. Z. , zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] października 1999 r. sygn. akt [...] są dzieci A.Z. i A. Z. Zgodnie z art. 988 § 1 i 2 kc wykonawca testamentu powinien zarządzać majątkiem spadkowym, spłacić długi spadkowe, w szczególności wykonać zapisy i polecenia, a następnie wydać spadkobiercom majątek spadkowy zgodnie z wolą spadkodawcy i z ustawą. Wykonawca testamentu może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z zarządu spadkiem. Może również pozywać w sprawach o prawa należące do spadku i być pozwany w sprawach o długi spadkowe. Z powyższego wynika, że wykonawca testamentu powinien zarządzać majątkiem spadkowym. Wykonawca testamentu działa w imieniu własnym i cudzym interesie, nie jest przedstawicielem spadkobierców. Organ winien wykazać, że przedmiotowa sprawa należy do zakresu czynności zarządzania majątkiem spadkowym, gdyż wówczas, spadkobiercy S. Z. , jako wyłączeni od sprawowania zarządu spadkiem, nie mieliby przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. W tym stanie rzeczy, wobec uznania, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem powołanych przepisów regulujących postępowanie administracyjne w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a oraz art. 152 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło